Ông Halzen, 82 tuổi, là nhà vật lý người Mỹ gốc Bỉ, hiện công tác tại Đại học Wisconsin-Madison của Mỹ. Năm 1988, ông đề xuất sử dụng băng ở Nam Cực để phát hiện neutrino, đặt nền móng cho dự án IceCube do đội ngũ các nhà khoa học và kỹ sư quốc tế xây dựng.
Hoàn thành năm 2011, IceCube sử dụng một kilômét khối băng được trang bị cảm biến ánh sáng. Hệ thống ghi nhận tín hiệu phát sinh khi neutrino tương tác với vật chất trong băng, giúp phát hiện các hạt năng lượng cao đến từ ngoài hệ Mặt Trời.
Neutrino thường được gọi là “hạt ma” vì rất hiếm tương tác với vật chất. Theo cơ quan trao giải, việc theo dõi những hạt này mở ra phương thức quan sát thiên văn mới, cung cấp thông tin về các quá trình có năng lượng cực lớn trong vũ trụ xa xôi.
Là người duy nhất nhận Nobel Vật lý năm nay, ông Halzen được trao khoản tiền thưởng 12 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu USD). Lễ trao giải sẽ diễn ra ngày 10-12 tại Stockholm, nhân dịp tưởng niệm ngày mất của Alfred Nobel.
Đây là giải thưởng thứ hai được công bố trong mùa giải Nobel năm nay. Năm 2025, giải Nobel Vật lý đã vinh danh 3 nhà khoa học John Clarke (Anh), Michel Devoret (Pháp) và John Martinis (Mỹ) vì những cống hiến vĩ đại đưa cơ học lượng tử vào các hệ thống quy mô lớn, mở đường cho thế hệ máy tính mới.
Các giải thưởng tiếp theo sẽ được công bố gồm Nobel Hóa học (ngày 7-10) và Nobel Văn học (ngày 8-10). Chủ nhân giải Nobel Hòa bình sẽ được công bố ngày 9-10 tại Oslo (Na Uy).
