Mở rộng không gian cho di sản

(GLO)- Cuối tuần qua, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm”, “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển” được mở rộng không gian trình diễn. Đây là hướng đi mới nhằm tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa trong bối cảnh hiện nay.

Chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển” được Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch đưa đến phục vụ trẻ em ở Làng trẻ em SOS Pleiku và Trung tâm Bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh vào sáng qua (9-6). Đoàn nghệ nhân xã Chư Á (TP. Pleiku) không chỉ quảng bá, giới thiệu những giá trị đặc sắc trong di sản văn hóa Jrai mà còn hướng dẫn các em nhỏ tham gia trải nghiệm các hoạt động.

Đoàn nghệ nhân xã Chư Á (TP. Pleiku) trình diễn tại chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển”. Ảnh: M.C

Đoàn nghệ nhân xã Chư Á (TP. Pleiku) trình diễn tại chương trình “Sắc màu văn hóa Gia Lai-Bảo tồn và phát triển”. Ảnh: M.C

Hàng trăm em nhỏ được hướng dẫn chế biến món ăn với lá mì, làm cơm lam, tham gia các trò chơi dân gian, tìm hiểu nghề thủ công truyền thống (tạc tượng, đan lát).

Em Rah Lan H’Hoanh (đoàn nghệ nhân xã Chư Á) chia sẻ: “Em tham gia nhiều chương trình, biểu diễn nhiều nơi nhưng hôm nay có một cảm xúc đặc biệt. Chứng kiến các em, các bạn hào hứng tham gia trải nghiệm các hoạt động, hỏi cách chế biến món ăn, em càng nhận thức phải ra sức giữ gìn và phát huy vốn quý ẩm thực mà cha ông để lại. Em hy vọng có nhiều dịp quay trở lại giới thiệu sắc màu văn hóa cho các bạn nhỏ thiệt thòi tại đây”.

Bên cạnh đó, chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” cũng có thêm không gian trình diễn ngoài Quảng trường Đại Đoàn Kết như thường lệ. Đó là 2 đêm trình diễn cồng chiêng tại thị xã An Khê vào tối thứ sáu và huyện Ia Pa vào tối chủ nhật. Tại huyện Ia Pa, 2 đoàn nghệ nhân của xã Pờ Tó và Chư Mố đã mang đến sắc màu văn hóa đầy sôi động.

Ông Nguyễn Hùng Linh-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Ia Pa-cho biết: “Chương trình lần đầu tiên tổ chức tại Ia Pa vừa có ý nghĩa thử nghiệm, vừa chào mừng Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số toàn huyện.

Sau chương trình này, ngành Văn hóa có kế hoạch tiếp tục phát huy, đưa trình diễn cồng chiêng trở thành hoạt động thường xuyên. Nếu tổ chức tại trung tâm huyện vào mỗi cuối tuần, bà con các làng thuận lợi trong việc tập luyện, giao lưu và phục vụ người dân”.

Trước đó, nghệ nhân làng Pơ Nang (xã Tú An) cũng có màn trình diễn không kém phần sôi nổi phục vụ người dân thị xã An Khê tại sân Hội trường 23-3. Đây là lần đầu tiên các nghệ nhân phục vụ khán giả ngay tại quê nhà trong sự đón nhận nồng nhiệt. Khán giả không chỉ hào phóng những tràng vỗ tay mà còn ủng hộ thiết thực để khích lệ các nghệ nhân.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Tuệ-Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch) cho biết: Từ nay đến cuối năm sẽ có trên 10 chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” đưa về huyện tổ chức. Sau thị xã An Khê và huyện Ia Pa, chương trình tiếp tục được tổ chức tại huyện Đức Cơ và Phú Thiện.

Chi đoàn Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tặng quà cho thiếu nhi tại Làng Trẻ em SOS và Trung tâm bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh. Ảnh: M.C

Chi đoàn Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tặng quà cho thiếu nhi tại Làng Trẻ em SOS và Trung tâm bảo trợ xã hội tổng hợp tỉnh. Ảnh: M.C

Các chương trình bảo tồn di sản văn hóa từ một hoạt động nhỏ với mục đích tạo thêm trải nghiệm cho du khách khi đến với phố núi Pleiku vào mỗi tối thứ bảy, sáng chủ nhật tại Quảng trưởng Đại Đoàn Kết, nay mở rộng thêm không gian thể hiện.

Từ làng ra phố, rồi lại trở về làng, cồng chiêng đã và đang ngân vang để kể cho chúng ta nghe những giai điệu cuộc sống đầy màu sắc của những chủ nhân nơi đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Tuệ gọi đây “là một cuộc trở về cội nguồn, bởi vì nơi xuất phát của văn hóa dân gian Bahnar, Jrai chính là làng. Và bây giờ, chúng tôi lại cùng bà con đưa những giá trị ấy về với chính cộng đồng đã sản sinh ra nó”.

Thạc sĩ Nguyễn Quang Tuệ cho hay: “Chương trình đã duy trì được hơn 2 năm và định vị trong đời sống của người dân Pleiku. Nhưng nhìn xa ra, chúng ta chỉ tổ chức 1 tháng 4 chương trình, tương đương với 4 làng có cơ hội được trình diễn. Trong khi 1 đơn vị cấp huyện có nhiều làng, và để tất cả các làng có cơ hội tham gia chương trình là điều khó. Bảo tồn và phát huy giá trị của không gian văn hóa cồng chiêng thông qua chương trình như vậy sẽ không được như kỳ vọng.

Nên nếu đưa chương trình “Cồng chiêng cuối tuần-Thưởng thức và trải nghiệm” về huyện, tạo thành thói quen và huyện có điều kiện duy trì 1 tháng 4 số như chúng tôi duy trì lâu nay trên phố, thì tất cả các làng đều có cơ hội được trình diễn. Chương trình vì vậy sẽ “phủ sóng” rộng rãi hơn, các cộng đồng làng, xã đều có hoạt động phù hợp để tham gia. Từ đó, chúng ta mới có thể thực hiện được mục tiêu ban đầu đề ra, đó là bảo tồn từ cộng đồng.

Tại đêm diễn phục vụ người dân thị xã An Khê vừa qua, chúng tôi rất băn khoăn có nên đặt gùi “ủng hộ nghệ nhân” hay không. Kết quả, khán giả đã ủng hộ đoàn 1,6 triệu đồng. Đây là tín hiệu rất khả quan khi đưa chương trình về huyện, mở rộng không gian cho hoạt động trình diễn cồng chiêng, góp phần bảo tồn di sản văn hóa thế giới này theo hướng bền vững”.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.