Nguy cơ mất mùa trước ngày thu hoạch
Theo ghi nhận thực tế, trận mưa lớn kéo dài đã khiến nhiều diện tích thuốc lá tại xã Ia Pa và Pờ Tó ngập sâu. Nước từ các khu vực cao tràn xuống ruộng thấp, dâng nhanh và phủ kín đồng chỉ trong thời gian ngắn. Những luống thuốc lá xanh tốt trước đó nhanh chóng bị ngâm trong nước, thân cây úng rễ, lá dập nát, chuyển màu vàng úa.
Không khí trên các cánh đồng trở nên trầm lắng. Nhiều hộ dân đứng lặng nhìn ruộng thuốc lá của mình chìm trong biển nước, gương mặt thất thần khi thành quả lao động suốt nhiều tháng có nguy cơ mất trắng ngay trước thời điểm thu hoạch.
Gia đình ông Đỗ Văn Hội (thôn 2, xã Ia Pa) trồng 5 ha thuốc lá. Vụ này, cây sinh trưởng tốt, dự kiến chỉ khoảng 10 ngày nữa là bước vào thu hoạch đại trà. Tuy nhiên, cơn mưa trái mùa bất ngờ đã khiến toàn bộ diện tích bị ngập.
“Chỉ trong vài giờ, nước dâng kín ruộng. Nhìn cây thuốc lá úng rễ, lá dập nát mà xót xa lắm. Bao nhiêu vốn liếng, phân bón, công chăm sóc dồn hết vào đó” - ông Hội chia sẻ.
Theo ông Hội, sau khi nước rút, khoảng 4 ha có dấu hiệu hồi phục nhưng sức sinh trưởng giảm rõ rệt, riêng 1 ha do ngập sâu và kéo dài đã héo rũ hoàn toàn, không thể cứu vãn.
Theo tính toán của gia đình, năng suất bình quân các năm trước đạt khoảng 4 tấn/ha, giá bán 60.000 đồng/kg. Riêng 1 ha mất trắng đã khiến gia đình thất thu hơn 200 triệu đồng. Phần diện tích còn lại dù có thể thu hoạch nhưng năng suất chắc chắn sụt giảm đáng kể.
Tương tự, ông Lý Văn Thoái (thôn 1, xã Ia Pa) cho hay, trong 3 ha thuốc lá của gia đình có 1,5 ha bị thiệt hại hoàn toàn. “Chỉ còn ít ngày nữa là thu hoạch, ai cũng phấn khởi chờ vụ mùa. Không ngờ mưa lớn đến vậy. Với 1,5 ha mất trắng, gia đình ước tính thiệt hại hơn 300 triệu đồng, chưa kể phần còn lại cũng khó đạt sản lượng như dự kiến” - ông Thoái nghẹn ngào nói.
Theo nhiều nông dân, thuốc lá là cây trồng đòi hỏi đầu tư lớn về giống, phân bón, công chăm sóc và đặc biệt nhạy cảm với điều kiện thời tiết. Khi bước vào giai đoạn cuối vụ, chỉ cần ngập úng vài ngày cũng có thể khiến lá bị thối, giảm chất lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán. Vì vậy, trận mưa trái mùa xuất hiện đúng thời điểm cận thu hoạch đã khiến thiệt hại càng thêm nặng nề.
Khẩn trương thống kê thiệt hại, đề xuất hỗ trợ
Theo báo cáo của UBND xã Ia Pa, toàn xã hiện có 559 ha thuốc lá. Qua rà soát bước đầu, hơn 228 ha của 309 hộ dân bị thiệt hại do ngập úng. Trong đó, diện tích thiệt hại trên 50% hơn 4 ha, ước thiệt hại trên 243 triệu đồng; diện tích thiệt hại trên 70% lên tới 224 ha với giá trị ước tính hơn 17,6 tỷ đồng. Tổng thiệt hại do mưa lớn gây ra gần 18 tỷ đồng.
Ông Lê Tiến Mạnh - Chủ tịch UBND xã Ia Pa - cho biết: Ngay sau khi mưa dứt, địa phương đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn phối hợp với các thôn khẩn trương kiểm tra, thống kê mức độ thiệt hại cụ thể của từng hộ. Đồng thời, chính quyền khuyến cáo người dân tranh thủ thu hoạch sớm những diện tích còn khả năng cứu vãn, hạn chế thấp nhất tổn thất.
“Chúng tôi đang tiếp tục tổng hợp số liệu, báo cáo cấp trên để xem xét hỗ trợ theo quy định. Bên cạnh đó, địa phương cũng theo dõi sát diễn biến thời tiết để kịp thời cảnh báo, chủ động phương án ứng phó” - ông Mạnh cho hay.
Trong khi đó, tại xã Pờ Tó, qua kiểm tra sơ bộ có khoảng 80 ha thuốc lá bị ngập úng, trong đó diện tích thiệt hại dự kiến khoảng 30 ha. UBND xã đã thành lập tổ kiểm tra để đánh giá chi tiết mức độ thiệt hại, làm cơ sở đề xuất hướng hỗ trợ người dân khắc phục sản xuất.
Ông Bùi Văn Ngọc - Phó Chủ tịch UBND xã Pờ Tó - cho biết: “Ngoài việc thống kê, địa phương cũng khuyến cáo bà con chủ động khơi thông hệ thống thoát nước, xử lý đất sau ngập nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh sâu bệnh, ảnh hưởng đến diện tích còn lại”.
Thiệt hại gần 18 tỷ đồng chỉ là con số thống kê ban đầu. Đằng sau đó là sinh kế của hàng trăm hộ gia đình đang bị ảnh hưởng trực tiếp. Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến bất thường, câu chuyện đặt ra không chỉ là hỗ trợ khắc phục trước mắt, mà còn là giải pháp lâu dài về hạ tầng thủy lợi, hệ thống thoát nước và phương án sản xuất thích ứng nhằm giảm thiểu rủi ro cho người nông dân trong những mùa vụ tiếp theo.
