Hát bội ngân vang trong lễ giỗ danh nhân Đào Tấn

(GLO)- Cuối tuần qua, tại Đền thờ danh nhân văn hóa Đào Tấn (thôn Vinh Thạnh 1, xã Tuy Phước), lễ giỗ tưởng niệm 118 năm ngày mất của Hậu tổ nghệ thuật hát bội không chỉ là dịp tri ân công lao bậc tiền nhân, mà còn là cơ hội để các nghệ nhân giao lưu, chung tay gìn giữ di sản hát bội Bình Định.

Sau nghi thức dâng hương thành kính tri ân danh nhân văn hóa Đào Tấn, không gian tại Học bộ đình (nằm trong khuôn viên Đền thờ Đào Tấn) trở nên rộn rã với tiếng trống, kèn, đàn nhị ngân lên những làn điệu hát bội, gợi lại hồn vía một thời vàng son của sân khấu hát bội trên quê hương Đào Tấn.

bg6-1.jpg
Các nghệ nhân biểu diễn trích đoạn hát bội Quan Công phò nhị tẩu (vở Cổ thành). Ảnh: Ngọc Nhuận

Những trích đoạn trong pho tuồng hát bội do Đào Tấn sáng tác và nhuận sắc, gồm: Quan Công phò nhị tẩu (vở Cổ thành), Tiết Cương chống búa (vở Sơn hậu) được các nghệ nhân đến từ các Đoàn nghệ thuật hát bội Phước An, Nhơn Hưng, Trần Quang Diệu biểu diễn thu hút khán giả.

Với người dân làng Vinh Thạnh nói riêng, Tuy Phước nói chung, hát bội không chỉ là nghệ thuật, mà còn là sợi dây kết nối quá khứ và hiện tại ở nơi di sản hát bội “sâu rễ bền gốc” được lưu truyền đến hôm nay. Không ít khán giả lớn tuổi say sưa theo dõi nghệ nhân biểu diễn, vừa nhẩm hát theo những ca từ từng nhân vật hát bội.

Cụ Đặng Văn Tuân (77 tuổi, ở thôn Vinh Thạnh 2, xã Tuy Phước) chia sẻ: “Bà con ở đây mê hát bội lắm! Năm nào cũng tới dâng hương ngày giỗ danh nhân văn hóa Đào Tấn và chờ xem hát bội. Tôi thuộc nhiều vở tuồng hát bội, vừa xem vừa hát theo càng thấy thích thú hơn”.

Tại quê hương của Hậu tổ nghệ thuật hát bội Đào Tấn, hát bội vẫn có sức sống bền bỉ, được nhiều thế hệ nghệ nhân không chuyên “giữ lửa”. Đặc biệt, mỗi mùa lễ hội hay dịp cúng đình, miếu, giỗ cụ Đào Tấn, tiếng hát bội lại vang vọng, minh chứng cho tình yêu sân khấu nghệ thuật truyền thống của người dân Tuy Phước.

Nghệ nhân Lê Văn Nghiệp (xã Tuy Phước Tây) - diễn viên Đoàn nghệ thuật hát bội Phước An, tâm tình: “Mỗi lần được hóa thân vào nhân vật hát bội biểu diễn trên sân khấu Học bộ đình, tôi như được sống trong không gian nghệ thuật của tiền nhân. Được tham gia biểu diễn trong lễ giỗ cụ Đào Tấn hằng năm là vinh dự, tạo động lực để chúng tôi tiếp tục giữ gìn nghệ thuật truyền thống đặc sắc này”.

Nghệ nhân Ưu tú Kim Chung (xã Tuy Phước Tây) - diễn viên Đoàn nghệ thuật hát bội Trần Quang Diệu, hào hứng chia sẻ: “Tin vui với chúng tôi là sắp tới xã Tuy Phước sẽ thành lập CLB hát bội Tuy Phước, được kỳ vọng sẽ mở ra một hướng đi mới”.

Theo ông Thái Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Tuy Phước, định hướng phát triển du lịch văn hóa của địa phương đang chú trọng nhiều giải pháp để bảo tồn và phát huy giá trị di tích Đền thờ danh nhân văn hóa Đào Tấn, đình làng Vinh Thạnh, cảnh quan làng Vinh Thạnh và di sản hát bội. Du khách đến với Tuy Phước không chỉ tham quan Đền thờ mà còn được thưởng thức những trích đoạn hát bội.

“Chúng tôi xác định hát bội là một phần hồn cốt văn hóa trên quê hương danh nhân văn hóa Đào Tấn. Bên cạnh việc duy trì hoạt động lễ giỗ tưởng niệm Đào Tấn, xã đang xây dựng kế hoạch thành lập CLB hát bội Tuy Phước. Đây sẽ là “sân chơi” để các nghệ nhân giao lưu, truyền dạy hát bội cho thế hệ trẻ tại Học bộ đình, cũng như đưa hát bội vào trường học. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của cộng đồng đối với di sản cha ông để lại”, ông Thuận cho biết.

tem6-2.jpg
Khán giả xem hát bội tại Học bộ đình. Ảnh: Ngọc Nhuận

Từ lễ giỗ năm nay trong không khí đầm ấm, trang nghiêm, đến những bước đi sắp tới của xã Tuy Phước, có thể kỳ vọng nghệ thuật hát bội gắn liền với tên tuổi Đào Tấn sẽ được bảo tồn, phát huy mạnh mẽ hơn, để thực sự “sống” cùng đời sống hôm nay.

Như lời Nghệ nhân Ưu tú Lệ Hoa (phường An Nhơn Đông) - Phó Trưởng Đoàn nghệ thuật hát bội Nhơn Hưng, chia sẻ: “Điều chúng tôi trăn trở nhất là lớp nghệ nhân hát bội ngày càng lớn tuổi, mong muốn có lớp trẻ kế tục. Chúng tôi sẵn sàng truyền dạy miễn phí, miễn là có người học. Nếu CLB hát bội Tuy Phước thành lập, chúng tôi sẽ toàn tâm góp sức”.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.