Hạ tầng thủy lợi xuống cấp
Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đang quản lý 18 hồ chứa lớn và vừa, 28 đập dâng, 4 trạm bơm điện cùng hệ thống kênh mương, đường ống dẫn nước phục vụ sản xuất của người dân và các hợp tác xã nông nghiệp.
Tuy nhiên, nhiều công trình xây dựng đã lâu, hiện xuống cấp, hư hỏng nhiều hạng mục.
Thêm vào đó, sau các đợt mưa lũ từ tháng 9 đến tháng 11-2025, nhiều tuyến kênh mương bị sạt lở, bồi lấp, hư hỏng nặng, ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch phục vụ nước tưới vụ Đông Xuân 2025-2026, nhất là ở khu vực phía Đông Trường Sơn.
Cụ thể, mưa lũ làm nhiều tuyến đường chính vào các hồ chứa, đập dâng bị ngập sâu, cô lập hoàn toàn như: đường vào hồ chứa Ia Rtô (xã Ia Sao); đường vào hồ Tầu Dầu 2 (xã Đak Pơ); đường vào hồ Ia Dreh (xã Ia Dreh)…
Đặc biệt, nhiều tuyến kênh mương còn bị đất, cát, đá bồi lấp, hư hỏng nặng như: hệ thống kênh hồ chứa nước Ia Mláh (xã Phú Túc); đập dâng Ia Rsai (xã Ia Rsai); đập dâng Uar (xã Uar); kênh chính, kênh nhánh thuộc công trình thủy lợi Ayun Hạ tại các xã Chư A Thai, Phú Thiện, Ia Hiao, Ia Pa, Ayun Pa, Ia Sao; hệ thống kênh chính và công trình trên kênh chính hồ chứa nước Phú Cần… Tổng thiệt hại ước tính sơ bộ hơn 5,6 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Xuân Sang - Giám đốc Chi nhánh Thủy lợi Krông Pa (thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai) cho biết: Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, mưa lớn kéo dài, lũ lớn xuất hiện liên tiếp từ tháng 9 đến tháng 11-2025, các công trình và hệ thống kênh mương do Chi nhánh quản lý bị thiệt hại nặng.
Trong đó, thiệt hại nặng nhất là đập dâng Ia Rsai và Uar khi bị cát bồi lấp; chưa kể nhiều tuyến kênh mương cũng bị bồi lấp, sạt lở, bị cuốn trôi, ảnh hưởng đến kế hoạch phục vụ nước tưới cho sản xuất của người dân địa phương.
Nỗ lực khắc phục
Sau các đợt mưa lũ, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai đã huy động lực lượng, phương tiện ở các chi nhánh khẩn trương sửa chữa hệ thống kênh mương bị hư hỏng, báo lên cấp có thẩm quyền tìm giải pháp khắc phục nhằm đảm bảo nguồn nước tưới cho vụ Đông xuân 2025-2026.
Theo đó, từ nguồn vốn sự nghiệp duy tu sửa chữa thường xuyên khoảng 6 tỷ đồng và vốn sửa chữa cấp bách khoảng 404 triệu đồng, Công ty đã nạo vét, sửa chữa một số hạng mục hư hỏng tại một số công trình, kênh mương.
Tại đập dâng Ia Rsai, đơn vị đã nạo vét, sửa chữa được 980 m kênh mương bị bồi lấp, sạt lở; đập dâng Uar đã nạo vét được 1.841 m kênh mương. Nạo vét, đắp bù hệ thống kênh chính, kênh cấp 1 công trình thủy lợi Ayun Hạ khoảng 950 m kênh mương đáp ứng nhu cầu sản xuất của người dân.
Ông Phan Phước Thiện - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai - cho biết: Những năm qua, khu vực Tây Gia Lai được Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng nhiều công trình thủy lợi và hệ thống kênh mương đáp ứng nhu cầu nước tưới cây trồng ngắn, dài ngày cung cấp nước sinh hoạt tại một số công trình.
Song, một số hồ chứa lớn và kênh mương xây dựng cách đây hơn 30 năm hiện đã hư hỏng, xuống cấp, trong khi nguồn kinh phí duy tu, sửa chữa rất hạn chế đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động cung cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp tại các xã.
Đặc biệt, sau các đợt bão, lũ mưa lớn kéo dài vừa qua làm nhiều tuyến kênh mương ở các công trình bị thiệt hại nặng, ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch sản xuất trong năm 2026.
“Trước những thiệt hại về kênh mương, thủy lợi, Công ty đã chỉ đạo các chi nhánh trực thuộc tập trung nhân lực, phương tiện, thiết bị xử lý tạm thời các hạng mục bằng biện pháp sử dụng vật tư, vật liệu phòng - chống thiên tai có sẵn tại công trình như đá hộc, rọ đá… ngăn chặn xói lở.
Cùng với đó, lập hồ sơ gửi cấp có thẩm quyền kiểm tra, hướng dẫn để sửa chữa, kịp thời đưa vào sử dụng trong thời gian tới. Hiện nay, nhiều tuyến kênh mương bị hư hỏng đã được Công ty duy tu, sửa chữa xong, nỗ lực đáp ứng nhu cầu nước tưới vụ Đông Xuân 2025-2026 tại khu vực Tây Gia Lai” - ông Thiện thông tin thêm.
