"Nữ hoàng hương sắc" của núi rừng

(GLO)- Vài năm gần đây, cái tên Hoàng Nhạn Gia Lai đã thu hút sự chú ý của giới đam mê phong lan cả nước. Trên mạng xã hội xuất hiện hàng loạt fanpage về loài hoa này với những tên gọi khác nhau. Cùng với đó, thị trường Hoàng Nhạn Gia Lai cũng trở nên sôi động và giá cả cũng được đẩy cao ngất ngưởng.
Thăm “Quê hương” của Hoàng Nhạn Gia Lai
Ngày nào cũng vậy, cứ chập tối, anh Lê Nhật Hào lại chạy xe máy từ xã Đê Ar đến các làng của xã Kon Chiêng (huyện Mang Yang) để tìm mua lan rừng, chủ yếu là loài Hoàng Nhạn nguyên bản vừa mới “bóc rừng”. Sau khi phân loại, anh Hào chụp ảnh, quay clip giới thiệu trên mạng xã hội Facebook để mọi người biết mà đặt hàng. Khi khách chọn hàng và “chốt” giá, chàng trai gốc Bình Định này mới cho lan vào hộp gửi đến địa chỉ người mua.
Hoa lan Hoàng Nhạn tháng 8. Ảnh: Duy Lê
Hoa lan Hoàng Nhạn tháng 8. Ảnh: Duy Lê
Trò chuyện với chúng tôi, “chủ vựa” lan rừng vùng Kon Chiêng cho biết: Sở dĩ khách hàng tin tưởng là bởi anh là một trong số ít người chuyên cung cấp hàng nguyên bản. Theo cách hiểu của giới chơi lan, hàng nguyên bản có nghĩa là chưa lai tạp, lan được lấy trực tiếp từ rừng, chưa trải qua giai đoạn thuần dưỡng nào.
Anh Hào chia sẻ, trước đây, lan Hoàng Nhạn có ở các khu rừng thuộc 5 xã Đông sông Ayun của huyện Mang Yang (gồm Kon Chiêng, Đê Ar, Đak Trôi, Kon Thụp, Lơ Pang). Sau một thời gian khai thác theo kiểu tận diệt, đến nay, loài lan này gần như chỉ còn tồn tại ở rừng Kon Chiêng. 
“Hàng ngày, thanh niên các làng vào rừng tìm lan về bán lại cho em. Hiện nay, lan rừng cũng dần bị cạn kiệt. Vì vậy, họ phải lội vào tận rừng sâu săn tìm. Do nguồn cung ngày càng khan hiếm, trong khi nhu cầu thị trường tăng cao nên giá lan Hoàng Nhạn Gia Lai đội lên gấp nhiều lần”-anh Hào cho biết.
“Nữ hoàng hương sắc”
Nếu anh Lê Nhật Hào giữ vai trò là “trạm cửa rừng” thì anh Bùi Bình Sơn (thị trấn Đak Đoa) lại là một trong những nhà vườn nổi tiếng cả nước về loài lan Hoàng Nhạn. Vườn lan của anh Sơn rộng hàng trăm mét vuông được thiết kế thành nhiều tầng và tuyền mỗi loài Hoàng Nhạn.
Về cơ duyên gắn bó với loài lan quý này, anh Sơn chia sẻ: “Cách đây chừng 5 năm, trên đường đi làm về, mình thấy một thanh niên dân tộc thiểu số xách theo 2 giò lan có hoa rất đẹp và hương thơm ngát. Dò hỏi thì anh thanh niên cho biết loài lan này có tên là Quế vàng Mang Yang. Mình quyết định bỏ ra 1,2 triệu đồng để mua về treo bên hiên nhà. Mấy ngày sau, có người bạn đến nhà chơi bảo đó là loài lan quý có tên gọi khác là Hoàng Nhạn tháng 8. Không lâu sau đó, một người tới đặt vấn đề mua lại với giá 5 triệu đồng. Tất nhiên là mình đồng ý. Từ đây, mình bắt tay vào sưu tầm, chăm sóc và kinh doanh loài lan quý này”.
Anh Bùi Bình Sơn (thị trấn Đak Đoa) bên giò Hoàng Nhạn tháng 8. Ảnh: Duy Lê
Anh Bùi Bình Sơn (thị trấn Đak Đoa) bên giò Hoàng Nhạn tháng 8. Ảnh: Duy Lê
Theo anh Sơn, ở nước ta có nhiều loại lan rừng rất quý hiếm, trong đó đáng chú ý là Giả Hạc (Phi Điệp), Kiếm, Đai Châu, Nghênh Xuân, Trầm Tím, Long Tu… Tuy nhiên, Hoàng Nhạn vẫn được mệnh danh là “nữ hoàng hương sắc”. Lan Hoàng Nhạn có 2 loại: tháng 4 và tháng 8.
Trong đó, Hoàng Nhạn tháng 8 nở hoa từ tháng 8 đến tháng 11 và hương thơm quý phái hơn loại kia. Ngoài màu vàng và tím kiêu sa, loài hoa này có hương thơm cực kỳ quyến rũ và lan tỏa trong không gian. Đặc biệt, đối với những cây lan đột biến thì lưỡi hoa có màu trắng tinh khiết và hương thơm rất đặc biệt. Ngoài ra, thân, rễ và lá của Hoàng Nhạn tháng 8 được sắp xếp rất đẹp mắt. Riêng lá có nhiều loại, trong đó quý nhất là loại lá xếp (xếp rụt, xếp chỉ thiên) và lá mít.
Cũng với anh Sơn, một giò Hoàng Nhạn tháng 8 đột biến thì khó có thể “nhắm mắt làm ngơ” và giá lên đến hàng trăm triệu đồng. “Ngoài Mang Yang, một số cánh rừng ở Kông Chro, Đak Đoa, Phú Thiện… cũng có loài Hoàng Nhạn tháng 8. Tuy nhiên, chỉ có ở Mang Yang thì loài hoa này mới rực rỡ và thơm quyến rũ”-anh Sơn tiết lộ. 
Trở lại với công việc kinh doanh, chỉ sau khoảng 5 năm gắn bó với Hoàng Nhạn tháng 8 Gia Lai mà anh Sơn đã có một cơ ngơi trị giá nhiều tỷ đồng. Anh Sơn chia sẻ: “Vài năm gần đây, phong trào chơi lan Hoàng Nhạn tháng 8 Gia Lai không chỉ dừng lại ở phạm vi trong tỉnh. Hiện nay, khách hàng của mình có ở hầu khắp các vùng miền trong cả nước. Công việc kinh doanh nhờ thế mà phát đạt. Riêng năm 2020, vườn lan của mình bán ra gần 2 tỷ đồng”. Phấn khởi khi công việc kinh doanh hanh thông và phát đạt, nhưng với anh Sơn thì “vui nhất vẫn là có một loài lan quý gắn với địa danh Mang Yang, Gia Lai”.
Giống như Lê Nhật Hào, anh Sơn cũng cho rằng sẽ đến lúc rừng Mang Yang sẽ không còn loài lan quý này. “Hiện nay, lan Hoàng Nhạn có mặt ở khắp các tỉnh, thành. Cũng chính vì vậy mà loài lan này bị lai tạp rất nhiều. Có người còn lấy Nhạn Cam để lừa thiên hạ. Tuy kinh doanh nhưng mình cũng rất có ý thức bảo tồn loài lan quý này”-anh Sơn trải lòng.
Bảo tồn loài lan quý
Trong câu chuyện cuối năm với chúng tôi, anh Phạm Cường-Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giống cây trồng tỉnh đã chia sẻ một thông tin rất vui: Vừa qua, đơn vị đã nhân giống thành công loài lan Hoàng Nhạn tháng 8. Theo đó, Trung tâm mua hạt giống của một số hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Đak Đoa về gieo, sau đó chuyển sang nuôi cấy mô tế bào trong phòng lạnh. Khi đưa ra trồng ở nhà lưới, cây sinh trưởng và phát triển tốt.
Ngoài nhiệm vụ lưu giữ và bảo tồn nguồn gen quý, thời gian gần đây, Trung tâm bắt đầu cung ứng giống cho những người yêu thích hoa lan và các nhà vườn. Hoa lan Hoàng Nhạn cấy mô có màu sắc và hương thơm không kém loại nguyên bản. Vì vậy, ngày càng có nhiều người tìm đến mua giống tại Trung tâm. 
Ảnh: Duy Lê
Ảnh: Duy Lê
Theo anh Cường, việc nhân giống các loài lan nói chung, lan Hoàng Nhạn tháng 8 nói riêng là nỗ lực rất lớn của đơn vị. Tuy nhiên, việc bảo tồn loài lan quý này tại nơi nó sinh ra vẫn cần được các ngành liên quan và chính quyền địa phương lưu tâm.
DUY LÊ

Các tin khác

Mê hoặc sắc xanh hồ Ia Mơ Nông

Mê hoặc sắc xanh hồ Ia Mơ Nông

(GLO)- Giữa màu xanh ngút ngàn của cao nguyên, hồ Ia Mơ Nông (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) hiện ra như một viên ngọc bích khổng lồ soi bóng mây trời.

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

(GLO)- Những chuyến xe điện 4 bánh đang mang đến một cách khám phá Pleiku chậm rãi và thú vị, khi du khách có thể thong dong ngắm phố phường, cảm nhận nhịp sống và vẻ đẹp phố núi qua từng cung đường. Đặc biệt, hành trình trong chiều mưa càng làm trải nghiệm trở nên thi vị.

Công trình hồ chứa nước Ia Mơr tạo đòn bẩy phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã biên giới Ia Mơ

Đánh thức tiềm năng vùng biên giới Ia Mơ

(GLO)- Công trình hồ chứa nước Ia Mơr cùng hệ thống kênh dẫn đã đưa nguồn nước về những cánh đồng từng khô hạn, giúp người dân vùng biên từng bước ổn định sản xuất, cải thiện đời sống.

“Nụ cười nông thôn” Ia Dom

“Nụ cười nông thôn” Ia Dom

(GLO)- Cuối tháng 6-2026, Đảng ủy xã Ia Dom (tỉnh Gia Lai) ra mắt mô hình “Nụ cười nông thôn”. Mô hình này được triển khai định kỳ vào tuần cuối của mỗi tháng.

Thăm lại bến đò A Sanh

Thăm lại bến đò A Sanh

(GLO)- Băng qua những cung đường uốn lượn dưới vườn điều, vườn cà phê của vùng đất Ia Krái, chúng tôi đồng hành cùng đoàn công tác của Ban liên lạc những người kháng chiến tỉnh Gia Lai thăm bến đò A Sanh vào một ngày tháng 7 lịch sử.

Thích thú câu cá linh ở hồ Ayun Hạ

Câu cá linh ở hồ Ayun Hạ

(GLO)- Cá linh vốn là đặc sản của vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. Thế nhưng, loài cá này đang sinh sôi, phát triển mạnh tại lòng hồ Ayun Hạ (tỉnh Gia Lai), hứa hẹn mang lại nguồn lợi thủy sản cũng như thu hút đông đảo những người đam mê câu cá.

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), giếng cổ được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dòng nước ngọt từ giếng phục vụ đời sống cư dân trên đảo và lưu giữ những câu chuyện về thuở tiền nhân tạo dựng xóm làng, an cư giữa biển khơi.

Gieo chữ, ươm điều tử tế ở làng Bồ

Gieo chữ, ươm điều tử tế ở làng Bồ

(GLO)- Tại những lớp học miễn phí ở làng Bồ (xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai) do linh mục Vũ Ngọc Hải khởi xướng, trẻ em không chỉ được bồi dưỡng kiến thức mà còn học cách sống tốt đẹp và trân trọng văn hóa truyền thống.

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

(GLO)- Xung quanh di tích chùa Bà (thôn Nước Mặn, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai), những giếng nước bằng đá ong, gạch cù vẫn lặng lẽ nằm trong sân nhà dân. Mạch nước chưa từng cạn, cũng như ký ức về một thương cảng từng sầm uất bên đầm Thị Nại vẫn âm thầm chảy qua nhiều thế hệ.

Mùa thu vàng ở thung lũng Kon Gang

Mùa thu vàng ở thung lũng Kon Gang

(GLO)- Những ngày này, khi đất trời cao nguyên chuyển mùa với những cơn gió mang theo hơi nước cũng là lúc hơn 1 vạn cây muồng đen ở thung lũng Kon Gang (tỉnh Gia Lai) đồng loạt trổ hoa vàng rực. Sắc hoa như mang mùa thu đến sớm cho vùng đất này.

Người Bahnar Kon K’đĕh làm du lịch cộng đồng

Người Bahnar Kon K’đĕh làm du lịch cộng đồng

(GLO)- Từ năm 2020, người Bahnar Kon K’đĕh ở làng Kgiang (xã Tơ Tung) đã xây dựng và phát triển mô hình Làng văn hóa du lịch cộng đồng Kgiang. Từ những nét văn hóa truyền thống, câu chuyện đời sống, người dân nơi đây đang mang đến cho du khách những trải nghiệm đậm bản sắc, gần gũi và chân thực.

Đánh thức tiềm năng du lịch núi Chư Mố

Đánh thức tiềm năng du lịch Chư Mố

(GLO)- Giữa vùng bãi bồi ven sông Ba thuộc xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai), ngọn Chư Mố hiện lên như một điểm nhấn độc đáo giữa không gian bao la của núi rừng Tây Nguyên. Không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, nơi đây còn lưu giữ những truyền thuyết mang đậm bản sắc văn hóa của người Jrai.

Độc đáo chuyến xe kết nối ẩm thực và âm nhạc

Độc đáo chuyến xe kết nối ẩm thực và âm nhạc

(GLO)- Thưởng thức cà phê, bánh ngọt và âm nhạc... giữa đất trời từ các xe lưu động ở nơi có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp là một trải nghiệm khá mới mẻ, thu hút các bạn trẻ khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai.

Từ sakura đến thắm sắc anh đào Vĩnh Sơn

Từ sakura đến sắc thắm anh đào Vĩnh Sơn

(GLO)- Tháng 4-2016, tôi có dịp sang Nhật Bản cùng đoàn công tác của tỉnh Gia Lai. Khi ấy đang lúc hoa anh đào nở rộ. Ấn tượng sâu đậm nhất trong tôi ngay khi đặt chân đến Tokyo chính là sắc hoa anh đào. 

Nhóm runner chạy bộ quanh núi Xuân Vân xuống check-in tại Bãi Trứng.

Về miền cổ tích Ghềnh Ráng - Tiên Sa

(GLO)- Giữa một bên núi, một bên biển, cung đường Ghềnh Ráng - Tiên Sa (phường Quy Nhơn Nam) từ lâu đã hấp dẫn những người yêu vẻ đẹp bình yên của đô thị biển Quy Nhơn.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ

(GLO)- Hằng năm, khi mực nước hồ Ayun Hạ rút xuống, người dân xã Al Bá (tỉnh Gia Lai) lại rủ nhau ra ven hồ cào hến, bắt cá. Công việc vất vả, phải dầm mình dưới nắng nhiều giờ, nhưng mang lại nguồn thu nhập thiết thực lúc nông nhàn, giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện trang trải cuộc sống.

Muồng hoa đào nở rộ, hút khách đến làng Ơp check-in.

Muồng hoa đào nở rộ, hút khách đến làng Ơp check-in

(GLO)- Những ngày tháng 5 này, muồng hoa đào mang sắc hồng nhạt như hoa anh đào nở rộ, phủ đầy cành, tô điểm rực rỡ ngay sân nhà rông làng Ơp (phường Pleiku). Khung cảnh thơ mộng đã thu hút nhiều người dân và du khách tìm đến tham quan, chụp ảnh.

Cồn Chim hồi sinh sau bão

Cồn Chim hồi sinh sau bão

(GLO)- Đầu tháng 5-2026, trên các tán rừng ngập mặn ở đầm Thị Nại, từng đàn cò trắng, cồng cộc, le le, vịt nước… tung cánh bay lượn, tạo nên khung cảnh sinh động hiếm thấy sau khi chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão số 13 vào cuối năm 2025.