Theo số liệu từ Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, lãi suất VND qua đêm ngày 21-9 tăng từ 4,5% lên 7%/năm. Đây là kỳ hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giao dịch giữa các ngân hàng. Lãi suất kỳ hạn 2 tuần cũng ở mức 6%/năm, trong khi kỳ hạn 1 tháng tăng 0,5 điểm phần trăm lên 6,5%/năm.
Diễn biến này xuất hiện khá nhanh sau khi thị trường liên ngân hàng vừa trải qua giai đoạn hạ nhiệt. Trong tuần 7 đến 11-9, lãi suất qua đêm từng giảm xuống 1,5%/năm. Tuy nhiên, đến phiên 21-9, mức lãi suất này đã tăng mạnh trở lại.
Trước áp lực trên thị trường tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã sử dụng đồng thời nhiều công cụ để hỗ trợ thanh khoản.
Trong phiên 22-9, NHNN bơm ròng gần 48.000 tỷ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở. Cơ quan này cũng triển khai trở lại giao dịch hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 7 ngày với các ngân hàng thương mại, quy mô tối đa 2 tỷ USD. Cơ chế này giúp bổ sung nguồn VND ngắn hạn cho hệ thống.
Đáng chú ý, trong tuần 14 đến 18-9, doanh số giao dịch VND trên thị trường liên ngân hàng đạt gần 4,8 triệu tỷ đồng, bình quân 961.691 tỷ đồng/ngày. Khoảng 96% doanh số tập trung ở kỳ hạn qua đêm.
Những động thái trên cho thấy NHNN đang theo dõi sát thanh khoản và chủ động điều tiết nguồn vốn ngắn hạn. Lãi suất tái cấp vốn hiện vẫn ở mức 4,5%/năm, theo dữ liệu được cập nhật ngày 22-9.
Dù vậy, việc lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng mạnh không có nghĩa các ngân hàng sẽ tăng lãi suất tiền gửi cho khách hàng.
Thực tế, mặt bằng huy động vốn đã ở mức tương đối cao trước khi lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại. Theo mặt bằng lãi suất niêm yết ngày 21-9, lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng tại một số ngân hàng đã vượt 7%/năm; trong khi nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước lớn chủ yếu niêm yết quanh 6,6-6,8%/năm ở các kỳ hạn này.
Một nguyên nhân đáng chú ý là tín dụng tăng nhanh hơn huy động, tạo áp lực bổ sung nguồn vốn cho các ngân hàng. Theo VTV, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động có thời điểm gần 2 triệu tỷ đồng, khiến các nhà băng phải tăng cường huy động tiền gửi, phát hành giấy tờ có giá và vay mượn trên thị trường liên ngân hàng.
Vì vậy, nếu áp lực thanh khoản kéo dài, cạnh tranh huy động vốn có thể tiếp tục gia tăng. Tuy nhiên, mức tăng cụ thể còn phụ thuộc vào nhu cầu vốn, diễn biến tín dụng, thanh khoản từng ngân hàng và định hướng điều hành của NHNN.
Chính phủ vẫn đang yêu cầu NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, giữ ổn định thanh khoản và phấn đấu giảm lãi suất cho vay; đồng thời tập trung tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên.
