Đột phá trong nghiên cứu về tế bào, gene và cấu trúc não bộ con người

Ngày 12/10, một nhóm nhà khoa học quốc tế đã công bố bản đồ chi tiết các đặc điểm di truyền, tế bào và cấu trúc hình thành não bộ của con người và động vật linh trưởng, được kỳ vọng sẽ mở đường tìm ra những phương pháp điều trị mới cho các chứng rối loạn ở não bộ người.

Bản đồ được thể hiện trong tổng cộng 24 bài viết khoa học đã được đăng trên các tạp chí Science, Science Advances và Science Translational Medicine, nêu chi tiết những đặc điểm cực kỳ phức tạp trong các tế bào não người và động vật linh trưởng như tinh tinh, khỉ đột...

Các nghiên cứu cũng chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thức tổ chức tế bào và điều chỉnh gene giữa não người và não động vật linh trưởng, làm sáng tỏ một số yếu tố phân biệt giữa con người với những loài tiền sử.

Não bộ con người là cấu trúc rất phức tạp về mặt chức năng như cảm nhận, vận động, đọc, viết, nói, suy nghĩ... và mức độ đa dạng của các tế bào. Các nơ-ron thần kinh, hay tế bào thần kinh, là các đơn vị cơ bản của não bộ, tiếp nhận các thông tin về cảm giác, dẫn truyền thông tin điều khiển tới các cơ... Não bộ có khoảng 100 tỷ nơ-ron như vậy cùng với các tế bào khác với số lượng tương ứng hoặc hơn. Các tế bào lại được tổ chức bên trong hàng trăm cấu trúc não bộ phụ trách rất nhiều chức năng khác nhau.

Bản đồ xác định được 3.313 loại tế bào trong não bộ người, cao hơn gấp gần 10 lần so với những con số được đưa ra trước đây cũng như phân tích được các bộ gene hoàn chỉnh sử dụng trong mỗi loại tế bào đồng thời vẽ sơ đồ phân bổ các tế bào và các bộ gene.

Một trong các tác giả nghiên cứu, nhà thần kinh học Ed Lein, từ Viện Khoa học Não bộ Allen, có trụ sở tại Seattle (Mỹ), cho biết bản đồ tế bào não bộ tổng thể cung cấp những hiểu biết từ cấp độ tế bào về mọi thứ mà một con người có thể làm được. Cũng theo tác giả Lein, hầu hết các bệnh về não bộ chưa có cách điều trị hay khắc phục. Do đó, bản đồ này cung cấp nền tảng để thúc đẩy tiến bộ trong nghiên cứu về cơ sở tế bào của các bệnh ở não bộ và hướng đến phát triển thế hệ liệu pháp mới.

Viện Nghiên cứu quốc gia về sức khỏe của Mỹ (NIH) đánh giá hiểu biết mới về cấu trúc não cho phép tìm hiểu sâu hơn về chức năng não và rối loạn chức năng não ở cấp độ tế bào, giúp mở đường phát triển các phương pháp thế hệ mới để điều trị chính xác các chứng rối loạn tâm thần và các rối loạn khác ở não.

Giám đốc Viện Sức khỏe Tâm thần quốc gia Mỹ, ông Joshua A. Gordon, cũng cho rằng việc lập bản đồ cấu trúc toàn cảnh tế bào của não là bước quan trọng để hiểu về cách thức hoạt động của cơ quan quan trọng này đối với sức khỏe và bệnh tật. Qua đó cung cấp nền tảng cho các liệu pháp mới nhằm vào tế bào não và các mạng lưới liên quan đến rối loạn não.

Các tin khác

Anthropic đề xuất cơ chế đình chỉ các mô hình AI nguy hiểm tại Mỹ

Anthropic đề xuất cơ chế đình chỉ các mô hình AI nguy hiểm tại Mỹ

(GLO)- Công ty công nghệ Anthropic (Mỹ) được cho là đã giới thiệu với các nghị sĩ nước này một dự thảo luật về an toàn trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó đề xuất cho phép tòa án liên bang đình chỉ việc phát hành hoặc sử dụng các mô hình AI có nguy cơ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng.

Đưa Viettel Tammi đến với hơn 20.000 sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn

Đưa Viettel Tammi đến với hơn 20.000 sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn

(GLO)- Tối 15.10, Hội Sinh viên Trường Đại học Quy Nhơn phối hợp với Viettel Gia Lai tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác triển khai ứng dụng Viettel Tammi, hướng đến số hóa hoạt động Hội, nâng cao hiệu quả kết nối và hỗ trợ hơn 20.000 sinh viên tiếp cận thông tin, tiện ích số.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát chuyển đổi số tại Gia Lai

(GLO)- Ngày 14-10, Đoàn giám sát chuyên đề của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã giám sát thực tế tại Gia Lai về thực hiện chính sách, pháp luật về chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW giai đoạn 2024-2026. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Trần Văn Khải - Phó Trưởng đoàn, chủ trì buổi làm việc.

Số hóa hồ sơ cư trú, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý

Số hóa hồ sơ cư trú, chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý

(GLO)- Công an tỉnh Gia Lai đang đẩy nhanh số hóa hồ sơ cư trú, nhằm hình thành nguồn dữ liệu điện tử thống nhất, chính xác và an toàn. Việc này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý cư trú, giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ công tác nghiệp vụ của lực lượng.

Khởi động Chương trình phát triển nhân tài lượng tử

Khởi động Chương trình phát triển nhân tài lượng tử

(GLO)- Ngày hội thông tin thuộc Chương trình phát triển nhân tài lượng tử vừa được tổ chức vào ngày 13-10. Sự kiện đánh dấu bước chuyển của Năm Lượng tử Gia Lai 2026 từ hoạt động phổ biến khoa học và trải nghiệm công nghệ sang giai đoạn phát triển nhân tài chuyên sâu.

Apple HomeView: Màn hình thông minh tích hợp trợ lý AI

Apple HomeView: Màn hình thông minh tích hợp trợ lý AI

(GLO)- Apple vừa giới thiệu HomeView, thiết bị màn hình thông minh hướng đến vai trò trung tâm điều khiển ngôi nhà kết nối. Sản phẩm kết hợp màn hình 7 inch, trợ lý Siri AI, gọi video FaceTime, giải trí và quản lý thiết bị gia dụng, chú trọng khả năng cá nhân hóa và bảo vệ dữ liệu người dùng.

Gia Lai phấn đấu vào top 10 cả nước về chính quyền số

Gia Lai phấn đấu vào top 10 cả nước về chính quyền số

(GLO)- UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Quyết định số 4155/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu trọng tâm là đưa Gia Lai trở thành một trong những địa phương dẫn đầu về chuyển đổi số khu vực miền Trung và Tây Nguyên.

Công đoàn phường An Phú ra mắt mô hình "Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI trực tuyến"

Công đoàn phường An Phú ra mắt mô hình "Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI trực tuyến"

(GLO)- Sáng 10-10, Công đoàn phường An Phú (tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị công bố quyết định thành lập 3 Công đoàn cơ sở (CĐCS) và ra mắt mô hình “Tư vấn pháp luật và trợ lý ảo AI công đoàn trực tuyến”; đồng thời tập huấn kỹ năng số, ứng dụng AI, bảo đảm an ninh, an toàn trên không gian mạng.

Gần 200 cán bộ phường Thống Nhất được tập huấn kỹ năng số

Gần 200 cán bộ phường Thống Nhất được tập huấn kỹ năng số

(GLO)- Sáng 10-10, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) phát động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia, Ngày Công dân số Việt Nam năm 2026 và tập huấn kỹ năng số cho gần 200 cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trên địa bàn.