Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad (Pakistan) đã kết thúc vào rạng sáng 12-4, sau 21 giờ làm việc mà không đạt được thỏa thuận, trong bối cảnh hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng cốt lõi.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố các nhà đàm phán Iran đã từ chối chấp nhận các điều khoản của Mỹ mà ông khẳng định là “khá linh hoạt” và Tehran không cam kết từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Ông Vance cho hay: “Thực tế đơn giản là chúng ta cần thấy một cam kết khẳng định rằng Iran không tìm kiếm vũ khí hạt nhân và sẽ không tìm kiếm các công cụ cho phép họ nhanh chóng có được vũ khí hạt nhân”. Phó Tổng thống Mỹ khẳng định đó là mục tiêu cốt lõi của Tổng thống Trump.
Phát biểu với báo giới, ông Vance nói: “Chúng tôi rời đi với một đề xuất rất đơn giản… đó là đề xuất cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi. Chúng tôi sẽ chờ xem phía Iran có chấp nhận hay không”. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington đã đưa ra “đề xuất cuối cùng và tốt nhất” trước khi rời bàn đàm phán.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là vấn đề eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Iran muốn duy trì ảnh hưởng đối với khu vực này, trong khi Mỹ yêu cầu khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải quốc tế.
Bên cạnh đó, Iran cũng đưa ra các “lằn ranh đỏ”, bao gồm yêu cầu bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản bị phong tỏa. Trong khi đó, đề xuất của Mỹ tập trung vào việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đứng đầu. Đây được xem là cuộc tiếp xúc trực tiếp cấp cao hiếm hoi giữa hai nước kể từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979.
Mục tiêu của Tổng thống Donald Trump đã thay đổi theo thời gian. Tuy nhiên, tối thiểu ông muốn đảm bảo quyền tự do lưu thông cho vận tải toàn cầu qua eo biển Hormuz, cũng như làm suy yếu chương trình làm giàu hạt nhân của Iran để đảm bảo nước này không thể chế tạo bom nguyên tử.
Kết quả của các cuộc đàm phán có thể quyết định số phận của lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài 2 tuần và việc mở lại eo biển Hormuz - một điểm nghẽn quan trọng đang bị Iran phong tỏa kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Kể từ khi nổ ra vào ngày 28-2, cuộc xung đột đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt và khiến hàng ngàn người thiệt mạng.
Cuộc đàm phán diễn ra trong lúc căng thẳng ở eo biển Hormuz leo thang. Mỹ tuyên bố đã điều tàu chiến qua eo biển để mở đường cho chiến dịch rà phá thủy lôi, trong khi Iran dọa sẽ “xử lý nghiêm” tàu quân sự ở đây.
