Hội đồng châu Âu ngày 20/11 đã chính thức thông qua các kết luận phê chuẩn Hiệp ước Địa Trung Hải (Pact for the Mediterranean), đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia phía Nam Địa Trung Hải.
Sự kiện diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 30 năm Tuyên bố Barcelona, nền tảng của mối quan hệ đối tác toàn diện được xây dựng suốt 3 thập kỷ qua, nay tiếp tục được mở rộng trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế khu vực ngày càng phức tạp.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, được Ủy ban châu Âu (EC) và Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas công bố hồi tháng 10 vừa qua, Hiệp ước xác nhận Địa Trung Hải là ưu tiên chiến lược của EU và đặt mục tiêu định hình một Không gian Địa Trung Hải chung. Đây sẽ là khuôn khổ hợp tác rộng mở, nhằm tạo cơ hội phát triển cho toàn vùng trên cơ sở hiểu biết lẫn nhau, liên kết kinh tế và ổn định dài hạn.
Hội đồng châu Âu nhấn mạnh con người là trung tâm của mọi nỗ lực hợp tác. Chính sách đầu tư vào giáo dục, tạo cơ hội cho giới trẻ, thúc đẩy đổi mới và tăng cường giao lưu giữa các cộng đồng hai bờ Địa Trung Hải được xem là nền tảng để xây dựng sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhau. Theo EU, những “cây cầu” kết nối này chính là lực đẩy mạnh mẽ nhất cho tăng trưởng dài hạn và ổn định xã hội.
Bên cạnh đó, EU cho rằng tiềm năng hợp tác kinh tế với các quốc gia Địa Trung Hải vẫn còn rất rộng mở. Từ thương mại, đầu tư, đa dạng hóa chuỗi giá trị đến phát triển kinh tế biển và năng lượng, tất cả đều được kỳ vọng sẽ trở thành những động lực chủ chốt giúp tạo thêm việc làm, tăng sức chống chịu cho các nền kinh tế và thu hẹp khoảng cách xã hội trong khu vực.
Việc nâng cấp hạ tầng kết nối cùng thúc đẩy chuyển đổi xanh sẽ giúp các quốc gia Địa Trung Hải tiến gần hơn tới con đường phát triển bền vững.
Biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường và khan hiếm nước tiếp tục là những thách thức cấp bách đối với toàn vùng Địa Trung Hải. Hội đồng châu Âu tái khẳng định cam kết hợp tác chặt chẽ trong quá trình thực thi Công ước Barcelona, coi đây là bước đi thiết yếu để bảo vệ hệ sinh thái biển, gìn giữ tài nguyên và đảm bảo an ninh môi trường trong dài hạn. Các chủ đề về giáo dục, việc làm cho thanh niên, bảo tồn di sản văn hóa và giải quyết thách thức nhân khẩu học cũng nằm trong trọng tâm của hợp tác.
Trên phương diện an ninh, Hội đồng châu Âu kêu gọi tăng cường nỗ lực chung trong phòng ngừa xung đột, chống tội phạm có tổ chức, đảm bảo an ninh hàng hải và nâng cao năng lực phản ứng trước các mối đe dọa xuyên biên giới. Hỗ trợ các đối tác phía Nam Địa Trung Hải củng cố năng lực quốc phòng và an ninh được xem là tiền đề để duy trì sự ổn định của toàn khu vực.
Một phần quan trọng khác của Hiệp ước là quản lý di cư.
Hội đồng châu Âu ủng hộ cách tiếp cận toàn diện, dựa trên quyền con người và sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia, nhằm ngăn chặn di cư bất hợp pháp, đảm bảo an toàn cho người di cư và vận hành hiệu quả các chính sách hồi hương, tái hòa nhập.
Thông qua Hiệp ước Địa Trung Hải, EU kỳ vọng xây dựng tương lai ổn định, thịnh vượng và bền vững cho toàn vùng, nơi một vùng biển chung trở thành chất keo gắn kết, thay vì đường phân cách, giữa các quốc gia và cộng đồng./.
Theo Hương Giang (TTXVN/Vietnam+)
