Sáng 2/5, tại trụ sở Chính phủ, ngay sau khi kết thúc thành công cuộc hội đàm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước và gặp gỡ báo chí để thông tin về kết quả hội đàm.
Phát biểu tại cuộc họp báo, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định chuyến thăm chính thức Việt Nam lần đầu tiên của Thủ tướng Takaichi Sanae là dấu mốc quan trọng, tạo những động lực mới và mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa hai nước.
Nhấn mạnh đây cũng là cuộc hội ngộ giữa những người bạn quý để cùng tiếp nối và phát triển một mối quan hệ đã không ngừng được bồi đắp suốt hơn 13 thế kỷ qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết ngày nay, Nhật Bản đã trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện của Việt Nam, đứng thứ nhất về ODA và lao động, thứ ba về đầu tư và thứ tư về thương mại.
Năm 2025, hợp tác ODA tăng hơn 600 triệu USD, kim ngạch thương mại hai chiều lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD, đầu tư tăng gần 4 tỷ USD với gần 300 dự án đầu tư mới; hàng chục dự án hợp tác về khoa học-công nghệ và bán dẫn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, vũ trụ... được triển khai tích cực.
Thủ tướng Chính phủ thông báo trong khuôn khổ chuyến thăm này, hai bên đã ký 6 văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực công nghệ vũ trụ, thông tin-truyền thông, thủy lợi, phát triển hạ tầng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu và tăng trưởng các-bon; khẳng định việc hai bên nhất trí thông qua Danh mục ưu tiên nội dung hợp tác trong lĩnh vực khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và an ninh kinh tế là cơ sở quan trọng để thúc đẩy triển khai các dự án hợp tác cụ thể trong thời gian tới.
Thông tin về kết quả hội đàm, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết hai bên đã nhất trí các định hướng lớn để đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Nhật Bản tiến vào giai đoạn phát triển mới, trong đó tiếp tục củng cố tin cậy chính trị trên cơ sở mở rộng hợp tác thực chất về quốc phòng, an ninh và ngoại giao; tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác cấp Bộ trưởng về ngoại giao, thương mại, công nghiệp và năng lượng, khoa học công nghệ... và Đối thoại 2+2 cấp Thứ trưởng Ngoại giao-Quốc phòng.
Triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác về quốc phòng - an ninh; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực nâng cao năng lực chấp pháp trên biển, khắc phục hậu quả chiến tranh, an ninh mạng, gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, ứng phó với tội phạm xuyên quốc gia...
Cùng với đó, hai bên tiếp tục tăng cường hợp tác kinh tế trong đó có an ninh kinh tế, an ninh năng lượng và nông nghiệp bền vững, theo đó nhất trí về các biện pháp nhằm sớm đưa đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 5 tỷ USD/năm và kim ngạch thương mại song phương sớm đạt 60 tỷ USD vào năm 2030; khuyến khích doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư các dự án có hàm lượng công nghệ cao gắn với chuyển giao công nghệ; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, kinh doanh tại Nhật Bản, cũng như được tham gia vào các dự án đầu tư của Chính phủ Nhật Bản; thúc đẩy mở cửa thị trường cho hàng nông sản. Đồng thời, hai bên sẽ tăng cường hợp tác ODA, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước.
Theo Thủ tướng Chính phủ, hai bên cũng nhất trí quyết tâm cụ thể hoá hợp tác khoa học-công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, AI, bán dẫn..., ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ...
Hai bên nhất trí phối hợp tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học-công nghệ trong năm 2026, sớm tổ chức sự kiện trao đổi công-tư về công nghệ cao; sớm triển khai các dự án hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến POWERR ASIA2 nhằm hỗ trợ các nước châu Á tự chủ năng lượng.
Thủ tướng cũng hoan nghênh việc hai bên công bố đồng tài trợ 15 dự án nghiên cứu chung Việt-Nhật về bán dẫn trong chương trình NEXUS³; cảm ơn Nhật Bản hỗ trợ Việt Nam triển khai Dự án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Mặt khác, hai bên sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hoá, du lịch; tăng cường hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm.
Thủ tướng nhấn mạnh hai bên cũng nhất trí tái khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, UNCLOS 1982.
Đồng thời, Thủ tướng khẳng định Việt Nam ủng hộ các sáng kiến của Nhật Bản ở khu vực, trong đó có Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) trên cơ sở kết nối với Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (AOIP) và tuân thủ luật pháp quốc tế, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.
Về phần mình, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae một lần nữa gửi lời chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng được Quốc hội Việt Nam tín nhiệm bầu giữ trọng trách người đứng đầu Chính phủ, cũng như các thành viên khác trong Chính phủ.
Bày tỏ vui mừng tới thăm Việt Nam, Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới trên cơ sở quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước.
Đánh giá cao những bước phát triển ấn tượng của Việt Nam trong những năm qua, bà Takaichi Sanae cho biết, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam trong những năm qua.
Trước những định hướng đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động của Việt Nam, Thủ tướng Nhật Bản cho rằng tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP).
Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết trong cuộc hội đàm hai bên đã nhất trí thúc đẩy hợp tác nhằm cùng nhau xây dựng Nhật Bản, Việt Nam và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ngày càng vững mạnh và thịnh vượng; thống nhất xác định lĩnh vực ưu tiên mới trong hợp tác song phương là an ninh kinh tế, bao gồm: năng lượng, khoáng sản quan trọng, AI, bán dẫn và vũ trụ; thúc đẩy cụ thể hóa hợp tác an ninh nhằm đảm bảo hòa bình và ổn định trong khu vực.
Mặt khác, theo Thủ tướng Nhật Bản, hai bên cũng đã trao đổi về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm; nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) một cách chiến lược trên cơ sở duy trì các tiêu chuẩn cao của Hiệp định.
Trước đó, trước sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, các bộ, ngành, cơ quan, địa phương hai nước trao 6 văn kiện hợp tác giữa hai nước gồm: Thỏa thuận vay cho Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA); Thỏa thuận vay cho Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu để hỗ trợ sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc giữa Chính phủ Việt Nam và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA); Bản ghi nhớ hợp tác về tăng trưởng carbon thấp giữa Chính phủ nước Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản thực hiện cơ chế tín chỉ chung (JCM); Bản ghi nhớ hợp tác giữa Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Tổng cục Phát triển nông thôn, Bộ Nông-Lâm Ngư nghiệp Nhật Bản về trao đổi công nghệ, kỹ thuật trong Lĩnh vực thủy lợi; Bản ghi nhớ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) và chuyển đổi số; Văn bản sửa đổi Thỏa thuận giữa Trung tâm Vũ trụ Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản về trao đổi dữ liệu vệ tinh.
Theo Hoài Nam (TTXVN/Vietnam+)
