Mùa vàng trên cánh đồng Buôn Lưới

(GLO)- Hơn 40 năm trước, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 332 (Quân khu 5) cùng với người dân đã trần lưng khai hoang, phục hóa để xây dựng cánh đồng Buôn Lưới (xã Sơ Pai, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai). Nhờ tích cực đưa những giống lúa mới vào sản xuất nên cuộc sống của người dân ngày một ấm no.
Gian nan đắp ruộng, đào hồ
Cẩn thận lật từng trang tư liệu ghi chép về những năm tháng khai hoang, phục hóa cánh đồng và hồ Buôn Lưới, Trung tá Trương Văn Nhuần-nguyên Trưởng ban Tuyên huấn Sư đoàn 332, nguyên Chủ tịch UBND huyện Kbang-cho biết: Sư đoàn 332 được thành lập sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước để làm nhiệm vụ kinh tế-quốc phòng tại Gia Lai-Kon Tum. Cuối năm 1978, Sư đoàn thành lập Tiểu đoàn Nông nghiệp, cử hơn 300 cán bộ, chiến sĩ vào xã Sơn Lang làm nhiệm vụ tăng gia sản xuất, tạo nguồn lương thực, thực phẩm. “Khi ấy, chưa có xã Sơ Pai. Núi đồi trùng điệp, rừng già hoang vu bao quanh các buôn làng heo hút. Đến năm 1985, huyện Kbang thành lập cũng là lúc một số làng của xã Sơn Lang được chia tách để thành lập xã Sơ Pai như ngày nay”-ông Nhuần nhắc nhớ.
Bắt tay thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Nông nghiệp đã trèo đèo lội suối, khảo sát kỹ toàn vùng. Khi phát hiện giữa trùng điệp núi non có một khoảng đất bằng phẳng của dân làng Buôn Lưới bị bỏ hoang, cán bộ Tiểu đoàn quyết định triển khai nhiệm vụ tại đây. “Thời điểm đó, máy móc, thiết bị thiếu thốn nên quá trình khai hoang chủ yếu dùng sức người. Để đẩy nhanh tiến độ và chuyển giao kỹ thuật gieo trồng lúa nước cho bà con, đơn vị đã vận động người dân trong vùng tham gia khai hoang, phát dọn thực bì, san lấp ruộng đồng. Trong khoảng thời gian hơn 5 năm, hàng trăm con người đã dốc hết công sức, biến bãi đất hoang hóa thành cánh đồng màu mỡ và lấy tên làng đặt cho cánh đồng”-ông Nhuần chia sẻ. 
Người dân phấn khởi thu hoạch lúa trên cánh đồng Buôn Lưới, xã Sơ Pai, huyện Kbang. Ảnh: Ngọc Minh
Người dân phấn khởi thu hoạch lúa trên cánh đồng Buôn Lưới, xã Sơ Pai, huyện Kbang. Ảnh: Ngọc Minh
Năm 1984, Tiểu đoàn phân chia cánh đồng thành từng thửa nhỏ cho gia đình cán bộ, chiến sĩ và người dân trồng lúa nước. Tuy nhiên, do thiếu nước tưới nên bà con chỉ trồng khoai, bắp, đậu đỗ các loại. Không bỏ cuộc, Liên hiệp Lâm-nông-công nghiệp Kon Hà Nừng (phiên hiệu mới của Sư đoàn 332) đã điều động thêm 2 trung đoàn cùng Tiểu đoàn Nông nghiệp và người dân đào hồ trữ nước, phục vụ sản xuất lúa nước lâu dài. Ông Nhuần kể: “Tại khu vực nhánh suối Đak Lét phía thượng nguồn, hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ và người dân tiến hành đào đắp hàng ngàn mét khối đất để hình thành bờ đập chắc chắn. Sau hơn 3 tháng thi công, hồ Buôn Lưới đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, cơ bản đáp ứng nguồn nước để người dân thâm canh 2 vụ lúa nước”.
Chia sẻ kỷ niệm khi tham gia khai hoang cánh đồng Buôn Lưới, bà Đinh Thị Gieng (SN 1953, làng Kung) cho hay: “Bộ đội đến từng nhà vận động, vợ chồng tôi và rất đông bà con hưởng ứng. Khi cánh đồng được hình thành, bộ đội chia ruộng và hướng dẫn bà con làm lúa nước. Ban đầu, do chưa tin tưởng nên không ai chịu làm theo. Sau khi thấy bộ đội gieo cấy, cây lúa nước nhanh cho thu hoạch, năng suất lại cao hơn lúa rẫy, lúc ấy dân làng mới tin. Bà con tích cực khai hoang, tăng gia sản xuất, dần dần đẩy lùi cái đói, cái nghèo”.
Nức tiếng gạo Sơ Pai
Năm 1985, cánh đồng, hồ Buôn Lưới được Liên hiệp Lâm-nông-công nghiệp Kon Hà Nừng bàn giao lại cho chính quyền địa phương. Huyện Kbang, xã Sơ Pai và người dân không ngừng bồi đắp, cải tạo, mở rộng, nâng cấp các công trình. Hiện hồ Buôn Lưới rộng 32 ha, dung tích chứa 1,25 triệu m3 nước; thân đập có chiều rộng 5 m, chiều dài 260 m, chiều cao bình quân hơn 10 m; hệ thống kênh từ hồ đến các cánh đồng dài hơn 5.379 m. Hồ đáp ứng nguồn nước tưới cho hơn 145 ha lúa nước, trong đó có 120 ha lúa nước 2 vụ. Riêng cánh đồng Buôn Lưới chưa bao giờ thiếu nước tưới.
Với diện tích 60 ha, Buôn Lưới là cánh đồng lúa nước lớn nhất huyện Kbang. Hiện nay, hơn 190 hộ dân thôn 1 và thôn 3 canh tác 2 vụ lúa nước/năm; năng suất đạt 6,5 tấn/ha/vụ. Người dân gieo trồng các giống lúa ST24, ST25, Đài Thơm 8, Hương Châu 6, RVT…
Gia đình ông Nguyễn Xuân Đám (thôn 3, xã Sơ Pai, huyện Kbang) xây dựng nhà cửa, phát triển kinh tế đều nhờ vào gieo trồng cấy lúa tại cánh đồng Buôn Lưới. Ảnh: Ngọc Minh
Gia đình ông Nguyễn Xuân Đám (thôn 3, xã Sơ Pai, huyện Kbang) xây dựng nhà cửa, phát triển kinh tế đều nhờ vào gieo trồng cây lúa tại cánh đồng Buôn Lưới. Ảnh: Ngọc Minh
Gắn bó với xã Sơ Pai từ khi mới thành lập, ông Nguyễn Xuân Đám (thôn 3) cho hay: Trước đó, giống lúa Tám Thơm trứ danh được người dân quê Nam Định mang vào Buôn Lưới gieo cấy. Có lẽ, do đất màu mỡ, khí hậu mát mẻ nên cây lúa thích ứng tốt và cho hạt gạo trắng trong, cơm thơm dẻo, đậm đà. Những hạt gạo Tám Thơm đã trở thành món quà thơm thảo, sản phẩm nổi tiếng. Du khách mỗi lần ghé Kbang đều mua gạo này về dùng. Từ đó, không chỉ người nông dân có thu nhập ổn định mà các cơ sở xay xát gạo có thêm việc làm, kết nối luân chuyển gạo Sơ Pai đi toàn quốc. Bao năm qua, vợ chồng tôi xây nhà, mua sắm các vật dụng, nuôi 6 người con trưởng thành, kinh tế ổn định đều nhờ vào hạt gạo Sơ Pai”.
Nhiều năm qua, bà con nông dân xã Sơ Pai không ngừng tìm tòi, học hỏi, áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất, đưa những giống lúa mới cho năng suất, chất lượng cao vào canh tác. Vụ Đông Xuân 2021-2022, trên cánh đồng Buôn Lưới, ông Nguyễn Văn Huyên (thôn 3) đã gieo trồng giống lúa ST25 cho ra loại gạo ngon nhất thế giới. “Cây lúa hợp đất đai, khí hậu nên sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh; thân cây cứng, hạn chế ngã đổ; năng suất đạt gần 7 tấn/ha. ST25 nổi tiếng khắp thế giới nên gia đình sản xuất đến đâu bán hết tới đó. Giá bán 20 ngàn đồng/kg, so với các loại gạo khác trên địa bàn cao hơn 6-8 ngàn đồng/kg. Hiện trên cánh đồng Buôn Lưới đã có một vài hộ gieo trồng giống lúa ST25, mang lại hiệu quả kinh tế cao”-ông Huyên phấn khởi thông tin. 
Đến nay, trên địa bàn xã Sơ Pai có cánh đồng Buôn Lưới, Đak Lét, Đak Tơ Kớt chuyên canh cây lúa nước. Theo Chủ tịch UBND xã Võ Thanh, chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn luôn chú trọng đưa những giống lúa mới vào gieo trồng; thường xuyên duy tu, sửa chữa hồ Buôn Lưới, hệ thống công trình thủy lợi để người dân canh tác thuận lợi.
NGỌC MINH

Các tin khác

gia-lai-huong-dan-ngu-dan-khai-thac-hai-san-an-toan-hieu-qua

Gia Lai tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản an toàn, hiệu quả

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.

tau-ca-gia-lai-chu-dong-thich-ung-thoi-tiet-nang-cao-hieu-qua-khai-thac

Chủ động thích ứng thời tiết, nâng cao hiệu quả khai thác hải sản

(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.

Nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

Gia Lai đầu tư nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

(GLO)- Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, chiếm phần lớn diện tích rừng keo của thế giới. Thế nhưng khoảng 80% sản lượng gỗ keo vẫn được đưa vào sản xuất dăm gỗ và viên nén, đặt ra bài toán chuyển từ bán nguyên liệu giá trị thấp sang chế biến sâu, tạo giá trị cao hơn.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi

(GLO)- Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định - cho biết: Qua kiểm tra, đơn vị xác định 7 hồ chứa nước cần nạo vét để khôi phục dung tích trữ nước, bảo đảm khả năng điều tiết, nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

(GLO)- Bám sát định hướng sản xuất của tỉnh Gia Lai và các địa phương trong khu vực, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (phường Quy Nhơn Nam) tập trung chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng tốt.

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

(GLO)- Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Gia Lai đang phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

(GLO)- Sau khi hợp nhất các đơn vị chủ rừng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh trồng rừng tập trung, rừng thay thế và cây phân tán tại khu vực phía Tây, phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026, góp phần nâng cao độ che phủ rừng.

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.