Người xin tị nạn có thể bị từ chối ngay tại biên giới
Ngày 25-6, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết chính phủ liên bang có quyền từ chối tiếp nhận đơn xin tị nạn nếu các cửa khẩu được xác định đang quá tải. Phán quyết cho phép chính quyền ông Trump có thể khôi phục chính sách "metering" - biện pháp từng được áp dụng trong nhiệm kỳ đầu của ông.
Theo chính sách này, lực lượng biên phòng được phép từ chối hoặc hoãn vô thời hạn việc xử lý hồ sơ xin tị nạn đối với những người đang chờ ở phía Mexico khi hệ thống không đủ khả năng tiếp nhận thêm hồ sơ.
Đa số thẩm phán cho rằng người di cư vẫn đứng ở phía Mexico chưa được xem là "đã đến Mỹ", vì vậy chưa có quyền yêu cầu cơ quan chức năng Mỹ tiếp nhận hồ sơ xin tị nạn theo luật hiện hành.
Nếu chính sách được khôi phục, nhiều người sẽ phải tiếp tục chờ đợi ở phía Mexico thay vì được nộp đơn ngay tại cửa khẩu.
Trong một phán quyết khác cùng ngày, Tòa án Tối cao cũng cho phép chính quyền Trump chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS) đối với hơn 350.000 người Haiti và khoảng 6.100 người Syria.
TPS là cơ chế nhân đạo cho phép công dân các nước đang xảy ra chiến tranh, thiên tai hoặc khủng hoảng được sinh sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ mà không bị trục xuất.
Việc chấm dứt TPS đồng nghĩa những người đang hưởng quy chế này có thể mất quyền ở lại Mỹ theo diện bảo vệ tạm thời nếu không đủ điều kiện chuyển sang diện cư trú hợp pháp khác.
Thủ tục định cư hợp pháp cũng bị siết chặt
Ngoài các phán quyết của Tòa án Tối cao, chính quyền Trump cũng đang thúc đẩy nhiều biện pháp hạn chế nhập cư hợp pháp.
Hồi tháng 5, Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) đã thay đổi quy định, yêu cầu một số người xin cấp thẻ xanh phải trở về nước để hoàn tất hồ sơ thay vì thực hiện toàn bộ thủ tục tại Mỹ.
Tuy nhiên, đầu tháng 6, một thẩm phán liên bang đã hủy bỏ một số quy định khác của USCIS vốn làm chậm quá trình giải quyết hồ sơ xin tị nạn, giấy phép lao động, thẻ xanh và nhập quốc tịch đối với người nhập cư đến từ 39 quốc gia.
Nhiều chính sách nhập cư tiếp tục được mở đường
Reuters nhận định các phán quyết mới tiếp tục nối dài chuỗi thắng lợi pháp lý của chính quyền Trump trong lĩnh vực nhập cư kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng.
Trước đó, Tòa án Tối cao cũng đã cho phép chính quyền trục xuất người di cư sang quốc gia thứ ba và thu hồi quy chế pháp lý tạm thời của hàng trăm nghìn người Venezuela.
Trong thời gian tới, tòa án dự kiến tiếp tục xem xét tính hợp pháp của sắc lệnh hạn chế quyền được cấp quốc tịch theo nơi sinh, một trong những chính sách nhập cư gây tranh cãi nhất của chính quyền Trump. Theo giới phân tích, các phán quyết mới sẽ củng cố đáng kể vị thế của chính quyền Tổng thống Trump trong việc triển khai chương trình cải tổ di trú cũng như làm phát sinh các vụ kiện mới liên quan.
