Sự chuyển mình mạnh mẽ này không chỉ góp phần thay đổi diện mạo ngành nông nghiệp của tỉnh mà còn định vị lại vai trò của Tây Nguyên trên bản đồ nông nghiệp công nghệ cao của Việt Nam.
Hưng Sơn. Ảnh: N.S
Làn sóng đầu tư quy mô lớn
Trong vài năm trở lại đây, khu vực phía Tây Gia Lai liên tục nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút dự án nông nghiệp công nghệ cao.
Sở hữu khí hậu ôn hòa, đất đỏ bazan màu mỡ trải rộng, hệ thống hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ và môi trường kinh doanh ngày càng cải thiện..., khu vực Tây Gia Lai luôn hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Tính đến nay, khu vực phía Tây tỉnh đã tiếp nhận 175 dự án nông nghiệp công nghệ cao với tổng vốn đầu tư hơn 27.000 tỷ đồng. Trong đó, có 125 dự án chăn nuôi và 50 dự án trồng trọt, tập trung vào các sản phẩm chủ lực như: bơ, sầu riêng, thanh long, cà phê, hồ tiêu, chuối, rau, hoa và dược liệu.
Song song với đó, khu vực này đã hình thành 18 vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích hơn 3.400 ha. Các dự án tại đây đều áp dụng đồng bộ kỹ thuật tiên tiến, từ khâu chọn giống, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến.
Nhiều dự án hiện đã đi vào vận hành, mang lại hiệu quả cả về kinh tế lẫn môi trường. Tiêu biểu như Nhà máy chế biến chanh dây của Công ty TNHH Quicornac tại Khu Công nghiệp Trà Đa (phường Pleiku) với công suất 450 tấn/ngày; Khu nông nghiệp công nghệ cao của Tập đoàn Nafoods Group tại phường An Phú với năng lực sản xuất 4.000 cây giống/ngày cùng nhà máy chế biến công suất 350 tấn/ngày; mô hình sản xuất cà phê hữu cơ của Công ty TNHH Vĩnh Hiệp tại xã Bờ Ngoong với 45 ha đạt chứng nhận hữu cơ USDA (Mỹ)...
Ngoài ra, các mô hình sản xuất quy mô lớn như trồng chuối già Nam Mỹ tại xã Kon Gang của Công ty TNHH Hưng Sơn; chăn nuôi bò sữa với quy mô 13.000 con theo tiêu chuẩn GlobalGAP của Tập đoàn Nutifood tại xã Mang Yang; chăn nuôi bò thịt công nghệ cao của Công ty Thaco Agri với quy mô 70.000 con tại xã Ia Púch.
Hiện sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao của Tây Gia Lai đã xuất khẩu tới nhiều quốc gia, trong đó, cà phê là mặt hàng chủ lực, có mặt tại hơn 60 thị trường trên thế giới, chủ yếu ở châu Âu.
Doanh nghiệp lớn đồng loạt rót vốn
Công ty Cổ phần Tập đoàn Ricky Farm hiện có 7 dự án trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao tại khu vực phía Tây của tỉnh Gia Lai, trong đó, 2 dự án đã đi vào hoạt động và 5 dự án đang xin chấp thuận chủ trương đầu tư. Trung bình mỗi dự án có diện tích từ 14-16 ha, tổng mức đầu tư khoảng 85 tỷ đồng, quy mô 32.000 con heo thịt/năm.
Ông Hoàng Thanh Tùng-Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Ricky Farm-cho biết: “Mật độ dân cư tại các địa phương ở đây thấp hơn nhiều so với mức trung bình cả nước. Điều này tạo điều kiện hình thành các vùng đệm sinh học an toàn, giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh và hạn chế xung đột môi trường. Cùng với chính sách khuyến khích chuyển đổi mục đích sử dụng đất hợp lý, thủ tục nhanh gọn, chi phí đầu tư ban đầu tại đây thấp hơn 40-60% so với nhiều địa phương khác”.
Nhờ lợi thế này, Ricky Farm đã triển khai 7 dự án trang trại heo công nghệ cao tại phía Tây tỉnh, mỗi dự án quy mô 32.000 con/năm, vốn khoảng 85 tỷ đồng. Các trang trại này được vận hành theo mô hình khép kín, đảm bảo kiểm soát chất lượng và an toàn sinh học.
Một điểm sáng khác là Công ty Cổ phần Quốc tế Thông Đỏ sở hữu Trung tâm Giống cây trồng chất lượng cao Thông Đỏ (xã Chư Pưh) rộng 12 ha, trong đó hơn 8 ha là hệ thống nhà màng hiện đại, công suất trên 20 triệu cây giống/năm.
Các giống chanh dây RP9, chanh vàng ngọt của Trung tâm được cung ứng cho nhiều vùng trồng ở Tây Nguyên, Tây Bắc, miền Trung và xuất khẩu sang Lào, Campuchia.
Ông Lê Văn Tuyến-Tổng Giám đốc Công ty cho rằng, Tây Gia Lai hội tụ khí hậu ôn hòa, đất đỏ bazan màu mỡ và vị trí kết nối thuận lợi với các vùng trồng trọng điểm cũng như cửa khẩu quốc tế. Đặc biệt, tỉnh đã xác định chanh dây là cây chiến lược đến năm 2030, hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu lớn phục vụ xuất khẩu chính ngạch.
Tương tự, Công ty Cổ phần Phát triển Chăn nuôi Công nghệ cao FAGO FARM Việt Nam vừa khởi công dự án trang trại heo hơn 30 ha, quy mô 2.400 heo nái và 30.000 heo thịt, vốn đầu tư 300 tỷ đồng tại xã Ia Boòng. Đây là dự án đầu tiên trong chuỗi 3 dự án chăn nuôi công nghệ cao mà doanh nghiệp này triển khai tại Tây Nguyên.
Hướng tới vị thế trung tâm quốc gia
Theo ông Đoàn Ngọc Có-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, giá trị kinh tế từ nông nghiệp công nghệ cao đạt 350-500 triệu đồng/ha, cao gấp 3-5 lần so với sản xuất truyền thống (khoảng 100 triệu đồng/ha).
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ phát triển 33 vùng nông nghiệp công nghệ cao và công nhận 8-10 doanh nghiệp đạt chuẩn sản xuất công nghệ cao. Ưu tiên hàng đầu là các dự án chế biến hiện đại, thân thiện môi trường, giảm lao động thủ công và gia tăng giá trị sản phẩm.
Còn ông Đinh Hữu Hòa-Phó Giám đốc Sở Tài chính Gia Lai cho biết riêng lĩnh vực chăn nuôi đã có 125 dự án công nghệ cao, tổng vốn hơn 19.000 tỷ đồng. Trong đó, 52 dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động, 73 dự án đang triển khai với tổng vốn hơn 10.000 tỷ đồng.
Với chiến lược thu hút đầu tư bài bản, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, nguồn nhân lực dồi dào và môi trường kinh doanh cởi mở, Tây Gia Lai đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm nông nghiệp công nghệ cao của Việt Nam.
Trong tương lai, tỉnh hướng tới trở thành điểm đến hàng đầu cho các tập đoàn quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp sạch, an toàn và bền vững, đóng góp tích cực vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Những con số ấn tượng về nông nghiệp công nghệ cao tại khu vực Tây Gia Lai:
- 175 dự án nông nghiệp công nghệ cao (125 chăn nuôi, 50 trồng trọt).
- Tổng vốn đầu tư hơn 27.000 tỷ đồng.
- 18 vùng sản xuất công nghệ cao, diện tích hơn 3.400 ha.
- Giá trị kinh tế: 350-500 triệu đồng/ha, gấp 3-5 lần sản xuất truyền thống.
- Cà phê xuất khẩu tới hơn 60 thị trường toàn cầu.
