Đây là chương trình nhằm chào mừng 79 năm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11/1945-23/11/2024), thiết thực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh.
Trình diễn và trải nghiệm
Ngày hội Di sản văn hóa năm 2024 là dịp phô diễn sắc màu văn hóa, trình diễn nghệ thuật dân gian xuyên suốt tại sân khấu chính. Đó là phần trình diễn “Thập trống khai hội” của Câu lạc bộ Lân sư rồng Ngọc Phú (TP. Pleiku); diễn tấu cồng chiêng của đoàn nghệ nhân xã Glar (huyện Đak Đoa); hòa tấu nhạc cụ dân tộc của học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh.
Các dân tộc phía Bắc di cư và sinh sống lâu năm tại Gia Lai cũng góp vào chương trình với phần trình diễn khèn, sáo của đồng bào Mông; múa xòe của người Mường; hát then, đàn tính của người Tày, Nùng; múa sạp của người Tày, Thái…
Những ai yêu nghệ thuật chèo, dân ca quan họ Bắc Ninh đến với ngày hội để được thưởng thức các tác phẩm: Mẹ quê, Hương sen tình Bác, Gia Lai nhớ Bác, Duyên quan họ, Gửi người quan họ, Vào chùa…
Thời gian gần đây, ban tổ chức các sự kiện văn hóa-du lịch trên địa bàn tỉnh quan tâm đến hoạt động trải nghiệm của du khách. Đây cũng là mục tiêu mà Bảo tàng tỉnh hướng tới khi phối hợp với các địa phương, đơn vị tổ chức Ngày hội Di sản văn hóa.
Lần đầu tiên góp mặt tại chương trình, ông Lê Xuân Lợi-Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu văn hóa Chăm (tỉnh Ninh Thuận) cho biết: “Nhiệm vụ của Trung tâm là nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Chăm trong sự đa dạng và thống nhất của nền văn hóa Việt Nam. Tham gia Ngày hội Di sản văn hóa tại Gia Lai là vinh dự đối với chúng tôi”.
Theo ông Lợi, ngoài trình diễn trích đoạn lễ hội, dân ca, dân vũ dân tộc Chăm, đoàn còn tạo cơ hội cho người dân và du khách trực tiếp tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm cũng như cách làm gốm thông qua sự hướng dẫn của nghệ nhân làng gốm Bàu Trúc.
Tương tự, bên cạnh trình diễn áo dài di sản văn hóa Gia Lai-Kon Tum, Câu lạc bộ Áo dài Sống Xanh Pleiku cũng có nhiều ý tưởng nhằm mang đến cho du khách những trải nghiệm mới.
Nhà thiết kế Nguyễn Hạnh-Chủ nhiệm Câu lạc bộ-cho biết: Những ai yêu áo dài sẽ được mượn trang phục miễn phí để chụp ảnh check-in. Đây là những chiếc áo dài di sản độc đáo in hình các thắng cảnh nổi tiếng như: chùa Minh Thành, thác Phú Cường, Biển Hồ… Câu lạc bộ còn dành một gian riêng cho khách tham quan tự tay may một chiếc áo dài truyền thống cỡ nhỏ.
Ngày hội còn có dịch vụ cho thuê trang phục truyền thống các dân tộc Bahnar, Jrai, Mông, Thái, Mường… để chụp ảnh, tham gia nhảy sạp, múa xòe, xoang. Khu trò chơi dân gian có màn đẩy gậy, thi giã gạo, đi cà kheo, ném còn, kéo co, bịt mắt bắt vịt, đi cầu khỉ dây, đánh mảng…
Ẩm thực truyền thống dịp này có: cơm lam, gà nướng, rượu cần (dân tộc Jrai, Bahnar); bánh cuốn, bánh ít, bún (dân tộc Kinh); thắng cố, mèn mén, xôi ngũ sắc, heo quay Lạng Sơn, các món bánh truyền thống (các dân tộc thiểu số phía Bắc).
Thêm chiều sâu cho sự kiện
Trong khuôn khổ ngày hội năm nay, ngoài chuỗi sự kiện sôi nổi kể trên, Bảo tàng tỉnh còn dành không gian trưng bày, triển lãm và tổ chức hội thảo khoa học. Chị Nguyễn Thị An-Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ (Bảo tàng tỉnh) thông tin: Chiều 15-11, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sẽ khai mạc triển lãm “Tây Nguyên trong hội họa Việt Nam” tại phòng trưng bày chuyên đề Bảo tàng tỉnh. Triển lãm trưng bày 60 tác phẩm khắc họa vẻ đẹp của con người, thiên nhiên của vùng đất Tây Nguyên; đặc biệt hơn khi có một số tranh của họa sĩ tài danh Xu Man.
Cũng tại triển lãm, ngoài số tác phẩm chọn treo trực tiếp, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam hướng dẫn khách tham quan cách thưởng tranh mới mẻ và hiện đại, đó là tranh trình chiếu kỹ thuật số, giới thiệu được nhiều hơn các tác phẩm về đề tài Tây Nguyên do đơn vị lưu trữ, bảo quản.
Một sự kiện khác cũng rất được quan tâm, đó là hội thảo khoa học “Nghệ sĩ Gia Lai với di sản địa phương” diễn ra vào chiều 15-11. Hội thảo xoay quanh chủ đề di sản văn hóa địa phương trong sáng tạo tác phẩm và nghiên cứu nghệ thuật của các nghệ sĩ đang sinh sống, làm việc tại Gia Lai.
Các đại biểu cùng nhau trao đổi, thảo luận về những vấn đề quan trọng trong sáng tạo, nghiên cứu nghệ thuật từ trước đến nay với chủ đề chính là di sản văn hóa; đồng thời, đề xuất, kiến nghị các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản địa phương trong thời gian tới.
Trao đổi với P.V, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ (Bảo tàng tỉnh) cho hay: Các chương trình tại Ngày hội Di sản văn hóa năm 2024 tiếp tục được xây dựng theo hướng đổi mới, đa dạng nhằm phục vụ nhu cầu tham quan, vui chơi, giải trí của người dân và du khách trên tinh thần ý nghĩa, thiết thực; từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân, nhất là thế hệ trẻ trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của dân tộc.
Đây cũng là dịp tăng cường giao lưu giữa các địa phương, các bảo tàng trong việc tổ chức hoạt động trưng bày, trình diễn, quảng bá di sản văn hóa, góp phần phát triển du lịch.
