Lần đầu tiên tạo thành công tế bào nhân tạo có thể tự sinh trưởng

(GLO)- Các nhà khoa học tại Đại học Minnesota (Mỹ) vừa có đột phá trong lịch sử khoa học khi tạo ra SpudCell - tế bào tổng hợp đầu tiên trên thế giới được cấu thành hoàn toàn từ các hợp chất hóa học phi sinh học nhưng lại sở hữu khả năng kỳ diệu như tự ăn, tăng trưởng, sao chép DNA và phân chia.

Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Kate Adamala, nhóm nghiên cứu sử dụng các túi lipid nhỏ gọi là liposome làm lớp màng, bao bọc bên trong là 7 đoạn DNA tổng hợp (plasmid) với khoảng 90.000 cặp base.

lan-dau-tien-tao-thanh-cong-te-bao-nhan-tao-co-the-tu-sinh-truong.png
SpudCell là tế bào tổng hợp đầu tiên hoàn thành một chu kỳ sống đầy đủ. Ảnh: Phòng thí nghiệm Adamala

Thay vì sử dụng thành phần từ tế bào sống, các nhà khoa học đã chỉ định chính xác từng thành phần hóa học. Cơ chế "ăn" của tế bào này diễn ra thông qua việc hợp nhất với các túi chứa enzyme, ribosome từ vi khuẩn E. coli, đường và các phân tử thiết yếu, tạo tiền đề cho quá trình tăng trưởng, nhân đôi DNA và phân chia.

Thành tựu này được xem là bước tiến quan trọng trong lĩnh vực sinh học tổng hợp, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn những thành phần tối thiểu cần thiết để duy trì sự sống.

Tuy nhiên, so với các tế bào sống, SpudCell còn tồn tại nhiều hạn chế. Tế bào này chưa thể tự tạo ribosome - bộ phận chịu trách nhiệm tổng hợp protein - nên vẫn phải phụ thuộc vào các protein và enzyme do các nhà nghiên cứu cung cấp. Vì vậy, mỗi dòng SpudCell chỉ có thể duy trì từ 5-10 thế hệ trước khi ngừng hoạt động.

Ngoài ra, bộ gen của SpudCell có quy mô rất nhỏ, chỉ khoảng 90.000 cặp bazơ, trong khi bộ gen của con người có khoảng 3 tỷ cặp bazơ. Vật chất di truyền của SpudCell cũng được phân tán trên 7 phân tử DNA thay vì tập trung thành 1 bộ gen hoàn chỉnh, khiến thông tin di truyền không phải lúc nào cũng được truyền đầy đủ cho các thế hệ sau.

Trong giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu đặt mục tiêu giúp SpudCell tự tạo ribosome để không còn phụ thuộc vào các tế bào sống trong quá trình phát triển. Đồng thời, cải thiện khả năng truyền đầy đủ thông tin di truyền sang các thế hệ tiếp theo; giảm nhu cầu bổ sung các enzyme từ bên ngoài, qua đó đưa SpudCell tiến gần hơn đến đặc tính của tế bào tự nhiên.

Sự phát triển của các tế bào tổng hợp cũng làm dấy lên những tranh luận lâu nay về đạo đức và an ninh sinh học. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, SpudCell hiện chưa tạo ra mối đe dọa đáng kể. Để có thể được ứng dụng, dù vì mục đích tích cực hay tiêu cực, hệ thống này vẫn cần trải qua quá trình nghiên cứu và phát triển trong thời gian dài.

Các tin khác

Anthropic đề xuất cơ chế đình chỉ các mô hình AI nguy hiểm tại Mỹ

Anthropic đề xuất cơ chế đình chỉ các mô hình AI nguy hiểm tại Mỹ

(GLO)- Công ty công nghệ Anthropic (Mỹ) được cho là đã giới thiệu với các nghị sĩ nước này một dự thảo luật về an toàn trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó đề xuất cho phép tòa án liên bang đình chỉ việc phát hành hoặc sử dụng các mô hình AI có nguy cơ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.

Đưa Viettel Tammi đến với hơn 20.000 sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn

Đưa Viettel Tammi đến với hơn 20.000 sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn

(GLO)- Tối 15.10, Hội Sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn phối hợp với Viettel Gia Lai tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai ứng dụng Viettel Tammi, hướng đến số hóa hoạt động Hội, nâng cao hiệu quả kết nối và hỗ trợ hơn 20.000 sinh viên tiếp cận thông tin, tiện ích số.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

(GLO)- Ngày 14-10, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giám sát thực tế tại Gia Lai về thực hiện chính sách, pháp luật về chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW giai đoạn 2024-2026. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải - Phó Trưởng đoàn, chủ trì buổi làm việc.

Số hóa hồ sơ cư trú, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý

Số hóa hồ sơ cư trú, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý

(GLO)- Công an tỉnh Gia Lai đang đẩy nhanh số hóa hồ sơ cư trú, nhằm hình thành nguồn dữ liệu điện tử thống nhất, chính xác và an toàn. Việc này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý cư trú, giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ công tác nghiệp vụ của lực lượng.

Khởi động Chương trình phát triển nhân tài lượng tử

Khởi động Chương trình phát triển nhân tài lượng tử

(GLO)- Ngày hội thông tin thuộc Chương trình phát triển nhân tài lượng tử vừa được tổ chức vào ngày 13-10. Sự kiện đánh dấu bước chuyển của Năm Lượng tử Gia Lai 2026 từ hoạt động phổ biến khoa học và trải nghiệm công nghệ sang giai đoạn phát triển nhân tài chuyên sâu.

Apple HomeView: Màn hình thông minh tích hợp trợ lý AI

Apple HomeView: Màn hình thông minh tích hợp trợ lý AI

(GLO)- Apple vừa giới thiệu HomeView, thiết bị màn hình thông minh hướng đến vai trò trung tâm điều khiển ngôi nhà kết nối. Sản phẩm kết hợp màn hình 7 inch, trợ lý Siri AI, gọi video FaceTime, giải trí và quản lý thiết bị gia dụng, chú trọng khả năng cá nhân hóa và bảo vệ dữ liệu người dùng.

Gia Lai phấn đấu vào top 10 cả nước về chính quyền số

Gia Lai phấn đấu vào top 10 cả nước về chính quyền số

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 4155/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu trọng tâm là đưa Gia Lai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu về chuyển đổi số khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Công đoàn phường An Phú ra mắt mô hình "Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI trực tuyến"

Công đoàn phường An Phú ra mắt mô hình "Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI trực tuyến"

(GLO)- Sáng 10-10, Công đoàn phường An Phú (tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị công bố quyết định thành lập 3 Công đoàn cơ sở (CĐCS) và ra mắt mô hình “Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI công đoàn trực tuyến”; đồng thời tập huấn kỹ năng số, ứng dụng AI, bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.

Gần 200 cán bộ phường Thống Nhất được tập huấn kỹ năng số

Gần 200 cán bộ phường Thống Nhất được tập huấn kỹ năng số

(GLO)- Sáng 10-10, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phát động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 và tập huấn kỹ năng số cho gần 200 cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trên địa bàn.