Trên quốc lộ 25, đoạn qua thôn Phú Cường (xã Chư Sê), những bó mía tươi rói, thân tím óng được người dân bày bán dọc đường. Gắn bó nhiều năm với loại cây này, anh Phùng Minh Tuấn (ở dốc Phú Cường) cho biết, mía tím vốn có nguồn gốc từ các tỉnh phía Bắc, được đưa về trồng ở địa phương hơn 10 năm trước và nhanh chóng thích nghi với vùng đất này.
Hiện gia đình anh Tuấn trồng khoảng 1,5 sào mía tím, chi phí đầu tư ban đầu khoảng 6 triệu đồng/ha, chủ yếu là tiền giống. Mỗi sào, anh thu hoạch được hơn 4.000 cây. Anh còn thu mua mía tím từ bà con trong xã để bán lại.
“Mía tím được nhiều thương lái đến từ TP Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, TP Huế... tìm mua. Nhờ cây mía tím, vợ chồng tôi có thu nhập ổn định. Đây là loại cây phù hợp với vùng đất khô cằn, ít vốn nhưng cho hiệu quả cao nếu chăm đúng cách”- anh Tuấn chia sẻ.
Từ khi vụ thu hoạch mía tím bắt đầu, anh Ksor Beh (làng Yar, xã Biển Hồ) cũng tất bật từ sáng sớm đến chiều muộn. Năm nay, gia đình anh trồng 1 sào mía tím. Một mình anh vừa cắt mía, vừa bó lại rồi chất lên xe mang ra trung tâm xã bán.
“Năm nay mưa nhiều nên việc thu hoạch kéo dài, thân mía dễ bị ẩm hơn so với mọi năm. Năng suất có giảm đôi chút nhưng mía vẫn ngọt, chắc, bán được nhiều. Dù vất vả nhưng tôi phấn khởi vì có nguồn thu nhập đều đặn”- anh Beh chia sẻ.
Tại tuyến tỉnh lộ 664 (đoạn qua làng Klah 1, xã Ia Hrung), nhiều người dân quen với hình ảnh chiếc xe công nông của gia đình chị Mí Tê Ra (làng Nhao 2, xã Gào) bán mía tím. Mỗi ngày, chị bán khoảng 400 cây mía tím.
Trước đây, gia đình chị Mí Tê Ra có 5 sào ruộng lúa nhưng do thiếu nước tưới, chuột phá hoại nên năng suất thấp. Khoảng 10 năm nay, gia đình chị chuyển sang trồng mía tím.
“Mỗi sào, mình thu được khoảng 4.000 cây mía. Vụ năm nay, gia đình tôi trồng 5 sào mía, ước tính mỗi sào mía có thể thu về hơn 25 triệu đồng sau khi trừ chi phí”- chị vui vẻ nói.
Theo chị Mí Tê Ra, mía tím trồng trên đất ruộng tuy không cao lớn bằng trồng ở gò đồi, nhưng lại ngọt và chắc hơn. Thời gian từ khi trồng đến lúc thu hoạch khoảng 8 tháng, lâu hơn trồng lúa nhưng lợi nhuận cao gấp nhiều lần.
Ngoài mía nhà trồng, chị còn thu mua thêm của bà con trong làng để bán lẻ và bán sỉ cho thương lái ở các tỉnh, thành, giúp gia đình có thêm nguồn thu ổn định.
Cũng chọn trồng mía tím, chị Rơ Lan Mil (làng Nhao 1, xã Gào) cho biết: “Nhà tôi bắt đầu trồng mía từ năm 2023. Năm nay, gia đình trồng 1,5 sào mía. Trung bình mỗi ngày, tôi thu hoạch và bán ở chợ khoảng 70 cây mía. Nhờ có vườn mía, cuộc sống gia đình tôi được cải thiện, có tiền sửa nhà và nuôi con ăn học”.
Là người có kinh nghiệm trồng mía tím, ông Kpă Pyui - Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Nhao 1 (xã Gào) cho hay: “Làng có 217 hộ và phần lớn đều trồng mía tím với tổng diện tích khoảng 15 ha. Mía tím là cây trồng không kén đất, chịu hạn tốt và chi phí đầu tư thấp. Giá mía tím hiện dao động trong khoảng 8.000 - 10.000 đồng/cây, có lúc cuối mùa lên tới 15.000 - 20.000 đồng/cây do khan hàng. Gia đình tôi năm nay trồng 1 sào mía và dự định bán vào cuối vụ để được giá tốt hơn”.
Vị ngon đặc trưng khiến mía tím được nhiều người ưa chuộng. Anh Nguyễn Tô Quang Sỹ (phường Pleiku) chia sẻ: “Mía tím vùng cao nguyên Gia Lai có vị ngọt thanh. Mỗi lần tôi đều mua vài bó để dùng và biếu người thân, như một món quà quê mang hương vị phố núi”.
