Dự hội nghị tại điểm cầu Chính phủ có Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, đơn vị liên quan. Tại điểm cầu tỉnh Gia Lai có Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp.
Theo thống kê, cả nước có 81.394 tàu cá dài từ 6 m trở lên đã được đăng ký và cập nhật trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Trong đó, 28.354 tàu dài từ 15 m trở lên và 2.445 tàu dài từ 24 m trở lên. Tổng số tàu cá có giấy phép khai thác hợp lệ là 72.327 chiếc (chiếm 88,9%), riêng nhóm tàu dài từ 15 m trở lên có 26.682 chiếc (94,1%).
Từ đầu năm 2025 đến nay, số tàu cá mất kết nối hệ thống giám sát hành trình (VMS) trên 6 giờ là 193 tàu, giảm 1.021 tàu (81,4%) so với cùng kỳ 2024; số tàu mất kết nối VMS trên 10 ngày là 24 tàu, giảm 83 tàu (78%). Số tàu dài từ 24 m trở lên vi phạm vượt ranh giới khai thác là 4 chiếc, giảm 13 tàu (76%) so với cùng kỳ năm ngoái.
Tại Gia Lai hiện có 5.805 tàu cá dài từ 6 m trở lên được đăng ký, trong đó 3.180 tàu dài từ 15 m trở lên đăng ký khai thác vùng khơi. Khoảng 40% số tàu cá hoạt động thường xuyên tại các ngư trường trong cả nước; riêng Gia Lai có khoảng 500 tàu thường xuyên neo đậu, đánh bắt ngoài tỉnh và ít khi quay về địa phương.
Để ngăn chặn khai thác IUU, tỉnh đã đẩy mạnh công tác đăng ký, định danh tàu cá; rà soát, phân loại tàu không đủ điều kiện hoạt động để hướng dẫn ngư dân hoàn thiện thủ tục, đồng thời tăng cường giám sát và kiên quyết không cho phép tàu không đủ điều kiện ra khơi. Với nhóm tàu neo đậu ngoài tỉnh, danh sách đã được gửi cho các địa phương liên quan phối hợp quản lý. Bên cạnh đó, tỉnh cũng xây dựng chính sách giải bản (xả bản) đối với tàu cá không đủ điều kiện.
Từ đầu năm 2024 đến tháng 5-2024, có 10 tàu cá của tỉnh hoạt động ngoài tỉnh bị nước ngoài bắt giữ (từ tháng 6-2024 đến nay không còn trường hợp nào). UBND tỉnh đã xử phạt 8 tàu cá với tổng số tiền hơn 7,2 tỷ đồng. Hai tàu còn lại có thuyền trưởng bị Thái Lan bắt giữ; Bộ đội Biên phòng tỉnh đã xác lập, đấu tranh thành công chuyên án BĐ-924P, chuyển hồ sơ để Công an tỉnh khởi tố 6 bị can về tội “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”.
Ngoài ra, lực lượng chức năng của tỉnh đã phát hiện, xử lý 234 trường hợp khai thác IUU với số tiền gần 7,65 tỷ đồng; phối hợp xử lý 42 lượt tàu vượt ranh giới cho phép, 25 lượt tàu mất kết nối trên 10 ngày và 1.224 lượt tàu mất kết nối trên 6 giờ.
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Chống khai thác IUU là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng và có ý nghĩa lâu dài đối với phát triển ngành thủy sản, đồng thời góp phần bảo vệ chủ quyền, uy tín và danh dự quốc gia. Việt Nam quyết tâm gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” IUU của EC trong năm 2025.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nâng cao trách nhiệm, triển khai quyết liệt các giải pháp; xử lý dứt điểm vi phạm trước ngày 15-10; quản lý chặt chẽ tàu cá, tuyệt đối không cấp phép cho tàu không đủ điều kiện; kiểm soát nghiêm ngặt, xử lý triệt để các trường hợp vi phạm, nhất là tàu vượt ranh giới. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành quy định, biểu dương những tập thể, cá nhân thực hiện tốt.
Bên cạnh đó, căn cứ tình hình thực tiễn, các địa phương cần có giải pháp hỗ trợ ngư dân bị tịch thu tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Trước mắt, hỗ trợ gạo, hướng dẫn chuyển đổi sinh kế, tạo điều kiện tiếp cận vốn vay phát triển nuôi trồng thủy sản nhằm bảo đảm thu nhập, bảo vệ nguồn lợi và môi trường biển đảo.
