Tiếp xúc với rất nhiều trẻ nhỏ và phụ huynh của các em trong nhiều năm, cùng trải nghiệm thực tiễn từ những chuyện đã gặp, tôi nhận thấy rằng, gia đình có tầm quan trọng rất lớn hỗ trợ cho công tác giáo dục của mình.
Những gia đình thường xuyên có sự hợp tác chặt chẽ với thầy-cô giáo và nhà trường, con cái của họ thường có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập và rèn luyện.
Ngược lại, những gia đình ít hoặc không quan tâm đến con, thậm chí khi nhận được thông báo từ thầy-cô giáo và nhà trường về tình hình của con, họ còn tỏ thái độ không mấy thiện chí, không hợp tác, đứa trẻ ấy sẽ rất khó giáo dục.
Trong cuốn sách “Gia đình giáo dục”, Tiến sĩ Raymond Beach đã gọi gia đình là một học đường. Ông cho rằng: “Không có học đường nào bằng học đường gia đình, nếu gia đình ấy làm hết sứ mạng giáo huấn của nó. Hơn nữa, gia đình còn là học đường đầu tiên của mỗi người. Thời nào thì người ta vẫn bắt đầu học ở gia đình trước”.
Từ quan điểm nêu ra, Raymond Beach đưa ra lời khuyên: Mỗi gia đình nên đào tạo, uốn nắn, chỉ vẽ nghề nghiệp, mở mang tư tưởng cho con trẻ. Ông cũng chỉ ra việc xã hội càng phát triển thì càng nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp, gia đình dần từ bỏ những phận sự bên trong để lo cho những hoạt động ở bên ngoài, vì vậy cũng dần bỏ bê việc giáo dục trẻ con.
Cuốn sách “Gia đình giáo dục” xuất bản năm 1973, cách đây hơn 50 năm. Thế nhưng, những vấn đề tác giả nêu ra đến ngày nay vẫn còn mang tính thời sự.
Trong những năm gần đây, tình hình vi phạm pháp luật của trẻ vị thành niên ngày càng gia tăng, đối tượng vi phạm ngày càng trẻ hóa. Một trong những nguyên nhân chính là do thiếu sự quan tâm, giáo dục từ gia đình.
Có những bậc làm cha mẹ, chỉ đến khi có giấy triệu tập của cơ quan chức năng mới biết con mình phạm tội. Bởi hàng ngày, họ bận bịu công việc, sáng đưa tiền cho con ăn gì tùy thích, thuê Grab đưa con đi học nguyên tháng, thậm chí nguyên năm. Họ đi làm khi con chưa thức dậy và trở về khi con đã lên giường. Không gian sinh hoạt tách biệt, mỗi người một phòng; những ngày nghỉ hiếm hoi cùng ở nhà nhưng cũng không thấy mặt nhau, đến bữa ai thích ăn món gì thì gọi shipper đưa đến. Tình cảm và sợi dây gắn kết giữa các thành viên trong gia đình cũng vì thế mà trở nên lỏng lẻo. Chưa kể do tư tưởng ngày càng cởi mở, tự do cá nhân ngày càng được đề cao, tính truyền thống vì vậy cũng dần mất đi trong mỗi gia đình.
Thế hệ chúng tôi, những bạn gái rất thành thạo nữ công gia chánh. Là bởi các bà, các mẹ luôn truyền dạy cách may vá, thêu thùa, cách nấu những món ăn và làm các món bánh quen thuộc, đơn giản. Chúng tôi được chỉ dạy khá kỹ những phép tắc ứng xử từ trong nhà ra ngoài xã hội. Vậy nên, thời đi học, rất ít người dám vượt ra khỏi những quy định của trường, lớp. Chỉ cần nhận được thông tin không tốt, chắc chắn chúng tôi sẽ bị cha mẹ mình trách phạt rất nghiêm khắc.
Gia đình là nền tảng của xã hội. Nền tảng vững chắc thì mới tạo nên những sản phẩm có giá trị vững bền. Cho tới trước khi cắp sách vở đến trường để được học tập những kiến thức, kỹ năng cần thiết thì học đường đầu tiên của mọi đứa trẻ chính là gia đình của mình. Mỗi ông bố, bà mẹ hãy thực sự là người thầy đầu tiên của con, khai mở cho trẻ nhỏ những thói quen, nền nếp thật tốt. Chắc chắn, chúng ta sẽ có được một công dân hữu ích trong tương lai.
