Nga tăng tốc chiến dịch quân sự, dồn áp lực ở các mặt trận trọng yếu
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi ngày 8-9 khẳng định, Nga dự định mở một đợt tấn công quy mô lớn theo hướng Zaporizhia. Tuy nhiên, quân đội Ukraine đã kịp thời chặn lại, buộc Moscow phải tái triển khai lực lượng lính thủy đánh bộ sang Donetsk.
Không dừng lại, Nga tiếp tục gia tăng áp lực ở Novopavlivka-khu vực ngã ba chiến lược giáp 3 tỉnh Zaporizhia, Donetsk và Dnipropetrovsk. Mục tiêu được cho là nhằm đột phá, bao vây các cụm quân Ukraine quanh Pokrovsk-Myrnohrad, vốn là tuyến phòng thủ then chốt của Kiev tại miền Đông.
Theo ông Syrskyi, những hướng tiến công chủ lực của Nga hiện tập trung ở Lyman, Dobropillia, Pokrovsk (tỉnh Donetsk) và Novopavlivka. Đáng chú ý, lực lượng Nga áp dụng chiến thuật “thọc sâu” với các nhóm bộ binh nhỏ, khai thác khoảng trống giữa các cứ điểm phòng ngự để tránh giao tranh trực diện. Đây là cách đánh gây nhiều khó khăn cho Ukraine trong việc phòng thủ và kiểm soát địa bàn.
Giới phân tích nhận định, việc Moscow mở đồng loạt nhiều mũi tấn công cho thấy Nga muốn giành ưu thế chiến lược ngay trước mùa đông-giai đoạn chiến sự thường chững lại do điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Đồng thời, việc dồn sức vào Donetsk và Zaporizhia cũng phản ánh mục tiêu của Nga nhằm kiểm soát trọn vẹn hành lang trên bộ nối từ Donbass tới bán đảo Crimea.
Ukraine thừa nhận bất lợi, nỗ lực cầm cự trước ưu thế Nga
Trong phát biểu mới nhất, ông Syrskyi thừa nhận quân đội Ukraine gặp bất lợi đáng kể. Theo đó, Nga hiện có ưu thế gấp 3 lần về quân số và nguồn lực, thậm chí ở một số khu vực, mức chênh lệch lên tới 4-6 lần. Ông gọi tháng 8 là “thử thách lớn” khi Kiev phải đối mặt với hàng loạt mũi tiến công dồn dập từ phía Moscow.
Dù vậy, ông Syrskyi khẳng định chiến lược của Ukraine là “làm kiệt quệ và đánh bại” đối phương, tức tận dụng khả năng cơ động, phòng thủ linh hoạt để kéo dài chiến sự, gây hao tổn sinh lực Nga. Cách tiếp cận này phù hợp với thực tế Kiev không thể mở các đợt phản công quy mô lớn trong bối cảnh thiếu hụt vũ khí và nhân lực.
Tổng thống Volodymyr Zelensky trước đó cũng thừa nhận tình hình ở Zaporizhia “không thay đổi nhiều”, song nhấn mạnh Kiev sẽ tiếp tục giữ phòng tuyến bằng mọi giá. Tuy nhiên, theo các chuyên gia quân sự phương Tây, việc Ukraine phải liên tục điều động lực lượng thiện chiến từ điểm nóng này sang điểm nóng khác để “bịt lỗ hổng” có thể làm suy yếu sức chiến đấu tổng thể và tạo kẽ hở cho Nga khai thác.
Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 3-9 khẳng định chiến dịch quân sự đặc biệt đang “tiến công thành công ở nhiều tốc độ khác nhau”. Ông nhấn mạnh quân dự bị của Ukraine đã suy giảm đáng kể, các đơn vị chiến đấu chỉ còn 47-48% quân số, cho thấy Kiev đang ở trong tình thế “nguy cấp nhất” kể từ đầu năm 2025.
Ông Trump cảnh báo “giai đoạn 2” trừng phạt Nga
Trong bối cảnh chiến sự leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 7-9 tuyên bố sẵn sàng chuyển sang “giai đoạn 2” trừng phạt Nga. Đây là phát biểu mạnh mẽ nhất của ông kể từ khi nhậm chức, cho thấy Washington có thể siết chặt hơn các biện pháp nhằm vào Moscow hoặc các khách hàng mua dầu Nga.
Trước đó, ông Trump nhiều lần đe dọa bổ sung trừng phạt nhưng tạm hoãn để duy trì kênh đối thoại hòa bình. Lần này, phát biểu của ông được coi là dấu hiệu lập trường cứng rắn hơn, trong bối cảnh dư luận Mỹ ngày càng chú ý đến diễn biến chiến sự Ukraine.
Giới quan sát cho rằng, nếu “giai đoạn 2” được kích hoạt, các đòn trừng phạt mới có thể bao gồm hạn chế sâu hơn đối với lĩnh vực năng lượng, tài chính hoặc vận tải biển của Nga. Điều này không chỉ tác động trực tiếp tới kinh tế Moscow mà còn gây sức ép lên các quốc gia vẫn nhập khẩu dầu thô Nga.
Tuy nhiên, việc mở rộng trừng phạt cũng tiềm ẩn nguy cơ tạo ra biến động thị trường toàn cầu, nhất là giá năng lượng. Đây là thách thức không nhỏ với Washington trong việc cân bằng giữa mục tiêu gây sức ép với Nga và đảm bảo ổn định kinh tế trong nước cũng như quan hệ với các đồng minh.
Ở bình diện quốc tế, các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây tiếp tục đóng vai trò quan trọng, song khó có thể sớm buộc Nga nhượng bộ. Ngược lại, Moscow dường như quyết tâm duy trì áp lực trên chiến trường để đạt được lợi thế trước khi có bất kỳ cuộc đàm phán nào.
Trong bối cảnh đó, “giai đoạn 2” trừng phạt mà ông Trump vừa cảnh báo, nếu được triển khai, có thể làm quan hệ Nga-Mỹ thêm căng thẳng và khiến triển vọng hòa bình ở Ukraine trở nên xa vời hơn.
