Việc đưa máy móc vào chăm sóc vườn cây bước đầu giúp đơn vị giảm ngày công, nâng năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm và tạo tiền đề phát triển bền vững.
Áp lực buộc phải đổi mới
Đứng chân trên địa bàn 4 xã Ia Krêl, Ia Dơk, Ia O và Đức Cơ, Đoàn Kinh tế -Quốc phòng 75 đang quản lý, chăm sóc, khai thác hơn 6.161 ha cao su. Nhiều năm qua, cán bộ, chiến sĩ, công nhân, viên chức quốc phòng và người lao động của đơn vị luôn bám vườn, bám lô, vừa phát triển sản xuất kinh doanh, vừa góp phần củng cố quốc phòng-an ninh trên địa bàn biên giới.
Trước đây, hoạt động sản xuất của đơn vị chủ yếu dựa vào sức người. Từ làm đất, trồng mới, chăm sóc đến khai thác mủ cao su đều cần nhiều lao động trực tiếp. Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, phương thức sản xuất thủ công ngày càng bộc lộ hạn chế. Sự cạnh tranh lao động ngày càng gay gắt, lực lượng lao động thường xuyên biến động, trong khi gần 50% diện tích vườn cây đang ở chu kỳ khai thác, đòi hỏi kỹ thuật cao và cường độ lao động lớn.
Cùng với đó, chi phí quản lý, tiền lương, bảo hiểm và các chính sách an sinh xã hội tăng theo từng năm. Trong khi thị trường cao su nhiều thời điểm suy giảm, giá bán sản phẩm mủ thấp hơn giá thành sản xuất, đơn vị đối mặt với không ít khó khăn trong tự chủ hạch toán, bảo toàn vốn và duy trì hiệu quả sản xuất.
Trung tá Dương Kim Tuấn-Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 75-chia sẻ: Nếu tiếp tục duy trì phương thức quản lý và sản xuất thủ công như trước, đơn vị sẽ rất khó bảo đảm hiệu quả lâu dài. Yêu cầu đặt ra là phải tìm hướng đi mới, vừa giảm phụ thuộc vào sức người, vừa tiết giảm chi phí và tối ưu hóa quy trình sản xuất.
“Từ những đòi hỏi khắc nghiệt của thực tiễn, việc áp dụng cơ giới hóa, tự động hóa vào quy trình sản xuất đã trở thành bước chuyển tất yếu và cần thiết đối với đơn vị”-Trung tá Dương Kim Tuấn nhấn mạnh.
Tăng năng suất từ những khâu then chốt
Đại tá Trần Công Đức-Bí thư Đảng ủy, Phó Đoàn trưởng Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 75-cho biết: Đảng ủy, chỉ huy Đoàn xác định cơ giới hóa là giải pháp quan trọng để giải bài toán chi phí và thiếu hụt lao động. Đơn vị đã phát động phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, chủ động đầu tư, thử nghiệm một số loại máy trên vườn cây cao su; trước mắt tập trung vào 2 khâu chăm sóc là rạch rãnh bón phân và quản lý cỏ dại.
Kết quả thực tế cho thấy, máy rạch rãnh bón phân đạt năng suất khoảng 5 ha/ngày, trong khi làm thủ công chỉ đạt 0,8-1 ha/ngày. Với phương án khoán 15 ha/lao động, nếu thực hiện thủ công cần 15-18 ngày, còn sử dụng máy chỉ mất khoảng 3 ngày. Như vậy, cơ giới hóa giúp tiết kiệm 12-15 ngày công/vườn nhận khoán, đồng thời bảo đảm đúng thời vụ, giúp vườn cây sinh trưởng tốt hơn.
Chị Lê Thị Hòa-công nhân Đội sản xuất số 3-chia sẻ: Trước đây, mỗi đợt bón phân, phát cỏ, công nhân phải làm liên tục nhiều ngày, rất vất vả. Từ khi có máy móc hỗ trợ, khối lượng công việc nặng nhọc giảm nhiều, tiến độ chăm sóc vườn cây nhanh hơn.
“Máy làm nhanh, đều và đỡ tốn sức hơn rất nhiều. Công nhân chúng tôi rất phấn khởi vì vừa giảm áp lực lao động, vừa góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc vườn cây”-chị Hòa nói.
Việc phát cỏ bằng hệ thống máy phát cỏ dạng trục băm cũng mang lại hiệu quả rõ rệt. Thiếu tá Bùi Văn Thành-Đội trưởng Đội sản xuất số 3-cho biết: Nếu phát cỏ hàng băng bằng máy, năng suất đạt khoảng 7 ha/ngày, trong khi làm thủ công một công nhân chỉ đạt 0,5 ha/ngày. Với diện tích khoán 15 ha/lao động, nếu làm thủ công cần khoảng 30 ngày, còn sử dụng máy chỉ mất hơn 2 ngày.
“Nhờ máy móc hỗ trợ, công nhân giảm được nhiều ngày công nặng nhọc, có thêm thời gian làm các công việc khác để nâng cao năng suất lao động và tăng thu nhập cho gia đình”-Thiếu tá Bùi Văn Thành phấn khởi nói.
Theo lãnh đạo Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 75, việc đưa máy rạch rãnh bón phân và máy phát cỏ hàng băng vào sản xuất đã giúp đơn vị giảm chi phí nhân công, nâng cao hiệu quả chăm sóc, tối ưu dinh dưỡng và cải thiện năng suất vườn cây. Tuy vậy, do nguồn lực còn hạn chế, số lượng máy móc hiện có chưa đáp ứng yêu cầu cơ giới hóa đồng bộ trên toàn bộ diện tích. Trước mắt, đơn vị linh hoạt điều tiết, ưu tiên áp dụng tại những khu vực có địa hình thuận lợi và các vườn cây trọng điểm.
Dù mới triển khai ở một số khâu, cơ giới hóa đã cho thấy hiệu quả thiết thực, tạo cơ sở để đơn vị tiếp tục đầu tư, mở rộng trong thời gian tới. Đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ khó khăn trước mắt về nhân công, chi phí và giá cả thị trường, mà còn là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực quản trị, giảm giá thành sản phẩm và tăng sức cạnh tranh.
Trung tá Dương Kim Tuấn khẳng định: “Chuyển dịch từ tư duy sản xuất thủ công sang cơ giới hóa là bước đi cần thiết để đơn vị phát triển bền vững. Qua đó, đơn vị tiếp tục khẳng định vai trò của một doanh nghiệp quân đội tiên phong trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa”.
