Thăng trầm xuất khẩu cao su

Là nước xuất khẩu cao su thứ tư thế giới, song không làm cho cán cân thương mại về cao su đẹp...
Cao su là một trong số các mặt hàng xuất khẩu chủ lực hiếm hoi của Việt Nam thời bao cấp. Thời hội nhập, cao su vẫn là con bài chủ lực của xuất khẩu nước ta. 
Những năm 2010 - 2012, nhờ mở rộng việc trồng cùng quy trình chăm sóc mới, với 70% diện tích khai thác, cây cao su vẫn giữ được vị thế, cung ứng khoảng 8,1% tổng sản lượng cao su thiên nhiên thế giới, đưa Việt Nam đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu cao su, chỉ sau Thái Lan và Indonesia...
Xuất khẩu cao su nhảy vọt trong năm 2006, đạt 1,273 tỷ USD trong khi năm 2005 là 804 triệu USD. Mốc này tạo hai dấu ấn: (1) Lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD; (2) Mức tăng kỷ lục là 58,3% so với năm 2005, cao nhất trong tổng số 20 mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Từ đấy xuất khẩu cao su liên tục tăng vượt mốc 2 tỷ USD, lên đỉnh 3 tỷ USD vào năm 211.
Trung Quốc là thị trường xuất khẩu cao su lớn nhất của Việt Nam, năm 2018 mua tới 65,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cao su của nước ta; thứ hai là Ấn Độ là 7%, rồi tiếp theo mới là Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ....
Sau khi hết chu kì lấy mủ, thân cây cao su thường làm củi hoặc vứt bỏ. Gỗ cao su thuộc vào nhóm 7, tỷ trọng nhẹ, sức chống kém, dễ bị mục, bị mối tấn công, nên chẳng mấy ai quan tâm. 
Cho đến những năm 2000, khi tiến bộ khoa học được áp dụng xử lý gỗ bằng công nghệ tiên tiến, thì gỗ cao su được để mắt tới. Đồ gỗ làm từ gỗ cao su nay đã bền lại hợp sinh thái cùng độ thẩm mỹ bắt mắt đã nổi lên, trong khi gỗ cao cấp ngày càng hiếm, giá cao, làm ra đồ gỗ giá càng chát. 
Mỗi năm, ngành chế biến gỗ sử dụng khoảng 4,5 - 5 triệu m3 gỗ cao su nguyên liệu, đem lại 1,7-1,8 tỷ USD, chiếm trên 20% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành đồ gỗ Việt Nam...
Những năm gần đây, sản phẩm từ cao su như dụng cụ y tế, vật dụng thí nghiệm, săm lốp ôtô, ruylô, băng tải... ngày càng dồi dào, chất lượng tiến bộ, xuất khẩu đều tăng. 
Nếu năm 2016 xuất khẩu sản phẩm cao su đạt 482,8 triệu USD tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước (2015); thì cặp số tương tự của năm 2017 là 596,8 triệu USD và 23,6%; 2018 là 711 triệu USD và 19,1%; 6 tháng 2019 là: 333 triệu USD và 8,8%.
Việc xuất khẩu sản phẩm cao su như mũi tên trúng nhiều đích: gia tăng giá trị cao su nguyên liệu - hạn chế nhập khẩu loại tương tự - thúc đẩy ngành công nghiệp chế biến và công nghiệp phụ trợ nước nhà.
Trong khi hai mặt hàng phụ dính dáng đến cao su ngày càng sáng giá, thì mủ cao su – mặt hàng chính làm nên tên tuổi của ngành cao su, từng được gọi là vàng trắng, lại đang lập cập.
Cao su xuất khẩu của Việt Nam có tới 60% là cao su tự nhiên đã định chuẩn về kỹ thuật và cao su tự nhiên dạng nguyên thủy. Dù cũng được quan tâm đầu tư trong mấy năm gần đây, nhưng với quy mô gia công nhỏ, năng suất khiêm tốn; vì vậy, những mặt hàng thị trường cần, giá cao như cao su ly tâm, SVR 10, 20... thì ít, còn loại SVR 3L giá thấp, thị trường thế giới cần ít, chỉ Trung Quốc có nhu cầu nên nhập khẩu nhiều loại phẩm cấp này. 
Cao su Việt Nam hầu như không có thương hiệu nên luôn phải bán với giá thấp hơn so với các nước khác. Những bất cập đó đã lý giải tình trạng cao su nói chung và phụ thuộc vào thị trường đại lục Trung Quốc nói riêng. 
Xuất khẩu cao su vào thị trường này sau những tháng ngày hoàng kim bắt đầu chững lại. Từ 2015, kim ngạch quay về mốc 1 tỷ USD (2015: 1,5 tỷ USD), ì ạch tới 2017 mới lên lại mốc 2 tỷ USD. Tuy 2018 duy trì mốc đó song thực ra là kim ngạch giảm 7% so với năm 2017 trong khi số lượng tăng 14,5%, tụt xuống thứ 6/9 mặt hàng nhóm nông lâm thủy sản.
Bước vào 2019, tình hình tới chưa thể cải thiện do những biến động về địa chính trị trên toàn cầu; cạnh tranh gay gắt, các rào cản bảo hộ mới xuất hiện. Trên thị trường cao su thế giới cung vẫn vượt cầu, giá thì đỏng đảnh. 
Năm 2011 đạt đỉnh 4.000 USD/tấn, xuống đáy 1.333 USD/tấn vào năm 2016, sau đó dù đã quay đầu tăng rồi đi ngang cho đến nay, song vẫn thấp hơn giá hồi đầu năm 2018. Các yếu tố đó lại tác động đến xuất khẩu cao su 6 tháng 2019, mới đạt 822 triệu USD, khiến dự báo giữ được mốc 2 tỷ USD trong 2019 dè dặt.
Là nước xuất khẩu cao su thứ tư thế giới, song không làm cho cán cân thương mại về cao su đẹp. Năm 2018, khi xuất khẩu cao su và sản phẩm từ cao su được 2,8 tỷ USD thì phải nhập khẩu cao su và sản phẩm cao su gần 2 tỷ USD. Cặp số tương tự của 6 tháng 2019, là xuất khẩu 1,184 tỷ USD và nhập khẩu 996 triệu USD. 
Điều ấy nói lên việc sản xuất và xuất khẩu cao su và sản phẩm từ cao su vẫn chưa nhiều, lôi cuốn khách ngoại và cả với người Việt dù nặng lòng với hàng Việt.
Nguyễn duy Nghĩa (VnEconomy)

Các tin khác

RECAF tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng xanh ở Gia Lai

RECAF tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng xanh ở Gia Lai

(GLO)- Với lợi thế về rừng và nông nghiệp, Gia Lai đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững. Dự án RECAF với nguồn vốn 25 triệu USD được kỳ vọng góp phần giảm phát thải, bảo vệ rừng, nâng cao thu nhập và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cho người dân.

Vàng miếng SJC tiếp tục giữ mức 143,6 triệu đồng/lượng

Vàng miếng SJC tiếp tục giữ mức 143,6 triệu đồng/lượng

(GLO)- Sáng 19-10, giá vàng miếng SJC tại nhiều doanh nghiệp lớn tiếp tục đứng ở mức 140,6 triệu đồng/lượng mua vào và 143,6 triệu đồng/lượng bán ra. Trong khi đó, vàng thế giới giao dịch quanh 4.166 USD/ounce, triển vọng tuần mới chưa rõ xu hướng.

Vì sao trồng lúa phát thải thấp giúp nông dân tăng lợi nhuận đến 9,3 triệu đồng/ha?

Vì sao trồng lúa phát thải thấp giúp nông dân tăng lợi nhuận đến 9,3 triệu đồng/ha?

(GLO)- Giảm lượng giống gieo sạ, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và tiết kiệm nước tưới là những điểm nổi bật trong quy trình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Các mô hình tại Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận lợi nhuận tăng từ 1,5-9,3 triệu đồng/ha/vụ, giảm phát thải khí nhà kính.

Mua vàng từ 5 triệu đồng phải chuyển khoản: Người dân cần biết gì?

Mua vàng từ 5 triệu đồng phải chuyển khoản: Người dân cần biết gì?

(GLO)- Từ ngày 16-10, giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt, thay vì ngưỡng 20 triệu đồng như trước. Đây là thay đổi đáng chú ý tại Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng.

Tesla tung siêu xe biết bay, hé lộ khả năng sáp nhập với SpaceX

Tesla tung siêu xe biết bay, hé lộ khả năng sáp nhập với SpaceX

(GLO)- Tesla gây chấn động với màn trình diễn Roadster có thể chạy lộn ngược, nhào lộn trên không nhờ công nghệ tên lửa. Màn ra mắt cũng làm dấy lên chú ý về khả năng sáp nhập Tesla và SpaceX - 2 doanh nghiệp gắn liền với tham vọng công nghệ của Elon Musk.

Klook rút kế hoạch IPO tại Mỹ do biến động thị trường

Klook rút kế hoạch IPO tại Mỹ do biến động thị trường

(GLO)- Ngày 16-10, nền tảng đặt dịch vụ du lịch trực tuyến Klook Technology (trụ sở tại Hong Kong) đã nộp hồ sơ rút kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Mỹ, trong bối cảnh thị trường tài chính biến động và tâm lý nhà đầu tư thận trọng.

Vàng miếng SJC tăng 300.000 đồng/lượng

Vàng miếng SJC tăng 300.000 đồng/lượng

(GLO)- Giá vàng miếng SJC sáng 17-10 tăng 300.000 đồng/lượng so với sáng hôm qua, lên 143,6 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra. Trong khi đó, giá vàng nhẫn 9999 có sự phân hóa giữa các thương hiệu, còn giá vàng thế giới duy trì quanh ngưỡng 4.180 USD/ounce.

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt giá cả, phấn đấu giữ CPI năm 2026 tăng khoảng 4,5%

Thủ tướng yêu cầu kiểm soát chặt giá cả, phấn đấu giữ CPI năm 2026 tăng khoảng 4,5%

(GLO)- Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm 2026; bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng và tăng giá bất hợp lý, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Hoa cúc Việt thu gần 800 tỷ đồng từ thị trường Nhật Bản

Hoa cúc Việt thu gần 800 tỷ đồng từ thị trường Nhật Bản

(GLO)- Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu hoa cúc Việt Nam sang Nhật Bản đạt 30,45 triệu USD, tương đương gần 800 tỷ đồng. Kết quả này đưa hoa cúc trở thành mặt hàng có kim ngạch lớn nhất trong nhóm 20 sản phẩm được thống kê tại thị trường Nhật Bản.