Với những cử tri từng trực tiếp tham gia hoạt động dân cử, kỳ vọng ấy càng sâu sắc hơn, bởi họ hiểu rõ trách nhiệm, vai trò cũng như những yêu cầu ngày càng cao đặt ra đối với mỗi đại biểu trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Kỳ vọng vào người đại diện tiêu biểu của nhân dân
PGS.TS Nguyễn Danh - nguyên Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai khóa XII, nguyên Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa XII - cho rằng: Niềm tin của cử tri được xây dựng từ chính quá trình thực hiện trách nhiệm của đại biểu trước nhân dân. Một đại biểu xứng đáng với sự tín nhiệm của cử tri, trước hết phải thực hiện nghiêm túc những cam kết trong chương trình hành động khi vận động bầu cử; đồng thời, thể hiện tinh thần tận tâm, trách nhiệm, bản lĩnh và hiệu quả trong suốt quá trình công tác.
Cử tri mong muốn các đại biểu thực sự là người đại diện tiêu biểu của nhân dân, gần dân, hiểu dân, có bản lĩnh, không né tránh vấn đề, kịp thời nói lên tiếng nói của người dân và hành động vì lợi ích chính đáng của nhân dân.
Mục tiêu cuối cùng của hoạt động dân cử là góp phần hoàn thiện thể chế, tạo nền tảng cho phát triển KT-XH nhanh và bền vững, đồng thời bảo đảm và phát huy quyền, lợi ích chính đáng của nhân dân. Muốn làm được điều đó, mỗi đại biểu cần hội tụ nhiều yếu tố: Tâm huyết, bản lĩnh, năng lực, tinh thần trách nhiệm và đặc biệt là sự gần gũi, lắng nghe người dân.
Trong các chức năng của đại biểu dân cử, việc phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri được xem là cầu nối quan trọng giữa nhân dân với cơ quan quyền lực nhà nước. Để thực hiện tốt vai trò này, đại biểu cần có khả năng khái quát vấn đề, tránh phản ánh vụn vặt, rời rạc; đồng thời phải dựa trên cơ sở chính trị, pháp lý, khoa học và thực tiễn vững chắc để thuyết phục. “Đại biểu cũng cần biết lựa chọn những vấn đề ưu tiên, đặt vấn đề đúng và đề xuất giải pháp phù hợp, từ đó góp phần thúc đẩy quá trình giải quyết những vấn đề mà cử tri và xã hội quan tâm” - PGS.TS Nguyễn Danh chia sẻ.
Ở góc nhìn từ thực tiễn công tác, Đại tá Rơ Mah Tuân - Phó Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Gia Lai, nguyên ĐBQH khóa XIV - cho biết: Đại biểu dân cử phải nắm chắc đời sống thực tiễn để phản ánh trung thực, kịp thời những vấn đề cử tri quan tâm đến các cơ quan có thẩm quyền.
Cùng với việc phản ánh ý kiến cử tri, các đại biểu cần tích cực tham gia xây dựng chính sách, pháp luật sát với thực tiễn; tăng cường giám sát việc thực thi các chủ trương, chính sách, qua đó góp phần giải quyết hiệu quả những vấn đề của đất nước và địa phương.
Để xứng đáng với sự lựa chọn và niềm tin của cử tri trong nhiệm kỳ tới, các ĐBQH và HĐND cần chú trọng ba yếu tố cốt lõi: Bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. “Đại biểu phải chủ động nghiên cứu chính sách, bám sát thực tiễn đời sống, tham gia thảo luận và quyết định các vấn đề quan trọng với tinh thần thẳng thắn, xây dựng và vì lợi ích chung” - Đại tá Rơ Mah Tuân nói.
Phẩm chất, năng lực - nền tảng của người đại biểu trong giai đoạn mới
Từ góc nhìn của người từng nhiều nhiệm kỳ tham gia Quốc hội, Nghệ nhân Ưu tú Yang Danh- nguyên ĐBQH khóa X và khóa XI cho rằng, các đại biểu dân cử cần quán triệt sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết và trước hết; đồng thời luôn ghi nhớ nguyên tắc “việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”.
Việc xây dựng đội ngũ đại biểu có đủ phẩm chất, năng lực và bản lĩnh vì vậy trở thành yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp. Trước sự phát triển nhanh chóng của đời sống KT-XH, yêu cầu đối với người đại biểu cũng ngày càng toàn diện hơn. “Đó phải là những đại biểu thực sự dám nói, dám làm và dám chịu trách nhiệm trước cử tri và trước đất nước” - Nghệ nhân Ưu tú Yang Danh bày tỏ.
Theo ông Trần Văn Nhẫn - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội khóa IX, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định - nhận định thực tiễn hoạt động của Quốc hội và HĐND các cấp thời gian qua cho thấy nhiều đại biểu đã phát huy tốt vai trò của mình, tích cực tham gia thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến chất lượng, mạnh dạn nêu lên những vấn đề mà cử tri và nhân dân quan tâm. Những đóng góp đó đã góp phần quan trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử.
Cùng với phẩm chất chính trị, uy tín và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân, đại biểu dân cử còn cần có bản lĩnh, trí tuệ và năng lực tham gia hoạch định chính sách; đồng thời duy trì mối liên hệ chặt chẽ với cử tri, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân và kiên trì bảo vệ quyền lợi chính đáng của cử tri.
Đặc biệt, trong bối cảnh ngày nay, đại biểu dân cử cần được trang bị nhiều kỹ năng quan trọng, trước hết là năng lực lắng nghe, phân tích và phản biện. Khi hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng của người dân, đại biểu mới có thể phản ánh đúng và trúng những vấn đề đặt ra trong đời sống xã hội. Cùng với đó là năng lực phân tích và tư duy chính sách, giúp đại biểu đánh giá chính xác các vấn đề thực tiễn, nắm vững quy định pháp luật và tham gia hiệu quả vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách.
“Đại biểu dân cử không chỉ cần nói đúng, mà còn phải nói trúng; đồng thời phải góp phần tạo ra những chuyển biến thực chất trong đời sống xã hội” - ông Trần Văn Nhẫn nhấn mạnh.
