Gia Lai: Đặc sắc Lễ hội khai sơn cầu ngư - Vạn Đầm Xương Lý

(GLO)- Chiều 25-2, tại Lăng Ông Nam Hải - Vạn Đầm Xương Lý (khu phố Lý Chánh, phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai), Lễ hội khai sơn cầu ngư đã khai mạc. Lễ hội với nhiều nghi thức truyền thống đặc sắc, tái hiện tín ngưỡng thờ Cá Ông và ước vọng mưa thuận gió hòa của ngư dân vùng biển Nhơn Lý.

Dự lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch cùng đông đảo nhân dân và du khách.

doan-ruoc-nghinh-than-di-chuyen-doc-tuyen-duong-ven-bien-thu-hut-dong-dao-nguoi-dan-va-du-khach-tham-gia-2.jpg
Đoàn rước nghinh thần di chuyển dọc tuyến đường ven biển, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Ảnh: Dũng Nhân

Lễ hội khai sơn cầu ngư - Vạn Đầm Xương Lý diễn ra trong 13 ngày, từ 18-2 đến 2-3 (tức mùng 2 đến 14 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại khu vực Vạn Đầm Xương Lý và các không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng liên quan.

Phần lễ chính tập trung vào ngày 25 và 26-2 với các nghi thức truyền thống như: Lễ Cung nghinh Thủy Lục tại bãi biển Xương Lý, Lễ hành chính tại Lăng Ông Nam Hải (khu phố Lý Chánh), Lễ tế thần, biểu diễn Hầu thần của Đội Bả trạo và Lễ Khởi ca.

doan-tau-ca-nhon-ly-trong-nghi-thuc-cung-nghinh-thuy-lac-mo-dau-mua-bien-moi-tai-le-hoi.jpg
Đoàn tàu cá Nhơn Lý thực hiện nghi thức Cung nghinh Thủy Lục, mở đầu mùa biển mới tại Lễ hội. Ảnh: Dũng Nhân
toan-canh-nghi-thuc-cung-nghinh-thuy-lac-tren-bai-bien-nhon-ly.jpg
Toàn cảnh nghi thức Cung nghinh Thủy Lục trên bãi biển Nhơn Lý. Ảnh: Dũng Nhân

Theo truyền tụng, năm 1815, cư dân Việt từ phía Bắc vào lập nghiệp đã dựng Trường Lăng - lăng thờ Cá Ông đầu tiên tại vùng đất Quy Nhơn, nay thuộc khu phố Lý Chánh, phường Quy Nhơn Đông.

doi-ba-trao-bieu-dien-nghi-thuc-hau-than-tai-hien-sinh-hoat-nghe-bien-truyen-thong-trong-le-hoi-cau-ngu.jpg
Đội Bả trạo biểu diễn nghi thức Hầu thần, tái hiện sinh hoạt nghề biển truyền thống trong Lễ hội khai sơn cầu ngư. Ảnh: Dũng Nhân

Đến năm 1839, khi làng Xương Lý được hình thành, người dân chọn vị trí linh thiêng nơi cửa biển, dưới triền núi, để tái thiết và xây dựng Lăng Ông Nam Hải Xương Lý.

nghe-si-doan-tuong-dao-tan-bieu-dien-trich-doan-tuong-truyen-thong-trong-khuon-kho-le-hoi.jpg
Những trích đoạn tuồng truyền thống là một phần không thể thiếu của lễ hội. Ảnh: Dũng Nhân

Từ đó, nghi lễ nghinh thần từ Trường Lăng về lăng Xương Lý trở thành điểm nhấn quan trọng, mở đầu cho một không gian lễ hội gắn với linh vật chủ đạo là cá voi.

Lễ hội không chỉ thể hiện niềm tin tâm linh mà còn lồng ghép nhiều lớp tín ngưỡng dân gian, tái hiện sinh hoạt nghề biển, gửi gắm ước nguyện mưa thuận gió hòa, tôm cá đầy khoang.

Đặc sắc Lễ hội khai sơn cầu ngư Vạn đầm Xương Lý. Clip: Dũng Nhân

Trải qua gần 2 thế kỷ, Lễ hội khai sơn cầu ngư Vạn Đầm Xương Lý đã trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc của cư dân biển Nhơn Lý. Việc được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội cầu ngư Vạn Đầm Xương Lý là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2025 càng khẳng định chiều sâu lịch sử và giá trị bền lâu của lễ hội trong đời sống cộng đồng.

Với ngư dân Nhơn Lý, Lễ hội khai sơn cầu ngư không chỉ là dịp thăm hỏi, gặp gỡ và trao đổi kinh nghiệm giữa bà con trong vùng với ngư dân các địa phương ven biển khác, mà còn là khoảng thời gian tạm gác lại những tháng ngày lênh đênh vất vả ngoài khơi để sẻ chia, động viên nhau vượt qua khó khăn, chung tay giữ gìn nghề truyền thống và đón du khách thập phương.

Chính những giá trị văn hóa, tinh thần ấy đã tạo nên bản sắc riêng của Lễ hội cầu ngư Nhơn Lý, góp phần nuôi dưỡng sức sống lâu dài cho một sinh hoạt tín ngưỡng gắn chặt với đời sống cư dân miền biển.

Các tin khác

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

Giữ nhịp chiêng trong thế hệ trẻ

(GLO)- Từ không gian cộng đồng đến trường học, tiếng cồng chiêng, điệu múa xoang đang ngày càng gần gũi với nhiều học sinh qua những buổi tập luyện, sinh hoạt thường xuyên, góp phần bồi đắp niềm tự hào, ý thức gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa dân tộc.

Những nữ nghệ nhân giữ thanh âm núi rừng

Những nữ nghệ nhân giữ thanh âm núi rừng

(GLO)- Trong cộng đồng Bahnar, Jrai, làm nhạc cụ, truyền dạy cồng chiêng vốn gần như được mặc định là chuyện của đàn ông. Nhưng bằng tài năng và tình yêu với văn hóa dân tộc, một số nữ nghệ nhân đang lặng lẽ góp sức giữ gìn, trao truyền những thanh âm của núi rừng.

Học sinh góp sức đưa di sản lên không gian số

Học sinh góp sức đưa di sản lên không gian số

(GLO)- Tận dụng sức mạnh công nghệ, nhóm học sinh Trường THPT Lê Lợi (tỉnh Gia Lai) đã từng bước dựng lại không gian Làng văn hóa du lịch Plei Ơp trên môi trường số. Hành trình này còn giúp những người trẻ hiểu thêm và góp sức gìn giữ những giá trị văn hóa của quê hương mình.

Buôn làng rộn tiếng cồng chiêng

Buôn làng rộn tiếng cồng chiêng

(GLO)- Từ những lớp tập huấn nối tiếp bằng các đêm trình diễn tại buôn làng đến các chương trình cồng chiêng được tổ chức định kỳ, mở rộng về nhiều địa phương, hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đang diễn ra sôi nổi trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Bản đồ số văn hóa Việt Nam: Kết nối di sản, sự kiện trên không gian số

Bản đồ số văn hóa Việt Nam: Kết nối di sản, sự kiện trên không gian số

(GLO)- Nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam được yêu cầu hoàn thành, đưa vào sử dụng trước ngày 15-11-2026, nhằm công bố thông tin về các địa điểm, chương trình, sự kiện và hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam cùng chuỗi hoạt động Tuần văn hóa đại đoàn kết dân tộc trên cả nước.

Giữ sắc thổ cẩm Bahnar Kon K’Đĕh giữa nhịp sống mới

Giữ sắc thổ cẩm Bahnar Kon K’Đĕh giữa nhịp sống mới

(GLO)- Ở làng Kgiang (xã Tơ Tung, tỉnh Gia Lai), những phụ nữ Bahnar Kon K’Ðĕh vẫn miệt mài bên khung dệt, đưa từng sợi chỉ bông thành những hoa văn mang dấu ấn văn hóa cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại, chị em nơi đây có những cách làm mới để giữ nghề, tạo sinh kế.

Người Chăm H’roi trên cao nguyên

Người Chăm H’roi trên cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Hơn nửa thế kỷ trước, người Chăm H’roi từ vùng đất Phú Yên vượt những dãy núi cao lên cao nguyên, lập nên làng người Chăm đầu tiên trên vùng đất Tây Gia Lai.

Giữ nếp làng giữa phố

Giữ nếp làng giữa phố

(GLO)- Rời những buôn làng xa xôi đến sống giữa đô thị Pleiku (tỉnh Gia Lai), nhiều gia đình người Jrai vẫn giữ tiếng mẹ đẻ, các nghi lễ vòng đời, những món ăn truyền thống như một cách neo mình vào cội nguồn.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến.

Kết nối giá trị văn hóa, quảng bá điểm đến

(GLO)- Những sắc màu văn hóa từ nhiều miền đất cùng hội tụ giữa lòng Gia Lai, tạo nên một không gian vừa gần gũi vừa mới mẻ. Người thưởng lãm có thể thưởng thức nghệ thuật, tìm hiểu văn hóa và cảm nhận rõ hơn sự đa dạng làm nên diện mạo du lịch Việt Nam hôm nay.

Kho báu giữa lòng phố

Kho báu giữa lòng phố

(GLO)- Sau thời gian chỉnh lý, bổ sung tư liệu, hiện vật mới và ứng dụng công nghệ hiện đại vào trưng bày, chào mừng Quốc khánh 2-9, Bảo tàng Cổ vật thuộc Bảo tàng Pleiku (21 Trần Hưng Đạo, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) chính thức ra mắt công chúng trong diện mạo hoàn toàn mới.

Gia Lai - Rực rỡ sắc màu văn hóa

Gia Lai - Rực rỡ sắc màu văn hóa

(GLO)- Tối 7-9, chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Rực rỡ sắc màu” đã mang những giá trị văn hóa đặc trưng từ nhiều vùng miền hội tụ tại Gia Lai, góp phần quảng bá, lan tỏa hình ảnh đất nước giàu bản sắc đến người dân và du khách.

Phố biển Quy Nhơn hội tụ sắc màu văn hóa các vùng miền

Phố biển Quy Nhơn hội tụ sắc màu văn hóa các vùng miền

(GLO)- Không chỉ hiện diện trong không gian trưng bày, những nét văn hóa đặc sắc của nhiều địa phương còn được chuyển tải sinh động qua các hình thức tại Triển lãm “Không gian du lịch, văn hóa - Hội nhập và lan tỏa” diễn ra từ ngày 5 đến 8-9 tại phường Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai).

Đêm võ đài Bình Định sớm thử nghiệm việc võ sĩ không mặc giáp để tăng tính hấp dẫn cho các trận đấu.

Ðêm võ đài Bình Ðịnh: Dấu ấn một thập kỷ

(GLO)- Có những chương trình thể thao khép lại cùng tiếng còi mãn cuộc, nhưng cũng có những chương trình vượt khỏi khuôn khổ một cuộc tranh tài để trở thành không gian kết nối ký ức, văn hóa và con người. Ðêm võ đài Bình Ðịnh là một chương trình như thế.

Đừng để AI “kể sai” lịch sử, văn hóa

Đừng để AI “kể sai” lịch sử, văn hóa

(GLO)- Sự bùng nổ của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra cách làm mới cho các sản phẩm tuyên truyền, giáo dục lịch sử, giới thiệu văn hóa. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn ấy là nguy cơ đáng lo ngại với những chi tiết sai lệch, gây ngộ nhận đối với người xem, nhất là giới trẻ.

Pờ Tó rộn ràng đêm hội cồng chiêng

Pờ Tó rộn ràng đêm hội cồng chiêng

(GLO)- Tối 30-8, UBND xã Pờ Tó (tỉnh Gia Lai) đã tổ chức Đêm hội cồng chiêng chào mừng kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026).

Trầm tích sông Ba

Trầm tích sông Ba

(GLO)- Sông Ba đoạn qua xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) mùa khô, vài con thuyền đánh cá nằm gối đầu nghỉ ngơi trên những doi cát. Chiều xuống, từ những bến sông, người dân vẫn ra tắm mát dù nước cạn tới mức có thể lội ra giữa dòng.

Khi người trẻ kể chuyện di sản bằng denim

Khi người trẻ kể chuyện di sản bằng denim

(GLO)- Từ vải denim đã qua sử dụng, nhóm YCHI (Youth Cultural Heritage Initiative) vừa tạo nên những chiếc lót ly lấy cảm hứng từ bài chòi, vừa tạo thêm việc làm cho người khuyết tật. Từ Hà Nội, dự án đang mở rộng mạng lưới đến Gia Lai, kết nối những người trẻ để cùng kể câu chuyện di sản.

Báu vật trống cổ Jrai

Báu vật trống cổ Jrai

(GLO)- Trống cổ của người Jrai không chỉ là một nhạc khí, mà còn là “tiếng nói” nguyên thủy gắn với chiều sâu văn hóa và đời sống tâm linh của người Jrai nơi đại ngàn Tây Nguyên. Tuy nhiên, lớp nghệ nhân nắm giữ kỹ thuật chế tác loại trống này đang dần vắng.