Pleiku: Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc

(GLO)- Với nhiều hoạt động thiết thực, những năm qua, TP. Pleiku (tỉnh Gia Lai) đã từng bước bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Jrai. 
Mặc dù trời rả rích mưa nhưng tại khuôn viên hội trường làng Ngó (phường Trà Bá), lớp học trình diễn cồng chiêng vẫn rất rộn ràng. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Ksor Hnao (làng Kép, phường Đống Đa), gần 30 thanh-thiếu niên của làng Ngó và làng Chuét 1 (phường Thắng Lợi) đã cùng hòa tấu giai điệu của bài “Ru con” đầy lắng đọng và da diết. Em Jang (làng Ngó) chia sẻ: “Em tập đánh cồng chiêng từ năm 2018 nhưng chưa có cơ hội học kỹ. Lần này được thầy Ksor Hnao tận tình chỉ dạy, em đã biết chơi được nhiều bài dân ca khác nhau. Khó nhất với em là thuộc giai điệu. Vì thế, em sẽ cố gắng ghi nhớ và tập luyện thật tốt để góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc mình”.
Em Jang (ở giữa, làng Ngó, phường Trà Bá) tập đánh cồng chiêng dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Ksor Hnao. Ảnh: Mộc Trà
Em Jang (ở giữa, làng Ngó, phường Trà Bá) tập đánh cồng chiêng dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân Ksor Hnao. Ảnh: Mộc Trà
Lớp học do Văn phòng HĐND-UBND TP. Pleiku phối hợp với Trường Cao đẳng Gia Lai, UBND 2 phường Trà Bá và Thắng Lợi tổ chức nhằm giúp thanh-thiếu niên dân tộc thiểu số biết sử dụng và trình diễn cồng chiêng để duy trì và bảo tồn nét đẹp văn hóa đặc sắc dân tộc Jrai nói riêng và phát huy di sản Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên nói chung. Bà Nguyễn Thị Hồng Nhung-Phó Chủ tịch UBND phường Trà Bá-cho hay: “Lớp trình diễn cồng chiêng khai giảng vào ngày 12-5 và kéo dài trong 1,5 tháng. Khóa học thu hút 18 thanh-thiếu niên của làng Ngó tham gia. Trước đây, phường cũng đã vận động những người biết đánh cồng chiêng ở các làng truyền dạy lại cho thế hệ trẻ nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn. Do đó, phường tiếp tục phối hợp để mở thêm các lớp cồng chiêng cũng như các nghề truyền thống khác cho thanh-thiếu niên các làng”.
Phường Thắng Lợi cũng là một trong những địa phương làm tốt công tác bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố. Theo Chủ tịch UBND phường Nguyễn Văn Tùng, phát huy hiệu quả từ lớp dạy cồng chiêng cho thanh-thiếu niên dân tộc thiểu số vào năm 2020, cuối năm 2021, phường tiếp tục mở lớp truyền dạy nghề dệt thổ cẩm truyền thống cho phụ nữ 3 làng: Chuét 1, Chuét 2 và Nha Prông. Bên cạnh hướng dẫn kỹ thuật dệt, chị em còn được tiếp cận với nhiều mẫu mã mới, phù hợp với thị hiếu nhằm thương mại hóa sản phẩm. Lớp học vừa kết thúc vào giữa tháng 5-2022. Phường cũng đã chủ động liên hệ với một số cửa hàng, địa điểm kinh doanh đồ lưu niệm trên địa bàn thành phố nhằm giúp người dân có thể quảng bá sản phẩm thổ cẩm đến với đông đảo người tiêu dùng. “Thời gian tới, bên cạnh vận động các làng tích cực tham gia các hoạt động văn hóa-văn nghệ do cấp trên tổ chức, phường dự kiến mở thêm lớp truyền dạy cách làm các nhạc cụ Jrai truyền thống vừa để bà con bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc, vừa tạo ra nguồn thu nhập từ việc sản xuất mặt hàng lưu niệm bán cho du khách”-ông Tùng thông tin thêm.
Các học viên sau khi hoàn thành khóa học đạt yêu cầu đều được cấp chứng chỉ. Ảnh: Mộc Trà
Các học viên sau khi hoàn thành khóa học đạt yêu cầu đều được cấp chứng chỉ. Ảnh: Mộc Trà
Trao đổi với P.V, ông Nguyễn Xuân Hà-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin TP. Pleiku-cho biết: Trước thực trạng văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số đang có nguy cơ mai một, chúng tôi thường xuyên tham mưu cho UBND thành phố tổ chức các lớp truyền dạy về cồng chiêng, dệt thổ cẩm, đan lát... cho người dân và thế hệ trẻ tại các xã, phường: Hoa Lư, Thắng Lợi, Trà Bá, Biển Hồ, Chi Lăng. Trung bình mở 1-2 lớp/năm, mỗi lớp có 30-40 học viên, do các nghệ nhân và già làng truyền dạy. Ngoài ra, thành phố cũng đã tặng 3 bộ cồng chiêng cho một số làng đồng bào dân tộc Jrai để họ có điều kiện duy trì việc tập luyện. Cùng với đó, tổ chức các hội thi, hội diễn văn hóa và quan tâm đầu tư các công trình, cơ sở vật chất để phục vụ đời sống sinh hoạt văn hóa của người dân.
“Các lớp truyền dạy và các hội thi, hội diễn do các cấp trong thành phố tổ chức đã thu hút đông đảo lực lượng đoàn viên, thanh thiếu nhi, phụ nữ... của các làng tích cực tham gia, tạo chuyển biến tích cực trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào Jrai. Thời gian đến, chúng tôi tham mưu UBND thành phố tiếp tục mở các lớp truyền dạy cồng chiêng, nghề truyền thống. Cùng với đó, tăng cường tổ chức các hoạt động văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch cộng đồng; giới thiệu và quảng bá sản phẩm của địa phương đến đông đảo du khách gần xa”-ông Hà cho hay.
MỘC TRÀ

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.