Hội thảo được tổ chức dưới hình thức trực tuyến do Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chủ trì tại điểm cầu Hà Nội. Cùng dự có lãnh đạo một số bộ, ngành trung ương; đại diện cơ quan ngoại giao nước ngoài tại Hà Nội và nguyên lãnh đạo Bộ Ngoại giao, các nhà nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước; các nhân chứng lịch sử.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp và lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh dự hội thảo tại điểm cầu Gia Lai.
Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn-cho biết: Cách đây 50 năm, thắng lợi lịch sử của Chiến dịch Hồ Chí Minh đã kết thúc cuộc kháng chiến trường kỳ, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên "độc lập-thống nhất-hòa bình và phát triển" cho dân tộc Việt Nam. Đó là thắng lợi của lòng yêu nước, tinh thần đại đoàn kết dân tộc và khát vọng cháy bỏng của dân tộc Việt Nam cũng như nhân dân ưa chuộng hòa bình trên toàn thế giới. Trong chiến thắng lịch sử này, ngoại giao đã đóng vai trò hết sức quan trọng. Trước những biến chuyển to lớn của thời đại, ngoại giao Việt Nam đang có những đổi mới căn bản bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Phó Thủ tướng kỳ vọng, hội thảo này sẽ là diễn đàn trao đổi, đối thoại cởi mở và là nơi các nhà nghiên cứu, học giả, nhà ngoại giao, các nhân chứng lịch sử, bạn bè quốc tế cùng thảo luận về vai trò kiến tạo hòa bình của ngoại giao trong lịch sử và hiện tại.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Chủ tịch nước Lương Cường khẳng định: Đối với Việt Nam, Chiến thắng 30-4-1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam là một sự kiện vô cùng trọng đại trong lịch sử dân tộc. Từ đây, đất nước Việt Nam hoàn toàn thống nhất, non sông thu về một mối; dân tộc Việt Nam bước vào một kỷ nguyên lịch sử mới-kỷ nguyên độc lập, thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Trong chiến thắng lịch sử đó có đóng góp to lớn của ngoại giao Việt Nam. Nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ý nghĩa lịch sử và những bài học sâu sắc từ Chiến thắng 30-4-1975 đối với ngoại giao Việt Nam trong kiến tạo hòa bình, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị, mang tính dân tộc và tính thời đại sâu sắc…
Vai trò kiến tạo hòa bình của ngoại giao Việt Nam được thể hiện xuyên suốt các giai đoạn lịch sử, từ đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước đến xây dựng và phát triển đất nước trong thời bình. Ngoại giao đã huy động được sự ủng hộ to lớn cả vật chất và tinh thần từ các nước xã hội chủ nghĩa và nhân dân tiến bộ trên thế giới, tạo nên phong trào quốc tế rộng lớn chưa từng có ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Việt Nam.
Trong 40 năm đổi mới, ngoại giao đã có nhiều đóng góp thiết thực vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Từ một đất nước lạc hậu, bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh, đến nay, Việt Nam nằm trong top 35 nền kinh tế hàng đầu về quy mô GDP, top 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại quốc tế. Từ một nước bị bao vây, cô lập, Việt Nam nay đã có quan hệ ngoại giao với 194 nước, thiết lập được mạng lưới 34 nước có quan hệ đối tác toàn diện trở lên, trong đó có đầy đủ các nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, toàn bộ các thành viên G7, 18/20 nền kinh tế G20, tất cả các nước ASEAN.
“Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi bước ngoặt, có tính lịch sử, Việt Nam nhận thức sâu sắc rằng tương lai, vận mệnh của đất nước gắn liền với hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới. Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng, Việt Nam nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; nhất quán chính sách quốc phòng "4 không"; sẵn sàng đóng góp tích cực và chủ động vào nền chính trị thế giới, nền kinh tế toàn cầu và nền văn minh nhân loại. Hội thảo do Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức sẽ góp phần nhìn nhận, làm rõ những nhân tố, bài học, vai trò, đóng góp to lớn, nổi bật của ngoại giao Việt Nam trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất và phát triển đất nước. Đồng thời, gợi mở những hướng đi thiết thực để Việt Nam cùng cộng đồng quốc tế chung tay kiến tạo và gìn giữ hòa bình bền vững ở khu vực và thế giới”-Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Tại Hội thảo, các chuyên gia, nhân chứng lịch sử, nhà khoa học trong và ngoài nước đã tập trung thảo luận, chia sẻ nhiều bài học kinh nghiệm cả trong quá khứ, hiện tại về nhiều khía cạnh khác nhau liên quan tới vai trò lãnh đạo của Đảng trong đại thắng mùa Xuân 1975; đóng góp của ngoại giao trong kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình và thống nhất đất nước; những bài học rút ra từ ngoại giao thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đối với công tác đối ngoại hiện nay; vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc tạo lập và gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định, phát triển và nâng cao vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
