Tại làng Kueng Xí Nghiệp (xã Ia Hrú), gia đình chị Đỗ Thị Bình Duyên là một trong những hộ phát triển hiệu quả mô hình trồng dâu nuôi tằm. Hơn 2 năm trước, chị đầu tư gần 60 triệu đồng chuyển 2 ha đất trồng bắp, mì, hồ tiêu kém hiệu quả sang trồng dâu và nuôi tằm.
Mỗi năm chị nuôi khoảng 20 lứa, mỗi lứa 3 hộp tằm; sau 15 ngày chăm sóc, mỗi hộp cho 70-80 kg kén. Đợt thu hoạch gần đây, gia đình chị thu hơn 200 kg kén, giá khoảng 200-220 nghìn đồng/kg; sau khi trừ chi phí lãi hơn 10 triệu đồng. Bình quân mỗi năm, gia đình chị thu gần 200 triệu đồng từ mô hình này.
Tương tự, gia đình anh Vũ Đình Thông (làng Kueng Xí Nghiệp) cũng thành công khi chuyển diện tích mì kém hiệu quả sang trồng dâu nuôi tằm. Trước đây, gia đình anh có hơn 4 ha mì, năng suất ban đầu khoảng 20 tấn/ha nhưng sau đó giảm mạnh do dịch bệnh.
Năm 2023, sau khi tìm hiểu, anh quyết định chuyển toàn bộ diện tích sang mô hình trồng dâu nuôi tằm, đầu tư hơn 400 triệu đồng xây nhà nuôi, kho bảo quản và mua giống. Hiện mỗi năm gia đình nuôi khoảng 200 hộp tằm giống; sau khoảng 10 tháng, trừ chi phí còn lãi khoảng 300 triệu đồng.
Theo anh Thông, để đạt hiệu quả cần chú trọng con giống, chất lượng lá dâu và hệ thống nhà nuôi tằm; đồng thời tích cực học hỏi kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất.
Nhờ hiệu quả kinh tế rõ rệt, nghề trồng dâu nuôi tằm dần được mở rộng tại xã Ia Hrú. Đến nay, toàn xã có hơn 200 hộ trồng dâu nuôi tằm với diện tích hơn 130 ha.
Ông Bùi Văn Cường - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Ia Hrú - thông tin, trên địa bàn xã đã hình thành một số tổ, nhóm liên kết giữa các hộ trồng dâu nuôi tằm nhằm hỗ trợ nhau về kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm.
Thời gian tới, địa phương định hướng thành lập hợp tác xã (HTX) để tập hợp các tổ, nhóm này, tổ chức sản xuất bài bản hơn và tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này.
Không chỉ tại Ia Hrú, nông dân ở một số địa phương khác như xã Chư Sê, Chư Pưh, KDang, Đak Đoa, Ia Grai, Chư Prông, Mang Yang… cũng đã chọn trồng dâu nuôi tằm làm sinh kế.
Việc phát triển mô hình này không chỉ giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng mà còn tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân trong bối cảnh nhiều loại cây trồng gặp khó khăn do biến đổi khí hậu và giá cả thị trường thiếu ổn định.
Ông Nguyễn Xuân Kính (làng O Pếch, xã Gào) cho biết: Cách đây khoảng 6 năm, khi giá cà phê xuống thấp, vườn cà phê của gia đình lại già cỗi, ông quyết định phá bỏ 7 sào cà phê để chuyển sang trồng dâu nuôi tằm.
Hiện mỗi lứa ông nuôi 1-2 hộp tằm và xuất bán kén 2 lần/tháng với giá bình quân 180 nghìn đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ chi phí, gia đình ông thu gần 100 triệu đồng.
Niềm tin của nông dân vào mô hình trồng dâu nuôi tằm càng được củng cố khi nhiều hộ liên kết với các HTX để ổn định đầu ra. Ông Nguyễn Văn Hùng - Giám đốc HTX Kén tằm Gia Lai (xã KDang) cho hay: HTX hiện có 9 thành viên.
Các thành viên được HTX hỗ trợ từ hướng dẫn quy trình kỹ thuật, cung cấp vật tư, giống dâu và tằm giống chất lượng cao, đồng thời bao tiêu toàn bộ sản phẩm kén. Nhờ vậy, ai cũng yên tâm đầu tư sản xuất.
“Mỗi tháng, HTX cung cấp hơn 2.000 hộp tằm giống cho người dân với giá khoảng 1 triệu đồng/hộp. Sau khi nuôi từ 15-18 ngày, mỗi hộp tằm thu được bình quân 70-80 kg kén. HTX thu mua sản phẩm với giá khoảng 195-200 nghìn đồng/kg” - ông Hùng cho hay.
Hiện khu vực phía Tây tỉnh có khoảng 430 ha trồng dâu nuôi tằm, năng suất lá bình quân đạt 25-30 tấn/ha. Dù diện tích chưa lớn, song với chu kỳ sản xuất ngắn, thu hoạch thường xuyên và đầu ra tương đối ổn định, mô hình này đang giúp người dân chủ động hơn trong tổ chức sản xuất.
Nếu được quy hoạch vùng trồng, tăng cường liên kết và thu hút doanh nghiệp chế biến, nghề trồng dâu nuôi tằm hoàn toàn có thể trở thành hướng phát triển nông nghiệp hiệu quả cho nhiều vùng đất khó của tỉnh.
