Ngôi trường thuở hoa niên

(GLO)- Bây giờ, ngôi trường ấy mang tên THCS Nguyễn Huệ (TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai). Trước năm 1975, nó là Trường tư thục Bồ Đề Pleiku. Nơi ấy, niên khóa 1974-1975, tôi theo học nửa chừng lớp 12, sau 2 năm… trốn quân dịch. Vì trốn lính nên lúc bấy giờ tôi học tại đó với giấy tờ giả, tên mới, tuổi nhỏ hơn tuổi thật. Dù thời gian theo học ở đây ngắn ngủi nhưng trong tôi vẫn lưu giữ nhiều kỷ niệm đáng nhớ.
Có lần, nhà trường mời thầy Lộc-Hiệu trưởng Trường Công lập Pleiku đến dạy môn Lịch sử. Một hôm, thầy cho làm bài luận: “Anh (chị) hãy cho biết quan niệm của mình về cái chết của Phan Thanh Giản”.
Vì tôi đọc nhiều sách báo nên biết cái chết của Phan Thanh Giản đã gây tranh luận giữa 2 quan điểm. Nhiều người cho rằng, cái chết của nhân vật lịch sử này thể hiện sự trung nghĩa với dân với nước; nhưng quan điểm đối lập lại cho rằng cái chết này là để đền tội bán nước cho Pháp khi đặt bút ký các hòa ước đầu hàng. Tôi mở đầu bài luận bằng việc trích mấy câu thơ của Tố Hữu để làm đà lập luận cho bài viết: “Có những phút làm nên lịch sử/Có cái chết hóa thành bất tử...”.
Tuần sau, thầy trả lại bài cho cả lớp, riêng tôi bị thầy gọi lên bảng để dò bài. Thầy nói, bài của tôi vì có trích thơ của một “nhà thơ cộng sản” nên phải hủy, lấy điểm kiểm tra miệng để thay vào cột điểm ấy.
Khoảng đầu năm 1975, nhà trường tổ chức ra một tờ nội san. Tôi nộp bài thơ “Gửi em nơi quê nghèo Bình Định”. Tập san in ra ít lâu, một hôm, Đại đức Thích Hạnh Minh (đồng thời là Đại úy Tuyên úy trong Quân đội Việt Nam Cộng hòa) gọi tôi lên văn phòng. Ông ta bảo: “Trong bài thơ, anh viết: “Quê em nằm dưới bóng Trường Sơn/Đợi những bước chân người xuống núi/Quê em nhìn ra biển cả trùng dương/Chờ những bước chân người vượt sóng/Về quê em khơi mầm mạch sống/Trương cờ in bóng rợp quê hương…” là ý gì?”. Không đợi tôi trả lời, ông ta tiếp lời: “Chỉ có cộng sản mới ở núi rừng và vượt biển vào Nam, mà anh bảo chờ đợi người “xuống núi” với “vượt sóng”! Không chờ cộng sản thì là chờ ai?”!
Mãi sau này, tôi mới biết “cộng sản” từ Bắc vào Nam có “đường mòn Hồ Chí Minh trên bộ” và “đường mòn Hồ Chí Minh trên biển”. Thật ra lúc bấy giờ, tôi chỉ viết theo cảm tính của một thanh niên có cảm tình với những cuộc xuống đường đấu tranh chống Mỹ, đòi hòa bình, nhất là phong trào học sinh sinh viên mà tôi rất ái mộ.
Ảnh minh họa: INTERNET
Ảnh minh họa: INTERNET
Thế là, Đại đức Thích Hạnh Minh bảo tôi làm thơ “ca ngợi cộng sản” và quyết định đuổi học! Tôi còn nhớ như in hôm ấy là ngày 14-3-1975. Tôi buồn bã lủi thủi lê những bước chân nặng nề về nhà trọ ở đường Phan Đình Phùng, thu xếp đồ đạc, ra đón xe về lại quê nhà Kon Tum. Trên đường về, tôi hồi hộp, lo sợ bị ba mẹ đánh mắng. Ông bà đã tốn bao nhiêu tiền bạc, công sức lo cho tôi được yên ổn và học hành trở lại, thế mà nay thằng con bị đuổi học thì ai mà chịu được.
Nay, mỗi khi có dịp về Pleiku, thi thoảng tôi cũng cố vòng một vòng xe ngang qua ngôi trường cũ, chỉ nhìn ngắm bên ngoài mà thôi. Dường như ngôi trường không thay đổi quá nhiều, cũng đủ cho tôi ít phút giây hồi tưởng lại một thời hoa niên đầy trắc trở của mình.
Nơi ấy, tôi từng có những bạn bè một thuở. Nay nhắc lại vài kỷ niệm khó quên ở Trường tư thục Bồ Đề Pleiku, mong rằng có bạn xưa nào đó tình cờ đọc được bài viết này thì liên lạc lại. Bạn nhớ không, thời ấy tên tôi là Tạ Văn Nhu, chứ không phải cái tên ký theo bài viết này.
TẠ VĂN SỸ

Các tin khác

Mê hoặc sắc xanh hồ Ia Mơ Nông

Mê hoặc sắc xanh hồ Ia Mơ Nông

(GLO)- Giữa màu xanh ngút ngàn của cao nguyên, hồ Ia Mơ Nông (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) hiện ra như một viên ngọc bích khổng lồ soi bóng mây trời.

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

Khám phá phố núi Pleiku bằng xe điện

(GLO)- Những chuyến xe điện 4 bánh đang mang đến một cách khám phá Pleiku chậm rãi và thú vị, khi du khách có thể thong dong ngắm phố phường, cảm nhận nhịp sống và vẻ đẹp phố núi qua từng cung đường. Đặc biệt, hành trình trong chiều mưa càng làm trải nghiệm trở nên thi vị.

Công trình hồ chứa nước Ia Mơr tạo đòn bẩy phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã biên giới Ia Mơ

Đánh thức tiềm năng vùng biên giới Ia Mơ

(GLO)- Công trình hồ chứa nước Ia Mơr cùng hệ thống kênh dẫn đã đưa nguồn nước về những cánh đồng từng khô hạn, giúp người dân vùng biên từng bước ổn định sản xuất, cải thiện đời sống.

“Nụ cười nông thôn” Ia Dom

“Nụ cười nông thôn” Ia Dom

(GLO)- Cuối tháng 6-2026, Đảng ủy xã Ia Dom (tỉnh Gia Lai) ra mắt mô hình “Nụ cười nông thôn”. Mô hình này được triển khai định kỳ vào tuần cuối của mỗi tháng.

Thăm lại bến đò A Sanh

Thăm lại bến đò A Sanh

(GLO)- Băng qua những cung đường uốn lượn dưới vườn điều, vườn cà phê của vùng đất Ia Krái, chúng tôi đồng hành cùng đoàn công tác của Ban liên lạc những người kháng chiến tỉnh Gia Lai thăm bến đò A Sanh vào một ngày tháng 7 lịch sử.

Thích thú câu cá linh ở hồ Ayun Hạ

Câu cá linh ở hồ Ayun Hạ

(GLO)- Cá linh vốn là đặc sản của vùng sông nước miền Tây Nam Bộ. Thế nhưng, loài cá này đang sinh sôi, phát triển mạnh tại lòng hồ Ayun Hạ (tỉnh Gia Lai), hứa hẹn mang lại nguồn lợi thủy sản cũng như thu hút đông đảo những người đam mê câu cá.

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

Giếng cổ kể chuyện làng xưa

(GLO)- Ở xã đảo Nhơn Châu (tỉnh Gia Lai), giếng cổ được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Dòng nước ngọt từ giếng phục vụ đời sống cư dân trên đảo và lưu giữ những câu chuyện về thuở tiền nhân tạo dựng xóm làng, an cư giữa biển khơi.

Gieo chữ, ươm điều tử tế ở làng Bồ

Gieo chữ, ươm điều tử tế ở làng Bồ

(GLO)- Tại những lớp học miễn phí ở làng Bồ (xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai) do linh mục Vũ Ngọc Hải khởi xướng, trẻ em không chỉ được bồi dưỡng kiến thức mà còn học cách sống tốt đẹp và trân trọng văn hóa truyền thống.

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

Giếng cổ - một phần ký ức cảng thị Nước Mặn

(GLO)- Xung quanh di tích chùa Bà (thôn Nước Mặn, xã Tuy Phước Bắc, tỉnh Gia Lai), những giếng nước bằng đá ong, gạch cù vẫn lặng lẽ nằm trong sân nhà dân. Mạch nước chưa từng cạn, cũng như ký ức về một thương cảng từng sầm uất bên đầm Thị Nại vẫn âm thầm chảy qua nhiều thế hệ.

Mùa thu vàng ở thung lũng Kon Gang

Mùa thu vàng ở thung lũng Kon Gang

(GLO)- Những ngày này, khi đất trời cao nguyên chuyển mùa với những cơn gió mang theo hơi nước cũng là lúc hơn 1 vạn cây muồng đen ở thung lũng Kon Gang (tỉnh Gia Lai) đồng loạt trổ hoa vàng rực. Sắc hoa như mang mùa thu đến sớm cho vùng đất này.

Người Bahnar Kon K’đĕh làm du lịch cộng đồng

Người Bahnar Kon K’đĕh làm du lịch cộng đồng

(GLO)- Từ năm 2020, người Bahnar Kon K’đĕh ở làng Kgiang (xã Tơ Tung) đã xây dựng và phát triển mô hình Làng văn hóa du lịch cộng đồng Kgiang. Từ những nét văn hóa truyền thống, câu chuyện đời sống, người dân nơi đây đang mang đến cho du khách những trải nghiệm đậm bản sắc, gần gũi và chân thực.

Đánh thức tiềm năng du lịch núi Chư Mố

Đánh thức tiềm năng du lịch Chư Mố

(GLO)- Giữa vùng bãi bồi ven sông Ba thuộc xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai), ngọn Chư Mố hiện lên như một điểm nhấn độc đáo giữa không gian bao la của núi rừng Tây Nguyên. Không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ, nơi đây còn lưu giữ những truyền thuyết mang đậm bản sắc văn hóa của người Jrai.

Độc đáo chuyến xe kết nối ẩm thực và âm nhạc

Độc đáo chuyến xe kết nối ẩm thực và âm nhạc

(GLO)- Thưởng thức cà phê, bánh ngọt và âm nhạc... giữa đất trời từ các xe lưu động ở nơi có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp là một trải nghiệm khá mới mẻ, thu hút các bạn trẻ khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai.

Từ sakura đến thắm sắc anh đào Vĩnh Sơn

Từ sakura đến sắc thắm anh đào Vĩnh Sơn

(GLO)- Tháng 4-2016, tôi có dịp sang Nhật Bản cùng đoàn công tác của tỉnh Gia Lai. Khi ấy đang lúc hoa anh đào nở rộ. Ấn tượng sâu đậm nhất trong tôi ngay khi đặt chân đến Tokyo chính là sắc hoa anh đào. 

Nhóm runner chạy bộ quanh núi Xuân Vân xuống check-in tại Bãi Trứng.

Về miền cổ tích Ghềnh Ráng - Tiên Sa

(GLO)- Giữa một bên núi, một bên biển, cung đường Ghềnh Ráng - Tiên Sa (phường Quy Nhơn Nam) từ lâu đã hấp dẫn những người yêu vẻ đẹp bình yên của đô thị biển Quy Nhơn.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ.

Săn “lộc trời” mùa nước cạn ven hồ Ayun Hạ

(GLO)- Hằng năm, khi mực nước hồ Ayun Hạ rút xuống, người dân xã Al Bá (tỉnh Gia Lai) lại rủ nhau ra ven hồ cào hến, bắt cá. Công việc vất vả, phải dầm mình dưới nắng nhiều giờ, nhưng mang lại nguồn thu nhập thiết thực lúc nông nhàn, giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện trang trải cuộc sống.

Muồng hoa đào nở rộ, hút khách đến làng Ơp check-in.

Muồng hoa đào nở rộ, hút khách đến làng Ơp check-in

(GLO)- Những ngày tháng 5 này, muồng hoa đào mang sắc hồng nhạt như hoa anh đào nở rộ, phủ đầy cành, tô điểm rực rỡ ngay sân nhà rông làng Ơp (phường Pleiku). Khung cảnh thơ mộng đã thu hút nhiều người dân và du khách tìm đến tham quan, chụp ảnh.

Cồn Chim hồi sinh sau bão

Cồn Chim hồi sinh sau bão

(GLO)- Đầu tháng 5-2026, trên các tán rừng ngập mặn ở đầm Thị Nại, từng đàn cò trắng, cồng cộc, le le, vịt nước… tung cánh bay lượn, tạo nên khung cảnh sinh động hiếm thấy sau khi chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cơn bão số 13 vào cuối năm 2025.