Đáng chú ý, nhiều chỉ số thành phần vượt mức trung vị toàn quốc, phản ánh rõ hơn cảm nhận của cộng đồng DN về môi trường đầu tư đang thay đổi theo hướng minh bạch, thuận lợi và thực chất hơn.
Đằng sau những con số ấy là chuyển động đáng chú ý trong tư duy điều hành từ “quản lý hành chính” sang “đồng hành cùng DN”, từ xử lý hồ sơ sang hỗ trợ nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
Những “điểm cộng” thực chất
Bảng xếp hạng PCI 2025 cho thấy môi trường đầu tư của Gia Lai không chỉ cải thiện ở một vài khâu riêng lẻ mà đang chuyển biến tương đối đồng đều ở nhiều lĩnh vực.
Cụ thể, chỉ số Tính minh bạch đạt 7,18 điểm (mức trung vị cả nước là 6,93 điểm); chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 7,79 điểm (cả nước là 7,31 điểm); chỉ số Chi phí không chính thức đạt 7,68 điểm (cả nước là 7,6 điểm). Đặc biệt, chỉ số Chính sách hỗ trợ DN đạt 6,01 điểm, cao hơn đáng kể so với mức trung vị cả nước là 5,43 điểm.
Những chỉ số này phần nào phản ánh sự thay đổi trong chất lượng điều hành và ứng xử của bộ máy hành chính với DN. Bà Nguyễn Thụy Lam Phương - Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghệ Tài nguyên Năng lượng Tây Nguyên - đánh giá: Gần đây, tốc độ phản hồi hồ sơ và tinh thần đồng hành của các cơ quan quản lý đã thay đổi rõ rệt. Việc tiếp cận thông tin quy hoạch, thủ tục đầu tư đã thuận lợi hơn nhiều. Các sở, ngành phản hồi hồ sơ nhanh hơn, DN cũng dễ trao đổi trực tiếp để tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai dự án.
Trong khi đó, ông Trần Minh Anh - đại diện một DN chế biến nông sản tại phường Pleiku - cho rằng: Cải cách thủ tục hành chính đang tạo ra khác biệt thực tế cho môi trường đầu tư. Điều DN cần nhất là hồ sơ được xử lý nhanh, rõ ràng và có người chịu trách nhiệm hướng dẫn cụ thể; nhiều thủ tục đã được giải quyết thuận lợi hơn trước.
Đáng chú ý, Gia Lai nằm trong nhóm 10 địa phương có tỷ lệ DN nhận đủ giấy tờ để hoạt động trong vòng một tuần cao nhất cả nước, đạt 50,6%. Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, tốc độ giải quyết thủ tục đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh mới của tỉnh.
Ông Nguyễn Như Trình - Phó Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh - cho biết: Ban không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước tại các khu công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu mà còn hỗ trợ nhà đầu tư tiếp cận thông tin quy hoạch, hướng dẫn thủ tục, tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, môi trường, xây dựng và kết nối với các sở, ngành liên quan; qua đó giúp giảm thời gian đi lại, chi phí thực hiện thủ tục và tăng tính minh bạch trong quá trình đầu tư.
Để PCI không chỉ là “bảng điểm”
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, PCI 2025 cũng cho thấy Gia Lai chưa tạo được đột phá mạnh mẽ khi vẫn còn một vài chỉ số thấp hơn mức trung vị cả nước. Đáng chú ý là chỉ số Tiếp cận nguồn lực chỉ đạt 5,43 điểm (cả nước là 6,05 điểm).
Đây cũng là bài toán tồn tại nhiều năm qua, nhất là trong tiếp cận đất đai, hạ tầng logistics, tín dụng và nguồn nhân lực chất lượng cao. Một chỉ số khác là Cạnh tranh bình đẳng khi Gia Lai chỉ đạt 5,05 điểm (cả nước là 5,51 điểm), cho thấy DN nhỏ và vừa vẫn gặp nhiều khó khăn hơn trong tiếp cận cơ hội kinh doanh, đất đai và các nguồn lực phát triển.
Ông Bùi Trần Nhân Trí - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển quốc tế Trường Hải (THILOGI) cho rằng: Do xa các cảng biển lớn, chi phí vận chuyển cao và quy mô thị trường còn hạn chế nên chi phí logistics hiện vẫn là rào cản lớn đối với nhiều DN tại Gia Lai.
Thực tế hiện nay, nhà đầu tư không còn chỉ nhìn vào ưu đãi hay quỹ đất, mà quan tâm nhiều hơn đến năng lực thực thi, tính minh bạch và khả năng phản hồi của chính quyền địa phương. Vì vậy, PCI không còn đơn thuần là “bảng điểm hành chính”, mà trở thành thước đo niềm tin của DN đối với môi trường đầu tư.
Theo ông Nguyễn Bay - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư (Sở Tài chính), để tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh, Gia Lai sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm khắc phục các chỉ số PCI còn thấp.
Theo đó, tỉnh tiếp tục rà soát, đơn giản hóa quy trình đăng ký DN, đầu tư và các thủ tục sau đăng ký; tăng cường liên thông giữa các cơ quan để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ; đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, giảm hồ sơ trùng lặp, công khai tiến độ xử lý và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cải cách hành chính.
Tăng cường công khai quy hoạch sử dụng đất, quỹ đất sạch, danh mục dự án kêu gọi đầu tư; rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ đất đai và xử lý nghiêm tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho DN. Đẩy mạnh kết nối ngân hàng - DN, hỗ trợ DN nhỏ và vừa tiếp cận tín dụng, chuyển đổi số.
Cùng với đó, tỉnh sẽ chuẩn hóa dữ liệu công khai trên cổng thông tin điện tử; đẩy mạnh đấu thầu qua mạng; công khai đầy đủ thông tin quy hoạch, đấu thầu, ưu đãi đầu tư và tham vấn cộng đồng DN trong quá trình xây dựng chính sách.
“Gia Lai sẽ tăng cường thanh tra công vụ tại các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư, đấu thầu, thuế; công khai toàn bộ quy trình xử lý hồ sơ, thiết lập cơ chế phản ánh độc lập. Tỉnh tập trung nâng cao chất lượng điều hành theo hướng “chính quyền kiến tạo”, lấy mức độ hài lòng, chi phí tuân thủ, tính minh bạch và niềm tin của DN làm trọng tâm thay vì chỉ cải cách hình thức” - ông Bay nhấn mạnh.
