Lúa là một trong những cây trồng chủ lực trên địa bàn các xã Phú Cần, Ia Rmok, Chư Gu, Chư Drăng với diện tích gieo trồng hàng năm hơn 2.500 ha. Tuy nhiên, tại các xã này, nhiều hộ trồng lúa vẫn áp dụng phương thức gieo trồng truyền thống khi tận dụng lại các giống lúa cũ để gieo sạ lại; mật độ gieo sạ dày từ 200-300kg giống/ha dẫn đến sâu bệnh gây hại, năng suất, sản lượng thấp. Ngoài ra, người dân thường bón phân không cân đối, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật không tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng (đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ liều lượng và đúng cách).
Để nâng cao hiệu quả canh tác, hướng đến xây dựng thương hiệu gạo chất lượng cao, huyện Krông Pa đã triển khai dự án hỗ trợ giống lúa mới HG12, LH12, BĐR999 cho 848 hộ dân trên địa bàn 4 xã với diện tích 449 ha. Tổng kinh phí dự án hơn 1,3 tỷ đồng. Người dân tham gia dự án được hỗ trợ 100% giống và hướng dẫn kỹ thuật canh tác, được hưởng 100% sản phẩm khi thu hoạch.
Ông Nay Thân-buôn Chư Bang (xã Chư Gu) phấn khởi nói: “Nhà tôi được hỗ trợ giống lúa BĐR999 để gieo trồng trên diện tích 3 sào. Nhờ được hướng dẫn kỹ thuật gieo sạ, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, bón phân hợp lý nên lúa phát triển tốt, sản lượng thu được hơn 1,8 tấn, cao hơn so với giống lúa cũ. Ngoài ra, giống lúa này có thời gian sinh trưởng ngắn hơn, chất lượng gạo dẻo và thơm hơn”.
Tương tự, huyện Krông Pa đã hỗ trợ 100% giống lúa HG12 cho 286 hộ dân của xã Ia Rmok để gieo sạ trên diện tích 140 ha. Vụ Mùa 2024, gia đình ông Ksor Ngun (buôn Gôm Gốp, xã Ia Rmok) đã đăng ký tham gia mô hình trồng giống lúa HG12 trên diện tích hơn 3 sào và được hỗ trợ 100% giống. Bên cạnh đó, gia đình ông được hướng dẫn kỹ thuật gieo sạ, chăm sóc nên năng suất lúa đạt cao. Ông Ngun cho hay: “Vừa rồi tôi được hỗ trợ giống lúa HG12 để trồng. Nhà tôi mới gặt xong và thu được gần 1,9 tấn lúa. Ngoài ra, tôi thấy việc gieo sạ giống mới này đã giúp giảm từ 7-8 kg giống/sào, giảm phân bón, giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật nên tiết kiệm được chi phí đầu tư. Ngoài ra, cây lúa phù hợp với khí hậu ở đây, không bị ngã đổ, các loại sâu bệnh gây hại trên cây lúa ít, chất lượng gạo ăn cũng thơm ngon hơn nhiều so với các giống lúa cũ”.
Ông Ksor Yim-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Rmok-cho hay: Hàng năm, người dân trên địa bàn xã canh tác lúa nước trên diện tích hơn 400 ha. Tuy nhiên, người dân thường sử dụng giống cũ từ những vụ trước để gieo sạ lại, dẫn đến giống bị thoái hóa, thời vụ gieo sạ không tập trung, chế độ chăm sóc chưa bài bản nên năng suất thường chỉ đạt 5-5,5 tấn/ha. Nhờ có giống lúa mới, được cán bộ chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật nên năng suất lúa đạt bình quân gần 7 tấn/ha, cao hơn so với giống cũ. “Hiện nay, người dân trên địa bàn không còn sản xuất lúa để ăn mà đã hướng đến sản xuất lúa mang tính hàng hóa. Do đó, việc triển khai các mô hình sẽ giúp người dân tiếp cận được với các giống lúa mới chất lượng cao để từng bước áp dụng vào sản xuất. Tuy nhiên, để người dân nắm bắt đầy đủ khoa học kỹ thuật cần phải mở các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc các giống lúa mới để nâng cao hiệu quả sản xuất. Có như vậy mới giúp người dân sản xuất lúa bền vững, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn”-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Rmok thông tin thêm.
Trao đổi với P.V, ông Võ Ngọc Châu-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Krông Pa-cho biết: Dự án này nhằm góp phần định hướng cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số thay đổi tập quán canh tác, hướng đến thâm canh những giống lúa mới nhằm tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả và thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngoài ra, giúp người trồng lúa tiếp cận với giống lúa mới năng suất, chất lượng cao để dần thay thế các giống lúa cũ đã bị thoái hoá.
“ Dự án còn giúp người dân tiếp cận, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất lúa, nâng cao năng suất lúa, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập, xoá đói giảm nghèo và nâng cao đời sống. Từng bước phát triển vùng sản xuất lúa tập trung, cánh đồng một giống chất lượng theo chuỗi giá trị. Đặc biệt, thông qua dự án này sẽ là tiền đề xây dựng thương hiệu lúa, gạo chất lượng cao huyện Krông Pa trong thời gian tới. Từ đó, nâng cao mức thu nhập của người dân, thúc đẩy kinh tế-xã hội ở địa phương phát triển”- Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Krông Pa nhấn mạnh.
