Siết chặt quản lý trên biển
Thời gian qua, Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Môi trường) tăng cường các đợt tuần tra, kiểm soát nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác thủy sản bằng các phương pháp hủy diệt như xung điện, xiếc máy, đặc biệt là tại các khu vực nhạy cảm như đầm Thị Nại và đầm Đề Gi. Kết quả, từ đầu năm 2025 đến nay, lực lượng kiểm ngư đã xử phạt chủ 53 tàu cá vi phạm với tổng số tiền 549 triệu đồng.
Từ ngày 1.7.2025, Nghị định số 189/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính do Chính phủ ban hành chính thức có hiệu lực. Điểm nổi bật của Nghị định là trao quyền xử phạt cao hơn cho Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản. Theo đó, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính lên đến 50% mức tiền phạt tối đa, khoảng 500 triệu đồng. Ngoài ra, lực lượng chức năng còn có quyền tịch thu tang vật vi phạm.
Triển khai thực hiện Nghị định số 189/2025/NĐ-CP, ngày 31.7, Chi cục Thủy sản tổ chức tuần tra trên vùng biển Quy Nhơn, phát hiện 2 tàu cá của ngư dân ngoài tỉnh cùng lúc vi phạm 2 lỗi nghiêm trọng: Khai thác thủy sản sai vùng quy định và sử dụng công cụ kích điện - hành vi bị cấm tuyệt đối trong khai thác thủy sản. Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 30 triệu đồng và tịch thu tang vật vi phạm.
Theo thông tin từ Chi cục, các ngư dân vi phạm đã chấp hành quyết định xử phạt, hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt đúng hạn. “Điều này thể hiện hiệu quả trong việc thực thi các quy định pháp luật mới, đồng thời góp phần nâng cao ý thức tuân thủ của ngư dân trong hoạt động khai thác thủy sản”, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Nguyễn Hữu Nghĩa nhìn nhận.
“Lá chắn kép” từ khoa học và cộng đồng
Bên cạnh các biện pháp xử lý nghiêm hành vi gây tổn hại đến nguồn lợi thủy sản, công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản theo chiều sâu đang được xem là giải pháp căn cơ và bền vững, đặt trọng tâm là sự kết hợp hài hòa giữa tri thức bản địa và khoa học hiện đại.
Chi cục Thủy sản chủ động tham mưu, phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai các nhiệm vụ, dự án điều tra, đánh giá và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, trong đó có việc phát huy hiệu quả các tổ chức cộng đồng.
Năm 2024, Tổ chức cộng đồng của phường Ghềnh Ráng (nay là phường Quy Nhơn Nam) đã triển khai 6 đợt tuyên truyền về Luật Thủy sản 2017 cùng các quy định bảo vệ biển đảo, thu hút 310 lượt cán bộ và người dân tham gia, 95 ngư dân đã ký cam kết tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường biển. Tổ chức này cũng phối hợp với các khu phố phổ biến pháp luật cho gia đình ngư dân, vận động ngư dân duy trì hoạt động khai thác, đánh bắt, nuôi trồng thủy sản tại địa phương đúng quy định pháp luật, tích cực cùng phường bảo vệ khu vực có rạn san hô, tham gia bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản. Ổn định hoạt động sau sáp nhập, phường đang lên kế hoạch kiện toàn và tạo điều kiện để tổ chức tiếp tục phát huy vai trò của mình.
Mới đây (từ ngày 26 - 30.7), Viện Nghiên cứu hải sản (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã tổ chức khảo sát hệ sinh thái rạn san hô và cỏ biển tại phường Quy Nhơn Nam, phường Quy Nhơn Đông và xã Nhơn Châu nhằm thu thập dữ liệu về hiện trạng phân bố, biến động của rạn san hô và thảm cỏ biển; đánh giá các hoạt động khai thác thủy sản, đặc biệt là các hình thức khai thác mang tính hủy diệt như giã cào, đánh mìn, xung điện... Đoàn khảo sát cũng phỏng vấn, trao đổi với các tổ chức cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đại diện chính quyền và hội LHPN của các xã, phường về hiện trạng các rạn san hô, thảm cỏ biển và hiệu quả hoạt động của các mô hình cộng đồng.
Ông Trần Văn Vinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, cho biết, những dữ liệu thu thập được từ các buổi tham vấn và những chuyến lặn khảo sát là cơ sở khoa học quan trọng để Viện Nghiên cứu hải sản xây dựng các giải pháp quản lý, bảo tồn và phục hồi hiệu quả nhất cho các rạn san hô, thảm cỏ biển tại những khu vực này.
