Phát hiện ngôi đền đá khối cực hiếm 3.000 năm tuổi tại Peru

Một ngôi đền đá khối có niên đại 3.000 năm mới được phát hiện bởi một nhóm các nhà khảo cổ học ở Peru.

 Toàn cảnh di tích ngôi đền mới được phát hiện gần sông Zaña Valley nhìn từ trên cao (Ảnh: Getty)
Toàn cảnh di tích ngôi đền mới được phát hiện gần sông Zaña Valley nhìn từ trên cao (Ảnh: Getty)



Di chỉ tôn giáo này có chiều dài hơn 39,9 mét, nằm gần sông Zaña Valley và cách Lima, thủ đô Peru khoảng 804km.

Bên trong ngôi đền, các nhà khảo cổ tìm thấy một quảng trường với bệ thờ có khả năng được dùng để thực hiện các nghi lễ sinh sản quan trọng, với nước được lấy từ sông Zaña Valley.

Ngôi đền được tìm thấy bên trong quần thể di tích Huaca El Toro ở vùng Lambayeque, Peru bởi một nhóm nhà khảo cổ dẫn đầu bởi tiến sĩ Walter Alva, người đã phát hiện ra lăng mộ của lãnh chúa Sipan, xác ướp cổ đại đầu tiên được tìm thấy tại Peru vào năm 1987.

"Phát hiện này rất đặc biệt vì nó là kiến ​​trúc đá khối duy nhất ở Lambayeque," Tiến sĩ Alva cho biết.

Dù được phát hiện lần đầu vào tháng 10, nhưng công cuộc khám phá ngôi đền đã bị hoãn một thời gian, để giảm nguy cơ thu hút những thợ săn kho báu đến lấy cắp những cổ vật không được bảo vệ.


 

 Tường thành và bậc thang được các nhà khảo cổ khai quật xung quanh ngôi đền (Ảnh: Getty)
Tường thành và bậc thang được các nhà khảo cổ khai quật xung quanh ngôi đền (Ảnh: Getty)



Theo các nhà nghiên cứu, ngôi đền được xây dựng từ thời nước vẫn được coi là thứ gì đó thần thánh, và được sử dụng trong một số nghi thức tín ngưỡng.

Họ cũng xác định được ngôi đền này là của một giáo phái thờ thủy thần, nhờ việc nghiên cứu vị trí và hình dáng của bệ thờ.

“Trên bệ thờ của ngôi đền có các lỗ đục, đặc điểm giống với các ngôi đền thờ thủy thần khác của thời kỳ này," ông Alva nói. Bên cạnh đó, nhóm khảo cổ còn tìm thấy một cột trụ tròn, nơi vẫn còn dấu tích của các nghi lễ thờ thần mưa.

'Ngôi đền này hướng về núi. Những vết lửa cháy còn sót lại cho thấy các nghi lễ tại đây được cử hành rất nghiêm ngặt, và thường cho các mục đích sinh sản", ông nói.

Di tích được bao quanh bởi những bức tường kiên cố, và ở trung tâm là một lối thang lên rộng khoảng 9 mét và dài khoảng 14 mét.

Nhóm nghiên cứu tại Peru đã phát hiện 21 ngôi mộ bên trong khu vực của ngôi đền, được cho là có niên đại từ khoảng năm 1500 trước CN đến năm 292 sau CN. Bên trong các ngôi mộ, họ còn tìm thấy những mảnh gốm và các vật kim loại như dao được đặt bên cạnh.

Ông Alva nói rằng có khả năng các ngôi mộ sau đó đã được tái sử dụng, vì ở 20 nơi chôn cất có các cổ vật xác định thuộc về văn hóa Inca Chimu, có niên đại từ năm 1000 đến 1470 sau Công nguyên.


 

Tiến sĩ Walter Alva (người trong ảnh) cũng là người đầu tiên phát hiện ra lăng mộ của lãnh chúa Sipan tại Peru năm 1987 (Ảnh: Getty)
Tiến sĩ Walter Alva (người trong ảnh) cũng là người đầu tiên phát hiện ra lăng mộ của lãnh chúa Sipan tại Peru năm 1987 (Ảnh: Getty)



Đây là phát hiện lớn đầu tiên được thực hiện bởi tiến sĩ Walter Alva và nhóm cộng sự của ông. Trước đó, nhà khảo cổ học này từng phát hiện ra lăng mộ của lãnh chúa Sipan vào năm 1987. Sipan là một thủ lĩnh của người Mochica, và hài cốt của ông được tìm thấy trong tình trạng còn nguyên vẹn ở miền bắc Peru.

Vào năm 2007, tiến sĩ Alva còn phát hiện được một số bức tranh tường 4.000 năm tuổi ở Peru. Đây được cho là những bức tranh tường cổ nhất còn sót lại ở châu Mỹ.


http://danviet.vn/the-gioi/phat-hien-ngoi-den-da-khoi-cuc-hiem-3000-nam-tuoi-tai-peru-1032353.html


 

Việt Anh (Dân Việt/Daily Mail)

 

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.