Kế thừa và lan tỏa mạch nguồn văn hóa

(GLO)- Những thanh âm và sắc màu của Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) khẳng định dòng chảy văn hóa không ngừng được kế thừa và tiếp nối mạnh mẽ. 

Không chỉ tôn vinh bản sắc, sự kiện này còn thắp lên ngọn lửa tự hào trong lòng những người trẻ, kết nối quá khứ và hiện tại trong nhịp sống hôm nay.

Tôn vinh bản sắc, kết nối cộng đồng

500 nghệ nhân, vận động viên đến từ 17 xã, thị trấn của huyện Đak Đoa đã hội tụ về Công viên Đồi thông (thị trấn Đak Đoa) trong 2 ngày cuối tuần vừa qua để tham gia Ngày hội văn hóa các dân tộc.

Ngày hội mở ra một không gian đa sắc màu với chuỗi hoạt động phong phú như trình diễn cồng chiêng qua các nghi lễ truyền thống (lễ mừng chiến thắng, mừng lúa mới, bỏ mả); biểu diễn nhạc cụ dân tộc, hát dân ca, dân vũ…

ngay-hoi-van-hoa-cac-dan-toc-huyen-dak-doa-la-dip-de-ton-vinh-van-hoa-ket-noi-cong-dong-cac-dan-toc.jpg
Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Đak Đoa là dịp để tôn vinh văn hóa, kết nối cộng đồng các dân tộc. Ảnh: M.C

Đoàn nghệ nhân xã Kdang gây ấn tượng mạnh với màn trình diễn nghệ thuật đi cà kheo kết hợp với cồng chiêng, xoang. Trên những đôi cà kheo chạm khắc hoa văn truyền thống, các nghệ nhân uyển chuyển trình diễn ăn ý cùng nhịp chiêng, tái hiện không khí “Mừng chiến thắng”-một bài chiêng cổ được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ông Poc-Già làng Ktăng (xã Kdang) hồi nhớ: Hơn 30 năm trước, ông và các nghệ nhân trong làng từng biểu diễn bài chiêng này để phục vụ một cảnh quay trong bộ phim “Chiếc vòng bạc”.

Qua năm tháng, “Mừng chiến thắng” vẫn được các thế hệ gìn giữ, tập luyện và biểu diễn tại nhiều sự kiện. Dù đã hàng chục năm, mỗi lần cất chiêng lên, ông vẫn thấy phấn khích, vui mừng.

Bài chiêng thể hiện ý chí bất khuất của cộng đồng trong hành trình chinh phục khó khăn. Mỗi khi có dịp lễ lớn, bà con lại biểu diễn bài chiêng “Mừng chiến thắng” để hòa vào niềm vui chung đó.

Niềm vui càng thêm trọn vẹn khi năm nay, người dân được sử dụng bộ cồng chiêng mới do Nhà nước cấp, thay cho bộ chiêng cũ đã nứt vỡ, sai âm sau nhiều thập kỷ sử dụng.

“Bà con vui lắm. Ngày hội cũng là dịp để các làng giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, nâng cao ý thức bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống”-ông Poc phấn khởi nói.

Lan tỏa và tiếp nối

Ngày hội năm nay ghi dấu sự hiện diện đông đảo và nổi bật của thế hệ trẻ. Không chỉ góp sức trẻ trong những đội hình trình diễn cồng chiêng hay xoang, lớp thanh-thiếu niên còn tự tin làm chủ sân khấu với các tiết mục hòa tấu, độc tấu nhạc cụ dân tộc và hát dân ca. Họ thổi luồng sinh khí mới vào những bài chiêng, điệu hát cổ xưa hay phối hợp ăn ý khi trình diễn nhạc cụ dân tộc.

Dựa trên kết quả các phần thi: trình diễn cồng chiêng, hát dân ca, dân vũ, hòa tấu nhạc cụ dân tộc, kéo co, giã gạo, Ban tổ chức đã trao giải toàn đoàn cho các đội tham gia Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Đak Đoa. Theo đó, thị trấn Đak Đoa giành giải nhất, xã Hà Bầu giành giải nhì và giải ba thuộc về xã Kdang.

Những làn điệu ru con mộc mạc, êm đềm nơi núi rừng Tây Nguyên mang sức sống mới qua giọng hát trẻ trung của các em nhỏ.

Em H’Thoa (đoàn nghệ nhân xã Glar) mới chỉ học lớp 5 nhưng đã tự tin hát bài “Chờ mẹ dệt vải”. H’Thoa còn thuộc nhiều bài dân ca khác như “Ru em”, “Chim bôr tôk gọi em”, “Đám mây thành kẹo bông”.

“Lâu nay, em chỉ thấy người lớn hát ru, hát dân ca mà ít thấy các bạn trẻ. Do đó, em cũng muốn thử sức. Những bài hát này rất dễ thuộc, khi hát em cảm thấy gần gũi với gia đình. Em nghĩ khi cảm nhận được những bài dân ca này, các bạn sẽ càng thêm yêu quý văn hóa của dân tộc Bahnar”-H’Thoa chia sẻ.

man-hoa-tau-nhac-cu-dan-toc-cua-the-he-tre-xa-ha-bau-huyen-dak-doa.jpg
Màn hòa tấu nhạc cụ dân tộc của thế hệ trẻ xã Hà Bầu, huyện Đak Đoa. Ảnh: M.C

Còn Đanh-chàng trai Bahnar đến từ xã Hà Bầu đã mang đến ngày hội những giai điệu dịu dàng trong bài dân ca “Ru con”. Đanh kể: “Từ nhỏ, em đã được nghe mẹ hát những làn điệu dân ca lúc làm rẫy hay khi làm việc nhà. Mỗi lần cất lên những bài hát mà mẹ từng hát, em lại nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ”.

Ngoài giọng hát ngọt ngào, Đanh còn trình diễn cồng chiêng, đàn t’rưng và nhiều nhạc cụ truyền thống khác.

Không gian ngày hội thêm phần sâu lắng khi một số bài dân ca được các nghệ nhân trẻ phối khí cùng nhạc cụ truyền thống như đàn t’rưng, k’lông pút, cồng chiêng…

Các bạn trẻ chọn những bài hát ru, những bài dân ca cổ biểu diễn minh chứng cho vẻ đẹp bất tận và sức sống của kho tàng âm nhạc dân gian trong đời sống hôm nay.

Nghệ nhân Ưu tú Alip-người nhiều năm làm giám khảo tại Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện Đak Đoa-nhận xét: “Dù cuộc sống thay đổi nhưng những giá trị tinh thần cốt lõi vẫn được các thế hệ thực hành, gìn giữ. Ngày hội là bức tranh sinh động phản chiếu dòng chảy bền bỉ của văn hóa dân tộc qua thời gian”.

Điều khiến nghệ nhân vui mừng nhất, đó chính là tinh thần kế thừa diễn ra mạnh mẽ khi lực lượng nghệ nhân trẻ chiếm số lượng đông đảo tại ngày hội năm nay.

Bà Kiều Thu Hương-Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Đak Đoa-cho biết: Ngày hội văn hóa các dân tộc được tổ chức thường niên nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa và kết nối cộng đồng các dân tộc sinh sống trên địa bàn huyện.

Đây còn là cơ hội để bà con giao lưu, học hỏi kinh nghiệm trong việc bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống giữa thời đại hội nhập.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.