Tất cả phản ánh những diễn biến khó lường trong cuộc xung đột kéo dài đã bước sang năm thứ 4 giữa Nga và Ukraine.
Báo The Kyiv Independent của Ukraine ngày 7/5 dẫn trả lời phỏng vấn với Fox News của Đặc phái viên Mỹ về Ukraine, ông Keith Kellogg, cho biết Ukraine đề xuất thiết lập một vùng đệm phi quân sự do Kiev và Moscow cùng kiểm soát.
Vùng đệm hình thành với việc hai bên cùng rút quân về phía sau 15 km, tạo thành khu vực rộng 30 km do các quan sát viên từ các nước thứ ba giám sát.
Đặc phái viên Kellogg cho biết thỏa thuận này có thể đi kèm với một lệnh ngừng bắn tại chỗ, nghĩa là cả hai bên vẫn giữ quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ hiện đang chiếm đóng.
Đề xuất này trái với đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin, đó là lực lượng Ukraine rút hoàn toàn khỏi Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson, là bốn khu vực mà Liên bang Nga đã tuyên bố sáp nhập vào năm 2022, nhưng hiện không kiểm soát hoàn toàn bất kỳ khu vực nào trong số đó.
Ông Kellogg nói rằng trở ngại chính để đạt được thỏa thuận là việc Tổng thống Nga từ chối chấp nhận ngừng bắn.
Đáp lại phát biểu của Đặc phái viên Mỹ về Ukraine, theo TASS, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Nga chưa nhận được bất kỳ đề xuất nào từ Kiev liên quan đến việc thiết lập vùng phi quân sự dọc theo chiến tuyến.
Ngoại trưởng Nga Lavrov thì nói không thể có giải pháp lâu dài cho khủng hoảng Ukraine nếu chỉ thông qua ngừng bắn hoặc dừng giao tranh dọc theo vùng đệm phi quân sự. Ngoại trưởng Nga lưu ý rằng, để có hòa bình bền vững, "cần phải loại bỏ các nguyên nhân gốc rễ của xung đột".
Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Nga, cần ưu tiên giải quyết các mối đe dọa an ninh đối với nước này phát sinh do Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mở rộng về phía Đông và nỗ lực lôi kéo Ukraine gia nhập.
Liên quan xung đột Nga – Ukraine, TASS cho biết trong một phát biểu ngày 7/5 tại Hội nghị Lãnh đạo Munich tổ chức ở Washington, D.C., Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói “có lẽ là không thể” để Washington “hoàn toàn làm trung gian cho vấn đề này (xung đột Nga – Ukraine) mà không có ít nhất một số cuộc đàm phán trực tiếp” giữa Moscow và Kiev.
Báo USA Today ngày 7/5 cho biết thêm trong phát biểu của mình, ông Vance còn cho biết chính quyền Trump tin rằng Liên bang Nga đang “đòi hỏi quá nhiều” và “điều rất quan trọng là người Nga và người Ukraine bắt đầu nói chuyện với nhau”.
Một vấn đề then chốt mà Mỹ đã ngừng theo đuổi là việc thiết lập một lệnh ngừng bắn tạm thời. Ukraine đã đồng ý với một lệnh ngừng bắn kéo dài 30 ngày, nhưng Liên bang Nga không coi đó là lợi ích chiến lược của họ, theo lời ông Vance.
Trước đó, ngày 5/5, trả lời câu hỏi của các nhà báo tại Nhà Trắng về giải pháp ở Ukraine, Tổng thống Trump nói: "Như các bạn đã biết, Tổng thống Putin vừa tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày. Nghe có vẻ không đáng kể, nhưng thực ra lại rất lớn khi xem xét đến điểm khởi đầu của chúng ta".
Ông Trump nói người tiền nhiệm Joe Biden đã "không nói chuyện với ông Putin trong 3 năm và tất cả những điều này đáng lẽ không nên xảy ra".Tổng thống Mỹ nhấn mạnh, hiện nay, tất cả các bên đang ở vị thế có lợi để giải quyết xung đột khi cả Nga và Ukraine đều cam kết tìm kiếm giải pháp hòa bình.
Cũng trong ngày 5/5, sau điện đàm với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan thảo luận về Ukraine, Syria và Gaza, ông chủ thứ 47 của Nhà Trắng viết trên mạng xã hội Truth Social rằng: "Tôi mong muốn được làm việc với Tổng thống Erdogan để chấm dứt xung đột vô lý nhưng đẫm máu giữa Nga và Ukraine – ngay bây giờ!"
Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 3 ngày của Nga, yêu cầu thời gian dài hơn và cũng đe dọa lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moscow.
Về tình hình xung đột trên thực địa, hãng tin Reuters ngày 6/5 dân thông tin quân đội Ukraine cho biết, lực lượng nước này đã tham gia các hoạt động chiến đấu ở tỉnh Kursk của Nga trong 24 giờ qua, dù Moscow tuyên bố đã đẩy lui cuộc xâm nhập của Kiev vào khu vực này.
Còn trong ngày 7/5, Ukraine đã triển khai máy bay không người lái tập kích thủ đô Moscow của Nga. Đây là ngày thứ ba liên tiếp cuộc tấn công như vậy diễn ra. Cuộc tấn công đã khiến hầu hết các sân bay ở Moscow phải đóng cửa trong bối cảnh các lãnh đạo nước ngoài đang chuẩn bị đến thăm Nga để tham dự lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng.
