Để nhịp cồng chiêng mãi ngân vang

(GLO)- Những năm gần đây, ở nhiều xã, phường vùng cao Gia Lai đã có thêm nhiều câu lạc bộ, đội cồng chiêng dành cho thanh thiếu niên và phụ nữ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.

Đội cồng chiêng "nhí" làng Blang 3 (xã Ia Hrung) được thành lập năm 2021 với hơn 40 thành viên. Nhiều thành viên trong đội giờ đã ở độ tuổi thanh niên nhưng vẫn duy trì tập luyện đều đặn, ngày càng thể hiện tốt vai trò thế hệ tiếp nối giữ gìn và phát huy giá trị di sản.

Đội không chỉ phục vụ lễ hội ở địa phương mà còn tham gia biểu diễn ở nhiều sự kiện quy mô lớn. Đặc biệt, các em được tham gia trình diễn cồng chiêng tại Triển lãm thành tựu Đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc khánh tổ chức tại Thủ đô Hà Nội.

bao-ton.jpg
Nghệ nhân Puih Đup (bên trái) truyền dạy kỹ năng đánh cồng chiêng cho đội cồng chiêng làng Blang 3 (xã Ia Hrung). Ảnh: R’Ô Hok

Thời gian qua, nghệ nhân Puih Đup phụ trách đội cồng chiêng "nhí" làng Blang 3. Ông chia sẻ: “Hiện đội có 24 thành viên nam và 18 thành viên nữ đảm nhận phần xoang. Một số thành viên lớn tuổi tham gia kèm cặp, hướng dẫn đội tập luyện. Điều đáng mừng là các cháu đều đam mê cồng chiêng nên học rất nhanh. Mình thấy vui lắm, tin rằng lớp trẻ sau này sẽ gìn giữ được tiếng cồng chiêng”.

Em Ksor Thơ (SN 2008) tham gia đội cồng chiêng "nhí" của làng Blang 3 đã được hơn 3 năm. Những ngày đầu tập luyện cồng chiêng đối với em không hề dễ dàng, khi phải kiên trì làm quen từng động tác, từng nhịp chiêng.

“Đến khi cồng chiêng dần ăn sâu vào trong người mình, càng tập càng hăng say, cái tay đánh ngày càng hay, cái đầu nhớ càng được nhiều bài. Em thực sự sung sướng khi được tham gia cùng đội diễn tấu các bài yêu thích như: mừng lúa mới, mừng chiến thắng và chàng trai dũng cảm… mang nhiều ý nghĩa với người Jrai”, Ksor Thơ bộc bạch.

cong-chieng.jpg
Giờ tập luyện của đội cồng chiêng làng Blang 3. Ảnh: R’Ô Hok

Lực lượng thanh thiếu niên tham gia các đội, CLB cồng chiêng ngày càng nhiều. Gần đây nhất, Đoàn xã Ia Púch đã thành lập CLB Cồng chiêng thanh thiếu niên xã vào tháng 10-2025, với 24 thành viên. Mỗi buổi tối từ thứ 2 đến thứ 7 hằng tuần, các thành viên CLB tập trung tại nhà sinh hoạt cộng đồng làng Goòng (xã Ia Púch) để luyện tập dưới sự hướng dẫn của những nghệ nhân giàu kinh nghiệm.

Em Rơ Mah Hải (SN 2008, làng Goòng) chia sẻ: “Em rất vui khi tham gia CLB cồng chiêng. Ngoài sự hướng dẫn của người lớn, nhiều bạn biết đánh cồng chiêng đã chỉ dẫn và kèm cặp cho nhau nên đến nay hầu hết thành viên đều khá thành thạo. Chúng em rất hào hứng khi được biểu diễn cồng chiêng trong một số lễ hội của xã”.

Chị Siu Thảo, Bí thư Đoàn xã Ia Púch, cho biết: “Việc thành lập CLB Cồng chiêng thanh thiếu niên xã không chỉ thể hiện vai trò xung kích của tổ chức Đoàn trong bảo tồn di sản văn hóa, mà còn giáo dục truyền thống, khơi dậy niềm tự hào và ý thức giữ gìn bản sắc trong thế hệ trẻ địa phương. Thời gian tới, Đoàn xã sẽ tiếp tục duy trì và phát triển mô hình, tổ chức thêm nhiều hoạt động giao lưu, biểu diễn cồng chiêng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và giữ gìn tiếng chiêng của Tây Nguyên”.

Không chỉ có đội cồng chiêng nam, nhiều địa phương đã thành lập các đội cồng chiêng nữ. Đây không phải sự đổi mới mang tính hình thức trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, mà đã thực sự phát huy hiệu quả. Những người mẹ, người chị không chỉ lo việc nương rẫy, giữ ấm bếp lửa nhà sàn, mà còn mạnh mẽ đánh lên những tiếng cồng chiêng vang vọng núi rừng.

truyen-thong.jpg
Câu lạc bộ cồng chiêng, nhạc cụ truyền thống dân tộc nữ làng Chuet Ngol trình diễn cồng chiêng và nhạc cụ truyền thống tại một sự kiện của địa phương. Ảnh: ĐVCC

Chị H’Thi, Chủ nhiệm CLB Cồng chiêng, nhạc cụ truyền thống dân tộc nữ làng Chuet Ngol (phường An Phú) cho hay: Trước đây, phụ nữ Jrai không đánh cồng chiêng mà chỉ tham gia xoang trong các lễ hội. Tháng 3-2024, xuất phát từ mong muốn của chị em là được học để tham gia gìn giữ cồng chiêng, làng Chuet Ngol và các đơn vị, địa phương đã phối hợp thành lập CLB cồng chiêng, nhạc cụ truyền thống dân tộc với 40 thành viên nữ, độ tuổi từ 18 - 35. Dù bận rộn công việc gia đình, các thành viên vẫn sắp xếp thời gian để tham gia đầy đủ các buổi luyện tập. Hiện tại, các thành viên đánh thành thạo nhiều bài cồng chiêng truyền thống. Câu lạc bộ tích cực tham gia các lễ hội, sự kiện cộng đồng ở nhiều nơi.

“Từ nhỏ, mình đã say mê tiếng cồng chiêng mỗi dịp làng vào hội và luôn ấp ủ mong muốn có một đội cồng chiêng nữ. Khi điều này trở thành hiện thực, mình rất sung sướng, luôn dành hết sức đóng góp cho CLB. Hiện nay, ngoài diễn tấu cồng chiêng, các thành viên còn chơi đàn t’rưng, klông pút… để tạo sự sinh động, hấp dẫn cho chương trình biểu diễn”, chị H’Thi chia sẻ.

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.