Phụ nữ Đăk Pơ Pho bảo tồn nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Tiếng dệt vải bần bật, mạnh và dứt khoát xua tan cái im ắng quanh không gian ngôi nhà rông. Thanh âm của các khung dệt tạo nên giai điệu gần gũi và thân thuộc. Đó là một buổi sinh hoạt trong câu lạc bộ dệt thổ cẩm của phụ nữ xã Đăk Pơ Pho, huyện Kông Chro, tỉnh Gia Lai.
Những sản phẩm đạt trình độ cao về thẩm mỹ và kỹ thuật của chị Biêr-Thành viên Câu lạc bộ dệt thổ cẩm đã truyền cảm hứng cho các chị em học nghề. Ảnh: M.C

Những sản phẩm đạt trình độ cao về thẩm mỹ và kỹ thuật của chị Biêr-Thành viên Câu lạc bộ dệt thổ cẩm đã truyền cảm hứng cho các chị em học nghề. Ảnh: M.C

Ngôi nhà rông ở thôn 3 “dài như một con thuyền úp ngược”, kiểu kiến trúc rất đặc trưng của nhà rông Bahnar ở vùng đất Kông Chro. Trên hiên nhà dài và rộng, chị em sử dụng lan can gỗ làm điểm tựa để mắc khung dệt.

Câu lạc bộ dệt của phụ nữ được thành lập hơn 1 năm và nhà rông trở thành địa điểm quen thuộc để chị em gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm, trao truyền nghề truyền thống. Câu lạc bộ có 30 thành viên với đủ mọi lứa tuổi. Có người giỏi nghề được cộng đồng công nhận là nghệ nhân, có người mới chập chững biết dệt cơ bản. Nhưng không phân biệt già trẻ, cán bộ hay hội viên, người giỏi hơn luôn tận tình chỉ dạy cho người yếu hơn mình.

Trong số các thành viên, có những nghệ nhân trẻ thuộc thế hệ 9X như chị Biêr. Trong 2 năm liền (2022-2023), chị giành giải nhất toàn huyện cuộc thi dệt thổ cẩm, đồng thời là nghệ nhân đại diện cho huyện Kông Chro tham gia trình diễn nghề truyền thống tại Liên hoan trình diễn cồng chiêng Tây Nguyên tại Gia Lai năm 2023.

Tham gia câu lạc bộ dệt của phụ nữ, những sản phẩm đạt trình độ cao về thẩm mỹ và kỹ thuật của chị Biêr đã truyền cảm hứng cho các chị em cố gắng học hỏi, nâng cao tay nghề.

Chị Biêr chia sẻ: “Trước đây, việc trao truyền nghề truyền thống thường diễn ra trong gia đình, mẹ dạy cho con gái. Nhưng khi tham gia câu lạc bộ, mình có thể truyền nghề cho các chị em, giúp họ tiến bộ nhanh hơn. Bản thân mình cũng học hỏi thêm được rất nhiều từ những chị em giỏi tay nghề khác. Đây là mô hình sinh hoạt rất thiết thực để phụ nữ Bahnar góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của dân tộc”.

Clip: Hoàng Ngọc

Là cán bộ phụ nữ của thôn, chị Đinh Thị Hiên rất háo hức được học nghề. Chị Hiên cho biết: “Cách tạo hoa văn trên thổ cẩm của người Bahnar rất cầu kỳ với nhiều họa tiết. Mình không thể tự học mà cần người hướng dẫn trực tiếp trên khung dệt. Mình được các chị giỏi nghề truyền dạy nên tiến bộ rất nhanh”.

Chủ nhiệm Câu lạc bộ là chị Anglech. Từng có thời gian làm cán bộ phụ nữ xã, chị Anglech hiểu tâm lý và mong muốn của chị em. Khi tham gia sinh hoạt chung, chị luôn lấy sự nhiệt tình, trách nhiệm đi đầu để khích lệ tinh thần các thành viên. Nhiều thành viên mới chập chững vào nghề được chị Anglech cầm tay chỉ cách luồn chỉ, lựa chọn màu sắc, tạo hoa văn; đồng thời, giải thích ý nghĩa màu sắc trên tấm thổ cẩm truyền thống của người Bahnar.

Chị Anglech tự hào cho biết: “Truyền thống lịch sử, văn hóa ông bà được đúc kết, hội tụ trên trang phục, trong từng họa tiết hoa văn, do vậy mà giữ được nghề dệt cũng là giữ được bản sắc. Sản phẩm của chị em làm ra không chỉ để may váy áo mặc trong các dịp lễ hội hay tham gia giao lưu văn hóa giữa các làng, mà còn đóng góp cho các hoạt động văn hóa tại địa phương. Trang phục của đội cồng chiêng “nhí” của xã cũng do chị em trong câu lạc bộ dệt và may cho các em, giúp thế hệ trẻ có ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa ngay từ trang phục truyền thống”.

Các thành viên trong câu lạc bộ dệt thổ cẩm xã Đak Pơ Pho (huyện Kông Chro) giới thiệu sản phẩm của mình. Ảnh: Minh Châu

Các thành viên trong câu lạc bộ dệt thổ cẩm xã Đak Pơ Pho (huyện Kông Chro) giới thiệu sản phẩm của mình. Ảnh: Minh Châu

Không chỉ tham gia câu lạc bộ dệt thổ cẩm, các chị em còn là thành viên của đội cồng chiêng nữ của xã, tham gia trình diễn trong nhiều hoạt động văn hóa tại địa phương và của huyện.

Chị Dương Thị Yến Như-Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Đăk Pơ Pho-đánh giá: “Việc thành lập câu lạc bộ dệt thổ cẩm hay đội cồng chiêng nữ đã thu hút, tập hợp được đông đảo hội viên phụ nữ người Bahnar tham gia. Chị em rất nhiệt tình, đề cao tinh thần trách nhiệm nên có thể nhìn thấy kết quả các hoạt động có phụ nữ tham gia. Ví dụ như tham gia câu lạc bộ dệt, các chị em đều mong muốn tạo ra những sản phẩm thổ cẩm đẹp hơn, chất lượng hơn, ai cũng có tinh thần học hỏi.

Không những thế, họ còn phát huy vai trò trong bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa. Cũng từ những mô hình này, chị em còn thu hút các hội viên khác tham gia sinh hoạt hội phụ nữ, đóng góp thiết thực vào các phong trào thi đua tại địa phương”.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.