Anh Nguyễn Đình Khánh (buôn Ka Tô) là một trong những nông dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Trước đây, phần lớn diện tích rẫy của anh chủ yếu trồng mì, điều nhưng hiệu quả thấp, phụ thuộc nhiều vào thời tiết.
Vài năm trở lại đây, anh chuyển sang trồng thuốc lá, đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt theo công nghệ Israel. Nhờ áp dụng đồng bộ kỹ thuật mới, năng suất thuốc lá đạt 4-5 tấn/ha, cao hơn 1-2 tấn/ha so với trước, lãi khoảng 100 triệu đồng/ha/vụ.
Mô hình mới không chỉ giúp gia đình ổn định kinh tế mà còn tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động, góp phần khẳng định hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở Ia Rsai. Không chỉ có vậy, ngoài 10 ha hiện có anh Khánh đang tính toán mở rộng thêm, lấy nguồn từ diện tích đất trồng cây hằng năm kém hiệu quả.
Tương tự, anh Thái Hữu Lự (thôn Quỳnh Phụ) cũng là điển hình trong chuyển đổi cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu. Trước đây anh trồng mì, nhưng khi cây bị bệnh khảm lá, năng suất giảm mạnh, anh quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang trồng mía, áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt để tiết kiệm nước. Sau 4-5 năm, anh đã phát triển gần 30 ha mía.
“Đầu tư hệ thống nhỏ giọt chi phí ban đầu khá cao nhưng dùng được nhiều năm, hiệu quả cao hơn hẳn so với tưới thủ công. Cây mía sinh trưởng tốt, chất lượng cao, năng suất đạt khoảng 100 tấn/ha, hơn nhiều so với trước; lãi khoảng 40 - 50 triệu đồng/ha/năm, tốt hơn nhiều so với cây mì”-anh Lự chia sẻ.
Mấy năm gần đây, sản xuất nông nghiệp ở Ia Rsai có nhiều chuyển biến tích cực. Toàn xã hiện có hơn 11.400 ha diện tích gieo trồng. Trong đó cây lương thực 1.083 ha, cây có củ 4.088 ha, cây thực phẩm và dưa hấu 1.617 ha, cây công nghiệp ngắn ngày 3.067 ha, cây công nghiệp dài ngày 1.290 ha, cây ăn quả 111 ha...
Cơ cấu cây trồng đang dần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện khí hậu khô hạn ở địa phương; nhiều diện tích mì kém hiệu quả được chuyển sang trồng thuốc lá, mía, cây ăn quả và rau màu.
Việc chính quyền xã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng KHCN để thích ứng với điều kiện khô hạn đã đạt kết quả tích cực. Hiện nay, diện tích mía toàn xã đã tăng từ hơn 700 ha lên khoảng 1.855 ha, trong khi diện tích mì giảm tương ứng.
Ngay cả với những diện tích vẫn trồng mì, xã khuyến khích người dân sử dụng giống mì kháng bệnh khảm lá như HN1, HN3, HL-RS15… hiện chiếm khoảng 30% diện tích canh tác. Giống mới cho năng suất cao hơn ít nhất 50% so với giống cũ; nếu kết hợp hệ thống tưới, năng suất có thể tăng tới 70%, thậm chí gấp đôi so với trước.
Trước kia bà con chủ yếu trồng mì, lúa và bắp theo tập quán cũ. Nay người dân đã mạnh dạn chuyển sang trồng mía, thuốc lá, bắp sinh khối và cây ăn quả, bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt. Hầu hết diện tích trồng mía, thuốc lá đều áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm.
Việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng thích ứng biến đổi khí hậu đang giúp người dân thay đổi tập quán canh tác, chú trọng hiệu quả kinh tế hơn là mở rộng diện tích.
“Xã khuyến khích nông dân áp dụng giống cây trồng mới, tích cực áp dụng công nghệ mới cả trong canh tác và sau thu hoạch nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Bà con tự tính toán, thấy cây nào, cách nào cho hiệu quả tốt thì chuyển đổi; Nhà nước chỉ định hướng và hỗ trợ kỹ thuật. Đó cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả tái cơ cấu nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu tại Ia Rsai”-ông Võ Ngọc Châu-Chủ tịch UBND xã Ia Rsai-chia sẻ.
