Trong không gian phát triển mới của tỉnh Gia Lai, công tác tuyên giáo phải tiếp tục “đi trước mở đường”, chủ động khai thông nhận thức, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận và thúc đẩy hành động, đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.
“Đi trước mở đường” - sứ mệnh được hun đúc qua 96 năm
Ngày 1-8-1930, Ban Cổ động và Tuyên truyền của Đảng xuất bản tài liệu “Ngày quốc tế đỏ 1-8”, đánh dấu hoạt động chính thức của cơ quan chuyên trách làm công tác tuyên truyền, cổ động.
Từ dấu mốc ấy, công tác tuyên giáo luôn có mặt ở những bước ngoặt trọng đại của cách mạng: Truyền bá lý luận, giác ngộ quần chúng, tập hợp lực lượng giành chính quyền; hun đúc ý chí quyết chiến, quyết thắng trong các cuộc kháng chiến; tạo sự thống nhất trong công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thực tiễn 96 năm qua khẳng định: Mỗi bước phát triển của cách mạng đều được chuẩn bị bằng sự thống nhất về tư tưởng; mỗi chủ trương lớn muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ sự thấu hiểu, tin tưởng và đồng thuận. “Đi trước mở đường” vì thế không phải một khẩu hiệu, mà là vị trí, trách nhiệm chính trị và phương châm hành động của công tác tuyên giáo.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:“Tư tưởng không đúng đắn thì công tác ắt sai lầm”, và nhấn mạnh: “Trong Đảng và ngoài Đảng có nhận rõ tình hình mới, hiểu rõ nhiệm vụ mới thì tư tưởng mới thống nhất, tư tưởng thống nhất thì hành động mới thống nhất”. Những chỉ dẫn đó cho thấy tư tưởng đúng là tiền đề của hành động đúng; tư tưởng thông suốt là cơ sở tạo nên sự thống nhất ý chí và sức mạnh tổ chức thực hiện.
Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8-4-2026 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng tiếp tục khẳng định đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng; phải bảo đảm vai trò “đi trước, mở đường, dẫn dắt, chỉ đạo thực tiễn”.
Yêu cầu này đòi hỏi công tác tuyên giáo không chỉ phổ biến những điều đã được quyết định, mà phải chủ động nghiên cứu, dự báo, phát hiện vấn đề; cung cấp luận cứ, tham mưu cho cấp ủy và chuẩn bị nền tảng nhận thức cho những quyết sách phát triển.
Từ truyền đạt nghị quyết đến kiến tạo đồng thuận xã hội
Nếu “đi trước mở đường” nhấn mạnh trách nhiệm định hướng thì “đồng hành kiến tạo” đề cao vai trò theo sát quá trình hiện thực hóa đường lối. Công tác tuyên giáo không thể xem là hoàn thành khi hội nghị quán triệt kết thúc hay tài liệu đã được phát hành.
Điều quan trọng là cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu đúng đến đâu; những băn khoăn đã được giải đáp hay chưa; nghị quyết đã được chuyển hóa thành chương trình và hành động cụ thể như thế nào.
Quy định số 19-QĐ/TW yêu cầu công tác chính trị, tư tưởng gắn chặt với công tác tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát, dân vận và nhiệm vụ chính trị; bảo đảm rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ chế tài, có tiêu chí kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, Quy định xác định phải lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo cao nhất.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiếp tục thể hiện quyết tâm đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng tham mưu của các cơ quan Đảng.
Theo đó, Trung ương đồng ý chủ trương chuyển chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương sang Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; đổi tên Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương thành Ban Tuyên giáo Trung ương; giao Bộ Chính trị xem xét, quyết định theo thẩm quyền.
Chủ trương này được đưa ra nhằm phân định rõ chức năng, nâng cao tính chuyên sâu và chất lượng tham mưu chiến lược, nhưng không có nghĩa tách rời công tác tư tưởng với vận động nhân dân. Tuyên truyền không gắn với vận động thì khó chuyển nhận thức thành hành động; dân vận thiếu định hướng chính trị thì khó tạo đồng thuận bền vững. Càng chuyên sâu về chức năng, càng phải phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan tuyên giáo với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và hệ thống chính trị ở cơ sở.
“Đồng hành kiến tạo” đòi hỏi công tác tuyên giáo phải thật sự gần dân, sát cơ sở. Một chủ trương đúng vẫn có thể chậm đi vào cuộc sống nếu cán bộ chưa hiểu sâu, người dân chưa được giải thích thấu đáo, thông tin chính thống thiếu kịp thời hoặc những vướng mắc chính đáng chưa được giải quyết. Tuyên giáo không thể chỉ đứng ngoài để theo dõi, tổng hợp, phản ánh tình hình; mà phải chủ động tham mưu và phối hợp tháo gỡ vấn đề đến khi tạo được chuyển biến.
Trong môi trường số, một thông tin sai lệch có thể lan truyền rất nhanh và tác động trực tiếp đến tâm trạng xã hội. Vì vậy, không thể để thông tin chính thống đi sau tin giả; không thể chờ dư luận phức tạp mới tiến hành định hướng; càng không thể né tránh những vấn đề nhân dân quan tâm.
Tính chiến đấu của công tác tuyên giáo phải thể hiện ở khả năng chủ động chiếm lĩnh trận địa thông tin, kiên quyết bảo vệ cái đúng, đấu tranh với cái sai bằng sự thật, lý lẽ khoa học và những kết quả có sức thuyết phục từ thực tiễn.
Khai thông tư tưởng, khơi dậy khát vọng phát triển Gia Lai
Gia Lai bước vào nhiệm kỳ 2025-2030 với không gian phát triển mới, tiềm năng mới và yêu cầu nhiệm vụ mới. Tỉnh được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai trước đây, có diện tích tự nhiên 21.576,53 km², dân số hơn 3,58 triệu người. Đảng bộ tỉnh có 139 đảng bộ trực thuộc, 1.950 tổ chức cơ sở đảng và 147.994 đảng viên (tính đến cuối năm 2025).
Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, với phương châm “Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển”, đã xác định 33 chỉ tiêu chủ yếu; trong đó phấn đấu tốc độ tăng tổng sản phẩm địa phương bình quân giai đoạn 2025-2030 đạt 10-10,5%/năm. Mục tiêu là phát huy tiềm năng, lợi thế của không gian phát triển mới, xây dựng Gia Lai phát triển nhanh, xanh, bền vững, trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước.
Để góp phần đạt được mục tiêu ấy, ngành Tuyên giáo đã tích cực vào cuộc. Tinh thần chủ động được thể hiện trong việc đưa nghị quyết đến cơ sở. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tổ chức 2.977 hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với 125.179 lượt cán bộ, đảng viên tham dự; tổ chức 2.668 hội nghị quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I với 126.285 đại biểu tham dự.
Gia Lai có địa bàn rộng, với cả đô thị, đồng bằng, duyên hải, cao nguyên, vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc điểm đó đòi hỏi công tác tuyên truyền phải linh hoạt, sâu sát và phù hợp với từng địa bàn, nhóm đối tượng. Không thể áp dụng một nội dung, một phương thức cứng nhắc. Nội dung phải đúng nhưng phải dễ hiểu; hình thức phải hiện đại nhưng không xa lạ; thống nhất về định hướng nhưng linh hoạt về ngôn ngữ, cách thức và kênh tiếp cận.
Đến tháng 6-2026, toàn tỉnh có 48 báo cáo viên cấp tỉnh, 867 báo cáo viên cấp xã và 5.475 tuyên truyền viên cơ sở. Trong đó, có 119 báo cáo viên và 1.215 tuyên truyền viên là người dân tộc thiểu số. Cùng với hệ thống đài truyền thanh hoạt động tại 135/135 xã, phường, đây là lực lượng quan trọng đưa thông tin chính thống đến cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và biên giới.
Bên cạnh đó, chuyển đổi số mở ra phương thức mới cho công tác tư tưởng. Phần mềm Sổ tay đảng viên điện tử đã có hơn 120.000 đảng viên thường xuyên sử dụng để học tập nghị quyết, sinh hoạt chi bộ, tiếp cận thông tin và thực hiện nhiệm vụ trên môi trường số. Vấn đề đặt ra là phải khai thác các nền tảng số thành không gian học tập, trao đổi và hành động, không để trở thành “kho chứa” văn bản.
Chuyển đổi số không chỉ phục vụ truyền tải thông tin mà còn mở rộng kênh tiếp nhận ý kiến, giúp cấp ủy, chính quyền nhận diện những vấn đề nhân dân quan tâm. Tuyên giáo vì thế phải làm tốt cả hai chiều: đưa chủ trương của Đảng đến với nhân dân và kịp thời đưa tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân đến với Đảng.
Việc lắng nghe nhân dân từng bước được đổi mới bằng sự kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cuộc điều tra dư luận xã hội về thực hiện chính quyền địa phương hai cấp đã thu hút 49.999 lượt người tham gia, gồm 2.000 người trả lời trực tiếp và 47.999 lượt trả lời trực tuyến.
Ở phương diện khác, “đồng hành kiến tạo” thể hiện ở sự gắn kết giữa tuyên giáo với dân vận qua những đầu việc cụ thể. Giai đoạn 2020-2025, toàn tỉnh xây dựng được 5.813 mô hình “Dân vận khéo”, trong đó có nhiều cách làm gần dân, sát cơ sở ngày càng thể hiện hiệu quả cao như “Trở về đức tin, giữ bình yên thôn làng”, “Mỗi tuần giúp đỡ một hộ nghèo ở khu vực biên giới biển”, “Ngày Chủ nhật về làng”, “Ngày thứ Bảy lắng nghe dân nói”... Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025 hoàn thành 12.520 căn nhà, với tổng kinh phí huy động hơn 807,6 tỷ đồng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành Tuyên giáo cũng thẳng thắn chỉ rõ công tác nắm bắt tình hình nhân dân và dư luận xã hội có lúc, có nơi chưa sâu sát; việc xây dựng mô hình mới để nhân rộng còn hạn chế; công tác “phủ xanh” thông tin tích cực, chính thống trên Internet, mạng xã hội có mặt chưa đáp ứng yêu cầu; chuyển đổi số trong hoạt động tuyên giáo, dân vận ở một số nơi còn chậm. Kỹ năng số của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế; đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên giáo ở cơ sở có lúc chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Nhìn thẳng vào hạn chế không phải để làm giảm thành tựu, mà để xác định đúng khâu cần đột phá. Công tác tuyên giáo phải chuyển mạnh từ nắm bắt sang phân tích, dự báo; từ phản ánh tình hình sang đề xuất phương án xử lý; từ tuyên truyền đại trà sang tiếp cận phù hợp với từng địa bàn, đối tượng; từ ứng phó với thông tin xấu, độc sang chủ động xây dựng và lan tỏa dòng thông tin tích cực, chính thống, giàu sức thuyết phục.
Trên địa bàn có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh, công tác tuyên giáo phải kiên quyết đấu tranh với mọi âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, những khó khăn trong đời sống hoặc hạn chế trong quản lý để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Cuộc đấu tranh đó phải được tiến hành bằng lý luận sắc bén, thông tin chính xác và hành động thực tế: Chăm lo sinh kế, nâng cao dân trí, bảo tồn bản sắc văn hóa, giải quyết kiến nghị chính đáng và củng cố niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với Đảng, Nhà nước.
Để góp phần đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I thực sự đi vào cuộc sống, công tác tuyên giáo phải góp phần chuyển “nghị quyết hay” thành “hành động hiệu quả”. Mỗi mục tiêu phát triển phải được cụ thể hóa bằng những công việc mà cán bộ, đảng viên và nhân dân có thể hiểu, tham gia và giám sát. Mỗi cán bộ, đảng viên phải là một tuyên truyền viên bằng lời nói đúng đắn và hành động gương mẫu. Mỗi cấp ủy phải trực tiếp chịu trách nhiệm về công tác tư tưởng, không khoán trắng cho cơ quan tham mưu.
* * *
Chặng đường 96 năm là niềm tự hào, đồng thời đặt lên vai đội ngũ làm công tác tuyên giáo trách nhiệm ngày càng nặng nề. “Đi trước mở đường” khẳng định vị trí tiên phong trên mặt trận tư tưởng, “đồng hành kiến tạo” mở rộng chiều sâu hành động và xác lập thước đo thực chất của công tác tuyên giáo trong giai đoạn mới.
Đối với Gia Lai, công tác tuyên giáo còn phải góp phần kết nối các vùng đất, cộng đồng dân cư và giá trị văn hóa trong không gian phát triển mới; tạo sự thống nhất trong Đảng bộ, đồng thuận trong nhân dân; khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng xây dựng quê hương phát triển nhanh, xanh, bền vững.
Khi tư tưởng được khai thông, niềm tin được củng cố, đồng thuận được nhân lên và khát vọng được chuyển thành hành động, tuyên giáo sẽ thực sự là lực lượng đi trước về tư tưởng, đồng hành trong thực tiễn, góp phần đưa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I vào cuộc sống và kiến tạo tương lai phát triển trong kỷ nguyên mới.
