Thăm Khu tưởng niệm cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc ở Bình Khê

(GLO)- Tôi đã 2 lần đến viếng thăm Khu di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc ở Cao Lãnh, còn ở Bình Khê thì đây là lần đầu tiên, mặc dù khu tưởng niệm đã được tỉnh Bình Định (cũ) hoàn thành xây dựng và khánh thành từ tháng 5-2015.

Tôi quê ở Bình Định nhưng thực ra chỉ sống ở quê hơn 10 năm. Chiến tranh loạn lạc, nhiều gia đình ly tán, gia đình tôi ở nông thôn nên cũng không ngoại lệ.

Rời quê lên Gia Lai sinh sống từ nhỏ, tôi coi Gia Lai là quê hương thứ hai của mình. Lớn lên, tôi được giác ngộ cách mạng và cũng từ An Khê - nơi tôi ở bấy giờ - lên đường theo cách mạng, từng bước trưởng thành thuở ấy đến nay.

Chính Gia Lai là quê hương thứ hai của tôi, cho nên trên địa bàn Gia Lai (cũ) với tôi nhiều địa danh, địa chỉ văn hóa lịch sử... tôi khá am tường. Còn Bình Định (cũ) nơi tôi được sinh ra nhưng sự hiểu biết về nơi này còn khá khiêm tốn.

tham-khu-tuong-niem-cu-pho-bang-nguyen-sinh-sac-o-xa-binh-khe.jpg
Ban Liên lạc những người tham gia hoạt động cách mạng trong các thời kỳ kháng chiến tỉnh Gia Lai chụp ảnh lưu niệm tại Đền thờ Nguyễn Sinh Sắc. Ảnh: Đ.M.P

Lần đi theo Đoàn hội viên Ban Liên lạc những người tham gia hoạt động cách mạng trong các thời kỳ kháng chiến tỉnh Gia Lai, tôi thu nhận thêm được nhiều điều bổ ích, bổ sung cho mình những kiến thức mới của bao sự kiện văn hóa - lịch sử cũ.

Đặc biệt, chúng tôi lần đầu được về dâng hoa, dâng hương ở Đền thờ cụ Nguyễn Sinh Sắc (Di tích lịch sử Huyện đường Bình Khê, xã Bình Khê), với sự nhiệt tình hướng dẫn và thuyết minh cặn kẽ của nam hướng dẫn viên trẻ.

Theo hướng dẫn viên, cả nước có 4 địa phương gồm: Nghệ An, Huế, Bình Định (cũ) và Đồng Tháp liên quan đến cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc; được xây dựng nhà lưu niệm và lưu giữ những hình ảnh, hiện vật, tài liệu, không gian văn hóa - lịch sử gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của ông.

Khu di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc ở Cao Lãnh thì đã 2 lần tôi đến viếng thăm khi có dịp về Đồng Tháp, còn ở Bình Khê thì đây là lần đầu tiên. Khu tưởng niệm là một quần thể kiến trúc được xây dựng trên mặt bằng hơn 2,6 ha, tổng vốn đầu tư gần 73 tỷ đồng.

Trung tâm khu tưởng niệm là đền thờ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Trước mặt và hai bên đền là nhà lưu niệm, nhà Huyện đường Bình Khê - nơi sinh thời cụ Phó bảng ở và làm việc. Ngôi nhà này được phục dựng theo kiến trúc nhà ở Bình Định trong những năm đầu thế kỷ XX. Tiếp đó là nhà bia di tích, nhà đón tiếp khách, nhà vọng cảnh, cột cờ, hồ sen.

Tháng 5-1909, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc được triều đình Huế phái sung vào Ban chấm thi Hương tại trường thi Bình Định. Sau đó, cụ được bổ nhiệm làm Tri huyện Bình Khê vào tháng 7-1909.

Hai người con là Nguyễn Tất Đạt và Nguyễn Tất Thành (Bác Hồ) theo cha vào Bình Định. Nguyễn Tất Đạt ở với cha tại Huyện đường Bình Khê, Nguyễn Tất Thành được gửi ở nhà thầy giáo Phạm Ngọc Thọ tại Quy Nhơn để học tiếng Pháp.

Khi giữ chức Tri huyện Bình Khê, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đứng về phía nhân dân, tìm cách bênh vực người nghèo, giúp đỡ người yêu nước, xử lý nghiêm khắc bọn cường hào ức hiếp dân lành.

Tháng 1-1910, cụ bị vu tội “lạm quyền” dẫn đến cái chết của 1 điền chủ và bị triều đình Huế triệu về kinh cách chức. Người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành theo lời cha dặn, không theo cha về Huế mà tiếp tục dấn thân đi tìm đường cứu nước, cứu dân. Sau đó, cụ Nguyễn Sinh Sắc rời Huế vào Nam Bộ sống bằng nghề bốc thuốc và dạy học. Cụ qua đời tại tỉnh Đồng Tháp vào tháng 11-1929.

Theo Ban Quản lý Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc ở Cao Lãnh, sau khi đất nước thống nhất, ngày 22-8-1975, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân ở đây đã tiến hành xây dựng khu di tích Nguyễn Sinh Sắc và khánh thành vào ngày 13-2-1977.

Quần thể khu di tích này gồm: mộ và vòm mộ, đài sen, nhà trưng bày hình ảnh và hiện vật về cuộc đời cụ Nguyễn Sinh Sắc; phòng trưng bày hình ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Trong quá trình xây dựng, tất cả đều tâm niệm là sự “đền ơn đáp nghĩa” đối với vị thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu. Suốt 18 tháng thi công, lúc nào cũng có 600-700 người dân, giáo viên, học sinh, sinh viên, bộ đội và cả những cụ già ngoài 70 tuổi đến xin góp công xây dựng khu mộ cụ Nguyễn Sinh Sắc.

Còn ở Bình Khê, theo chúng tôi được biết, là nơi lưu niệm về cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và phản ánh một sự kiện quan trọng: Bước đầu hình thành nhân sinh quan và thế giới quan của người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành trên bước đường tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc.

dang-huong.jpg
Các thành viên Ban Liên lạc những người tham gia hoạt động cách mạng trong các thời kỳ kháng chiến tỉnh Gia Lai dâng hương tưởng niệm tại Khu tưởng niệm cụ Nguyễn Sinh Sắc (Di tích lịch sử Huyện đường Bình Khê, xã Bình Khê). Ảnh: Đ.M.P

Việc quy hoạch xây dựng, tôn tạo và phát huy giá trị lịch sử khu tưởng niệm cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc tại di tích Huyện đường Bình Khê có ý nghĩa to lớn đối với thế hệ hôm nay và mai sau về tấm gương cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc - một nhà nho yêu nước, tận tụy vì dân và về Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, người một đời đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất non sông.

Ngày nay, 2 tỉnh Bình Định và Gia Lai đã hợp nhất. Thiết nghĩ, các ngành chức năng của địa phương cũng cần có sự định hướng cho các ngành dịch vụ, văn hóa, du lịch tăng cường quảng bá rộng rãi về khu tưởng niệm này nhằm thu hút khách du lịch, trong đó có người dân ở khu vực phía Tây tỉnh.

Và nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng tôi cũng cảm thấy vô cùng tự hào và xúc động khi chứng kiến nhiều đoàn khách ở các địa phương cùng về đây thăm viếng, dâng hoa, dâng hương để tưởng nhớ công lao trời biển của cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc và Bác Hồ đối với Tổ quốc, với nhân dân.

Các tin khác

Sôi động Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”

Sôi động Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”

(GLO)- Sáng 27-9, tại khu vực vùng biển Quy Nhơn Nam (từ Công viên Thiếu nhi mở rộng đến Biểu tượng Quy Nhơn - Đô thị Du lịch sạch ASEAN), UBND phường Quy Nhơn Nam (tỉnh Gia Lai) tổ chức Giải bơi biển “Quy Nhơn Nam Swim - 2026”.

Pleiku hư ảo mùa sương giăng

Pleiku hư ảo mùa sương giăng

(GLO)- Những ngày cuối tháng 9, khi mùa mưa dần kết thúc, nắng ấm trở lại cũng là lúc những làn sương mỏng bắt đầu giăng trên cao nguyên Pleiku (tỉnh Gia Lai).

Rạo rực mùa dã quỳ về…

Rạo rực mùa dã quỳ về…

(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…

Thêm không gian sinh hoạt cộng đồng bên dòng Hà Thanh

Thêm không gian sinh hoạt cộng đồng bên dòng Hà Thanh

(GLO)- Diễn ra trong 2 ngày 18 và 19-9, Lễ hội “Sắc màu Hà Thanh - Rạng rỡ đôi bờ” lần thứ I năm 2026 đã mở ra không gian sinh hoạt cộng đồng mới bên dòng sông Hà Thanh, đồng thời tạo thêm điểm gặp gỡ, giao lưu, kết nối người dân giữa phường Quy Nhơn với Quy Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai).

Những tuyến đường nhộn nhịp trong dịp lễ 2-9 ở Gia Lai

Những tuyến đường nhộn nhịp trong dịp lễ 2-9 ở Gia Lai

(GLO)- Kỳ nghỉ Quốc khánh 2-9 là dịp để người dân, du khách có những hành trình nghỉ ngơi, khám phá dài ngày. Cùng với các điểm đến ven biển và khu vực trung tâm, một số tuyến đường kết nối các điểm tham quan được dự báo sẽ nhộn nhịp hơn thường ngày trong những ngày nghỉ lễ.

6 ngày 5 đêm khám phá “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng”.

6 ngày 5 đêm khám phá “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng”

(GLO)- Giữa không gian xanh mát, chuỗi hoạt động được thiết kế xuyên suốt của Tuần lễ Du lịch Hoài Nhơn Bắc “Xanh sắc La Vuông - Vươn xa khát vọng” kỳ vọng tạo thêm sức hút cho cao nguyên La Vuông, đưa nơi đây trở thành điểm hẹn hấp dẫn của du khách trong dịp Quốc khánh 2-9.

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

(GLO)- Những chuyến xe điện 4 bánh đang mang đến một cách khám phá Pleiku chậm rãi và thú vị, khi du khách có thể thong dong ngắm phố phường, cảm nhận nhịp sống và vẻ đẹp phố núi qua từng cung đường. Đặc biệt, hành trình trong chiều mưa càng làm trải nghiệm trở nên thi vị.

Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển” hút khách tham quan

Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển” hút khách tham quan

(GLO)- Hàng ngàn sắc hoa rực rỡ hội tụ bên bờ biển Quy Nhơn, tạo nên không gian trải nghiệm độc đáo tại Lễ hội “Ngàn hoa về phố biển”. Không chỉ khoe sắc, lễ hội còn đưa những nét văn hóa Tây Nguyên đến gần hơn với người dân và du khách.

Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên 2026: Đa chất liệu, hình thức và ngôn ngữ

Triển lãm Mỹ thuật khu vực V năm 2026: Hội tụ sắc màu sáng tạo

(GLO)- Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026 do tỉnh Gia Lai đăng cai sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 15-8. Đây là dịp tổng kết thành quả sáng tác mỹ thuật của khu vực và mở ra cơ hội giao lưu chuyên môn, thúc đẩy sự phát triển của mỹ thuật địa phương.

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

Những dấu vết bí ẩn ven sông Ba

(GLO)- Men theo bờ sông Ba đoạn chảy qua buôn Tơnia (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai), khi nắng cuối ngày hắt những tia vàng lấp lánh trên mặt nước, chúng tôi bắt gặp những vật thể lạ nhô lên khỏi lớp đất sét. 

Đánh thức tiềm năng du lịch từ văn hóa cà phê

Đánh thức tiềm năng du lịch từ văn hóa cà phê

(GLO)- Từ văn hóa thưởng thức cà phê của người địa phương đến các nông trại hữu cơ, mô hình “Farm to cup”, Gia Lai đang từng bước phát triển văn hóa cà phê thành nền tảng du lịch tái tạo.

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

Giữ hương vị biển Cù Lao Xanh

(GLO)- Cù Lao Xanh được biển cả ưu đãi nguồn hải sản tươi ngon từ những chuyến khai thác ven bờ trong ngày. Từ sản vật của biển, người dân địa phương chế biến thành nhiều món ăn mang hương vị riêng, góp thêm sức hấp dẫn để du khách khám phá và lưu giữ những trải nghiệm khó quên.

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

Đất Võ sẵn sàng đón bạn hữu bốn phương

(GLO)- Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 chính thức diễn ra từ ngày 2 đến 5-8 tại phường Quy Nhơn và một số xã, phường trong tỉnh. Các đơn vị tổ chức, các cơ sở lưu trú, khu, điểm du lịch đều sẵn sàng mang đến cho bạn hữu bốn phương trải nghiệm đẹp.

Huyền tích đằng sau những phiến đá lặng im

Huyền tích đằng sau những phiến đá lặng im

(GLO)- Nếu thiên nhiên tạo tác những phiến đá với hình dáng kỳ thú thì con người trao cho đá ký ức và linh hồn. Ở những “miền đất huyền ảo” trên cao nguyên Gia Lai, đằng sau những phiến đá lặng im là bao huyền tích về thần linh, tình yêu, tình thân cùng những lời nguyện cầu được trao truyền.

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

(GLO)- Xung quanh di tích chùa Bà (thôn Nước Mặn, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai), những giếng nước bằng đá ong, gạch cù vẫn lặng lẽ nằm trong sân nhà dân. Mạch nước chưa từng cạn, cũng như ký ức về một thương cảng từng sầm uất bên đầm Thị Nại vẫn âm thầm chảy qua nhiều thế hệ.

Mẹ con cá voi săn mồi gần bờ biển Vũng Bồi.

Mẹ con cá voi săn mồi gần bờ biển Vũng Bồi

(GLO)- Những cú quẫy mình mạnh mẽ, những lần lao lên mặt nước đớp mồi của mẹ con cá voi đã khiến vùng biển Vũng Bồi (xã An Lương, tỉnh Gia Lai) trở nên sôi động trong ngày 6 và 7-7.

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

Lễ tạ ơn của người Jrai vùng hạ lưu sông Ba

(GLO)- Để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ, người Jrai có một nghi lễ thiêng liêng gọi là lễ tạ ơn (lễ báo hiếu). Hiện nay, nghi lễ này vẫn còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở nhiều cộng đồng Jrai vùng hạ lưu sông Ba với những nghi thức cổ truyền mang đậm bản sắc văn hóa tộc người.

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

(GLO)- Ẩn mình dưới tán rừng già trên dãy núi Bích Kê, lũy đá cổ Phú Hà (thôn Hòa Tân, xã Phù Mỹ Bắc) lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian. Những bức tường đá phủ rêu bền bỉ trước mưa nắng dường như đang gìn giữ câu chuyện về một vùng đất từng giữ vị trí trọng yếu trong lịch sử.