Mô hình trồng cây dược liệu ở Pờ Tó: Nguy cơ thất bại

(GLO)- Sau 2 năm triển khai, mô hình trồng cây đinh lăng với diện tích 4,4 ha ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai) đang đứng trước nguy cơ thất bại. Phần lớn diện tích cây đinh lăng đã bị chết. Gần 2 tỷ đồng ngân sách nhà nước và của nhân dân đang bay theo mây khói.
Dịch bệnh phá hủy vườn cây
Theo ông Tô Văn Hữu-Chánh Văn phòng UBND huyện Ia Pa: Để giúp người dân chuyển đổi cây trồng, nâng cao hiệu quả kinh tế, tháng 3-2018, UBND huyện đã phê duyệt phương án triển khai mô hình trồng cây đinh lăng trên địa bàn. Mô hình có diện tích 5 ha với tổng mức đầu tư hơn 2 tỷ đồng (trong đó ngân sách nhà nước 1,39 tỷ đồng, nhân dân đóng góp 670 triệu đồng) được giao cho Trạm Khuyến nông huyện (nay là Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp) tổ chức thực hiện.
Trên cơ sở đề xuất của các phòng, ban chuyên môn, UBND huyện Ia Pa đã phê duyệt dự toán gói thầu mua cây giống đinh lăng là 1,36 tỷ đồng. Công ty TNHH một thành viên Ngọc Thạch Khôi (thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh) đã trúng thầu cung ứng 200.000 cây giống với tổng số tiền 1,355 tỷ đồng (6.775 đồng/cây).
Theo kế hoạch, mô hình được triển khai trong 3 năm và có 5 hộ tham gia với diện tích 5 ha tại làng Bi Giông (xã Pờ Tó). Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện ký hợp đồng với Hợp tác xã (HTX) Tân Tiến (xã Pờ Tó) để thực hiện. Hợp tác xã Tân Tiến cam kết thực hiện đúng quy trình kỹ thuật sản xuất, tỷ lệ cây sống sau 30 ngày xuống giống. Trường hợp cây chết do thiếu trách nhiệm thì HTX Tân Tiến phải bồi hoàn 100% kinh phí Nhà nước đã hỗ trợ, hoàn trả 30% lượng cây giống đã hỗ trợ (hình thức thu hồi bằng giống hoặc tiền).
Theo Chánh Văn phòng UBND huyện Ia Pa, mô hình này được triển khai từ tháng 8-2018, nhưng đến cuối tháng 9-2018, HTX mới trồng được 4,4 ha/5 ha đã đăng ký. Còn lại 0,6 ha, HTX Tân Tiến cũng chuẩn bị xong khâu làm đất và hệ thống tưới. Tuy nhiên, gặp thời tiết nắng nóng không thể xuống giống nên HTX Tân Tiến và đơn vị cung ứng giống đề nghị và được UBND huyện Ia Pa cho phép ký gửi số cây giống đinh lăng còn lại (24.000 cây) tại vườn ươm của Công ty TNHH một thành viên Ngọc Thạch Khôi để chăm sóc, đợi đến mùa mưa năm 2019 sẽ trồng tiếp.
Cây đinh lăng ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa) bị bệnh thối rễ chết hàng loạt. Ảnh: Phạm Ngọc
Cây đinh lăng ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa) bị bệnh thối rễ chết hàng loạt. Ảnh: Phạm Ngọc
Sau gần 8 tháng xuống giống, vườn cây sinh trưởng và phát triển tốt. Tuy nhiên, vào cuối tháng 4-2019, vườn cây bắt đầu xuất hiện dấu hiệu sâu bệnh như: vàng lá, héo rũ, thối rễ... Khi phát hiện sự việc, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đã mời Công ty TNHH một thành viên Ngọc Thạch Khôi xuống hướng dẫn xử lý bệnh, đồng thời cử cán bộ kỹ thuật phối hợp kiểm tra, tìm cách cứu chữa.
Sau 3 tháng xử lý nhưng không thành công, UBND huyện có văn bản đề nghị Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh hỗ trợ kiểm tra và xác định nguyên nhân dịch bệnh. Qua kiểm tra, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh nhận định, triệu chứng của vườn đinh lăng tại Ia Pa gần giống với bệnh chết héo do nấm Phytophthora sp gây ra. Đây là bệnh gây hại phổ biến trên các loại cây trồng tại Việt Nam.
Ngân sách có thất thoát?
Sau khi xử lý dịch bệnh không hiệu quả, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện và HTX Tân Tiến đã có văn bản đề nghị UBND huyện cho phép bứng số cây đinh lăng có tỷ lệ sống 10% trên diện tích 2,9 ha trồng dồn lại còn l,5 ha. Tuy nhiên, khi chưa có văn bản cho phép của UBND huyện, HTX Tân Tiến đã tiến hành cày l,5 ha/2,9 ha để chuyển sang trồng mía.
Lý giải về việc này, bà Lê Thị Quỳnh Trang-Giám đốc HTX Tân Tiến-cho rằng: Số vốn bỏ ra đầu tư không nhỏ, nhưng sau hơn 1 năm triển khai trồng mà kết quả không đạt như mong muốn, vườn cây bị dịch bệnh làm ảnh hưởng đến thu nhập của người dân. Hợp tác xã đã nhiều lần gửi văn bản báo cáo UBND huyện xin chuyển 1,5 ha này sang trồng mía. Phần diện tích trên đang hoàn toàn để trống do số cây đinh lăng đã bị chết. Qua nhiều cuộc họp giữa các bên liên quan nhưng chưa đi đến quyết định chính thức, trong khi đó đến mùa vụ trồng mía, nếu không làm thì đất cũng để trống, người dân lại tiếp tục thất thu thêm 1 năm nữa.
Vườn đinh lăng ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa) phát triển tốt trước khi bị sâu bệnh phá hủy. Ảnh: Phạm Ngọc
Vườn đinh lăng ở xã Pờ Tó (huyện Ia Pa) phát triển tốt trước khi bị sâu bệnh phá hủy. Ảnh: Phạm Ngọc
Ông Lê Văn Nguyên-Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp Ia Pa-cho hay: Đối với gần l,5 ha đinh lăng còn lại tình hình dịch bệnh vẫn tiếp tục gia tăng, tỷ lệ cây sống chỉ còn khoảng 30%. Theo phương án đề xuất của HTX Tân Tiến và ý kiến của các cơ quan chuyên môn, UBND huyện đã đồng ý cho HTX Tân Tiến xử lý đất, trồng lại l,5 ha đinh lăng.
Cụ thể: HTX Tân Tiến bứng toàn bộ số cây đinh lăng còn lại và tiến hành xử lý đất, chọn những cành đủ tiêu chuẩn để nhân giống. Đồng thời, tiến hành trồng xen gấc làm giàn che bóng mát và trồng lại 1,5 ha đinh lăng để đảm bảo cây sinh trưởng và phát triển tốt. Nguồn kinh phí xử lý trồng lại do HTX Tân Tiến chịu trách nhiệm.
Trao đổi với P.V, ông Trần Quốc Tuấn-Phó Chủ tịch UBND huyện Ia Pa-cho biết: Ngày 21-4-2020, UBND huyện đã ban hành quyết định về việc thanh tra sử dụng các nguồn kinh phí (trong giai đoạn 2017-2019) để triển khai mô hình, dự án tại Trạm Khuyến nông, Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện. Trên cơ sở kiểm tra thực trạng vườn đinh lăng tại làng Bi Giông, đoàn thanh tra kết luận Trạm Khuyến nông (nay là Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện) tổ chức đấu thầu đúng theo quy định. Chưa phát hiện dấu hiệu thông thầu làm phát sinh tăng thêm giá cây giống sau đấu thầu. Giá trúng thầu thấp hơn so với giá dự toán và thấp hơn so với giá thẩm định cây giống của Công ty cổ phần Thẩm định giá EXIMVAS.
Đồng thời, qua kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện, xác định nguyên nhân dẫn đến mô hình không hiệu quả, thống nhất ý kiến từ các cơ quan chuyên môn, kết luận thanh tra, UBND huyện đã đề xuất Thường trực Huyện ủy xem xét không yêu cầu bồi thường và không thu hồi 30% giá trị cây giống đối với HTX Tân Tiến.
“Ủy ban nhân dân huyện đã có báo cáo về quá trình tổ chức thực hiện mô hình trồng cây đinh lăng trong thời gian qua gửi UBND tỉnh để có ý kiến chỉ đạo”-ông Tuấn thông tin thêm.
PHẠM NGỌC

Các tin khác

gia-lai-huong-dan-ngu-dan-khai-thac-hai-san-an-toan-hieu-qua

Gia Lai tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản an toàn, hiệu quả

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.

tau-ca-gia-lai-chu-dong-thich-ung-thoi-tiet-nang-cao-hieu-qua-khai-thac

Chủ động thích ứng thời tiết, nâng cao hiệu quả khai thác hải sản

(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.

Nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

Gia Lai đầu tư nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

(GLO)- Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, chiếm phần lớn diện tích rừng keo của thế giới. Thế nhưng khoảng 80% sản lượng gỗ keo vẫn được đưa vào sản xuất dăm gỗ và viên nén, đặt ra bài toán chuyển từ bán nguyên liệu giá trị thấp sang chế biến sâu, tạo giá trị cao hơn.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi

(GLO)- Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định - cho biết: Qua kiểm tra, đơn vị xác định 7 hồ chứa nước cần nạo vét để khôi phục dung tích trữ nước, bảo đảm khả năng điều tiết, nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

(GLO)- Bám sát định hướng sản xuất của tỉnh Gia Lai và các địa phương trong khu vực, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (phường Quy Nhơn Nam) tập trung chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng tốt.

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

(GLO)- Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Gia Lai đang phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

(GLO)- Sau khi hợp nhất các đơn vị chủ rừng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh trồng rừng tập trung, rừng thay thế và cây phân tán tại khu vực phía Tây, phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026, góp phần nâng cao độ che phủ rừng.

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.