Nâng cấp hệ thống thủy lợi, phục vụ sản xuất bền vững
(GLO)- Các công trình hồ, đập giữ vai trò then chốt trong cung cấp nước tưới, sinh hoạt và phát điện. Tuy nhiên, hạ tầng thủy lợi ở nhiều nơi, nhất là khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai, vẫn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng nhu cầu.
Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.
* Thực trạng hạ tầng thủy lợi và quản lý hồ, đập ở Gia Lai hiện nay ra sao, thưa ông?
Ông Vũ Ngọc An-Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh: NVCC
- Tỉnh Gia Lai hiện có 283 hồ chứa với tổng dung tích khoảng 1.275 triệu m³, cùng 486 đập dâng và 53 hồ thủy điện với tổng công suất gần 2.700 MW. Đây là hệ thống hạ tầng thủy lợi quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong việc cung cấp nước tưới cho hơn 270 nghìn ha đất nông nghiệp mỗi năm. Bên cạnh đó, các công trình này còn phục vụ nhiều mục đích khác như cấp nước sinh hoạt, phát điện, nuôi trồng thủy sản và đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp.
Đặc biệt, nhờ các hồ đập lớn như Ayun Hạ, Ia Mơr, Định Bình, Đồng Mít, Núi Một…, tỉnh đã chủ động được nguồn nước tưới cho cây trồng, qua đó giữ vững diện tích gieo trồng lúa, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm. Nhiều công trình còn đảm nhận vai trò điều tiết lũ cục bộ, cấp nước cho chăn nuôi, thủy sản và hỗ trợ đời sống dân sinh, góp phần quan trọng vào phát triển KT-XH địa phương.
Tuy nhiên, không ít công trình đã được xây dựng từ lâu nên hiện trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Một số hạng mục như mái đập bị sạt lở, tràn xả lũ và cống lấy nước hư hỏng, gây nhiều khó khăn cho công tác vận hành, đặc biệt vào mùa mưa lũ. Bên cạnh đó, nhiều hồ đập nhỏ do địa phương quản lý lại không có hồ sơ thiết kế, gây trở ngại cho việc bảo trì, sửa chữa và xây dựng cơ sở dữ liệu. Ngoài ra, năng lực quản lý, vận hành ở cấp cơ sở còn hạn chế, dẫn đến việc khai thác chưa đúng quy trình kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro mất an toàn.
Hồ thủy lợi Ayun Hạ phục vụ tưới cho hơn 13.500 ha đất nông nghiệp, sản xuất 2 vụ lúa nước ở Phú Thiện, Ia Pa, Ayun Pa, phát điện và phục vụ một số cơ sở sản xuất công nghiệp. Ảnh: Phạm Quý
* Đâu là nguyên nhân khiến năng lực cấp nước ở phía Tây còn hạn chế?
- Do yếu tố địa lý và lịch sử, hạ tầng thủy lợi giữa khu vực phía Đông và phía Tây tỉnh vẫn còn nhiều chênh lệch. Vùng phía Đông (trước đây thuộc tỉnh Bình Định) được quy hoạch và đầu tư hệ thống hồ đập từ khá sớm, với mạng lưới kênh mương đồng bộ, phù hợp với địa hình bằng phẳng, dân cư tập trung nên rất thuận lợi cho việc phát triển thủy lợi.
Ngược lại, khu vực phía Tây (thuộc Gia Lai cũ) lại gặp nhiều khó khăn do địa hình đồi núi phức tạp, độ dốc lớn, dân cư phân bố thưa, mùa khô kéo dài và nguồn nước mặt phân tán, không ổn định. Bên cạnh đó, nguồn lực đầu tư cho thủy lợi tại đây còn hạn chế. Do vậy, năng lực cấp nước ở phía Tây hiện vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất, đặc biệt là trong mùa khô - thời điểm mà tình trạng thiếu nước thường xuyên xảy ra.
* Vậy tỉnh có định hướng nào để cải thiện hệ thống thủy lợi tại khu vực phía Tây?
- Tỉnh xác định đây là vùng trọng điểm cần ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Một số dự án thủy lợi lớn đã được quy hoạch, như: Công trình Ea Thul, hệ thống chuyển nước Ayun Thượng - Đăk Pờ Tó, cùng nhiều hạng mục sửa chữa, chống sạt lở, hiện đại hóa hệ thống tưới. Bên cạnh đó, tỉnh cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, tăng cường liên kết hồ chứa, đầu tư kênh mương phù hợp địa hình. Mục tiêu là từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, bảo đảm cấp nước ổn định phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Tỉnh sẽ triển khai những giải pháp gì để khắc phục tình trạng xuống cấp của các hồ, đập?
- Trước mắt, tỉnh sẽ rà soát, đánh giá hiện trạng toàn bộ công trình để lập danh mục ưu tiên sửa chữa theo mức độ khẩn cấp và khả năng huy động vốn. Nguồn lực thực hiện được kết hợp từ ngân sách địa phương, Trung ương, chương trình mục tiêu quốc gia, vốn ứng phó biến đổi khí hậu và xã hội hóa. Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo khí tượng thủy văn, điều tiết hồ chứa; tăng cường đào tạo đội ngũ vận hành, bảo trì định kỳ và tuyên truyền cộng đồng nhằm đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão.
Ngành Nông nghiệp và tỉnh cũng chủ động tiếp cận đa dạng nguồn vốn cho các dự án hồ chứa, tưới tiết kiệm, kênh mương; khuyến khích xã hội hóa đầu tư thủy lợi. Tỉnh kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý, bổ sung ngân sách thường xuyên cho bảo trì, duy tu hồ đập trọng điểm, nhất là công trình bảo vệ vùng hạ du.
Tỉnh cũng đề xuất Trung ương có cơ chế riêng cho các dự án thủy lợi, cấp nước quy mô lớn ở vùng khô hạn; đầu tư hệ thống cấp nước sạch tập trung nông thôn; đồng thời hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo nhân lực trong ứng dụng công nghệ giám sát, vận hành, điều tiết, dự báo khí tượng… hướng đến quản lý thủy lợi hiện đại, hiệu quả, an toàn.
(GLO)- Chiều 14-10, Hội Nông dân xã Chư Sê (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị tổng kết phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” giai đoạn 2022-2026 và triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2026-2031.
(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.
(GLO)- Sau khi từng bước khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian sản xuất và chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nông nghiệp Gia Lai đang đứng trước yêu cầu tạo động lực mới.
(GLO)- Thái Lan đề xuất thu phí xuất khẩu sầu riêng, có thể làm tăng chi phí của doanh nghiệp. Đây là cơ hội để sầu riêng Việt Nam nâng sức cạnh tranh tại Trung Quốc, nhưng muốn tăng thị phần, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm chất lượng và nguồn cung ổn định.
(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.
(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.
(GLO)- Ngày 9-10, tại hội nghị Lúa gạo thế giới 2026 (World Rice Conference) do The Rice Trader (Hoa Kỳ) tổ chức tại Manila (Philippines), gạo ST25 nhãn hiệu Gạo Ông Cua của Việt Nam đoạt giải nhì cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026”.
(GLO)- LTS: Trồng trọt là “trụ đỡ” quan trọng của ngành nông nghiệp. Ðể “trụ đỡ” này phát triển vững chắc, Gia Lai đang tập trung khơi thông nguồn lực, chuẩn hóa vùng sản xuất, tăng cường liên kết, chế biến, ứng dụng công nghệ và nâng cao giá trị nông sản.
(GLO)- Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, chiếm phần lớn diện tích rừng keo của thế giới. Thế nhưng khoảng 80% sản lượng gỗ keo vẫn được đưa vào sản xuất dăm gỗ và viên nén, đặt ra bài toán chuyển từ bán nguyên liệu giá trị thấp sang chế biến sâu, tạo giá trị cao hơn.
(GLO)- Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định - cho biết: Qua kiểm tra, đơn vị xác định 7 hồ chứa nước cần nạo vét để khôi phục dung tích trữ nước, bảo đảm khả năng điều tiết, nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.
(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.
(GLO)- Chiều 6-10, Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Gia Lai phối hợp cùng UBND xã Đức Cơ tổ chức hội thảo xây dựng chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sầu riêng.
(GLO)- Sáng 6-10, tại phường Quy Nhơn, Hội Nông dân tỉnh Gia Lai phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Hội Doanh nhân trẻ tỉnh tổ chức vòng chung kết cuộc thi “Nông dân khởi nghiệp sáng tạo” tỉnh Gia Lai lần thứ II năm 2026.
(GLO)- Khoảng 1 tháng nữa, bà con nông dân ở khu vực Tây Gia Lai bước vào thu hoạch cà phê niên vụ 2026-2027. Điều kiện thời tiết bất thường khiến nhiều hộ lo năng suất giảm.
(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.
(GLO)- Từ những vi phạm trong xử lý chất thải tại một số cơ sở chăn nuôi, tỉnh Gia Lai đang quản lý môi trường từ khâu lựa chọn dự án đến quá trình vận hành.
(GLO)- Sáng 2-10, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức trao giải Cuộc thi Sáng tạo kỹ thuật nhà nông lần thứ XI. Tại buổi lễ, Ban Tổ chức đã trao giải cho 24 nông dân đạt thành tích tại cuộc thi, trong đó, tỉnh Gia Lai có 2 cá nhân được vinh danh.
(GLO)- Ngày 1-10, tại xã Đức Cơ, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai tổ chức tập huấn cho 48 thành viên Tổ khuyến nông cộng đồng và nông dân nòng cốt của 4 xã gồm Ia Krêl, Đức Cơ, Ia Dơk và Ia Pnôn.
(GLO)- Bám sát định hướng sản xuất của tỉnh Gia Lai và các địa phương trong khu vực, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (phường Quy Nhơn Nam) tập trung chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng tốt.
(GLO)- Sáng 1-10, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hệ thống Nông nghiệp (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) phối hợp với UBND xã Chư Sê (tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị tập huấn tăng cường năng lực quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Gia Lai”.
(GLO)- Ngày 30-9, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hoài Nhơn làm việc với Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ về lựa chọn giống dừa, quy hoạch vùng trồng dừa và định hướng phát triển vùng trồng cây dược liệu trên địa bàn.
(GLO)- Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Gia Lai đang phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.
(GLO)- Triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, từ ngày 5-9, Gia Lai triển khai chiến dịch rà soát, thu thập và chuẩn hóa dữ liệu vùng trồng sầu riêng, cà phê trên toàn tỉnh.
(GLO)- Sau khi hợp nhất các đơn vị chủ rừng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh trồng rừng tập trung, rừng thay thế và cây phân tán tại khu vực phía Tây, phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026, góp phần nâng cao độ che phủ rừng.
(GLO)- Chiều 28-9, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Kinh tế xã Ia Hrung tổ chức trao giấy chứng nhận VietGAP cho 2 hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã.
(GLO)- 8 tháng năm 2026, sầu riêng Việt Nam mang về khoảng 1,97 tỷ USD, trong đó Trung Quốc chiếm khoảng 1,85 tỷ USD. Tuy nhiên, thị trường lớn nhất cũng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.
(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.
(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.
