Đak Pơ bảo tồn, phát huy không gian văn hóa cồng chiêng

(GLO)- Huyện Đak Pơ (tỉnh Gia Lai) khuyến khích các làng đồng bào dân tộc thiểu số tổ chức truyền dạy kiến thức về cồng chiêng cho thế hệ trẻ và các hoạt động văn hóa, văn nghệ, diễn xướng cồng chiêng, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Buôn làng vang tiếng cồng chiêng
Chúng tôi có mặt tại làng Jro Ktu Đak Yang (xã Yang Bắc) vào buổi chiều muộn khi đội cồng chiêng nữ của làng vẫn đang say sưa tập luyện. Ông Đinh Blăm-người trực tiếp dạy đánh cồng chiêng cho đội-chia sẻ: Đội cồng chiêng nữ của làng được thành lập từ năm 2014 với 30 thành viên. Những năm qua, việc tập luyện đánh cồng chiêng vẫn được duy trì đều đặn vào các buổi tối cuối tuần. “Tôi gắn bó với cồng chiêng gần 40 năm nên sẵn sàng chỉ dạy cho thế hệ trẻ biết yêu quý truyền thống văn hóa của dân tộc mình”-ông Blăm nói.
Xuất phát từ mong muốn được góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc, các thành viên trong đội đã không ngại khó khăn, sắp xếp thời gian để tham gia tập luyện. Chị Đinh Thị Don chia sẻ: “Khi huyện thành lập Đội cồng chiêng nữ tại làng, chúng tôi rất ủng hộ. Chị em thường bảo ban nhau sắp xếp công việc, tranh thủ tập luyện để ngày càng thành thạo và thuộc nhiều bài chiêng hơn”. Còn em Đinh Thị Sắc (12 tuổi) thì bày tỏ: “Từ khi tham gia tập luyện đánh cồng chiêng và múa xoang, em thấy trân trọng truyền thống văn hóa của dân tộc. Từ đó, em cũng siêng năng tập luyện”.
 Ông Đinh Blăm hướng dẫn phụ nữ trong làng cách đánh cồng chiêng. Ảnh: Nhật Hào
Ông Đinh Blăm hướng dẫn phụ nữ trong làng cách đánh cồng chiêng. Ảnh: Nhật Hào
Tương tự, tại làng Hven (thị trấn Đak Pơ), những em nhỏ đã được người lớn trong làng dạy đánh cồng chiêng, múa xoang. Tranh thủ những lúc rảnh rỗi, các em tập trung tại sân nhà của già Đinh Du (70 tuổi) để tập luyện. “Ban đầu, tôi vận động tất cả con, cháu trong nhà tham gia học đánh cồng chiêng để làm gương, sau đó đến từng nhà vận động phụ huynh và các cháu, rồi tự bỏ tiền để mua nước uống phục vụ tập luyện. Sau một thời gian, các cháu có hứng thú hơn với việc tập luyện. Đến nay, các cháu đã đánh thuần thục nhiều bài chiêng hay”-ông Du nói. 
Không để cồng chiêng “chảy máu”
Nhằm bảo tồn và phát huy không gian văn hóa cồng chiêng của đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian qua, huyện Đak Pơ đã triển khai nhiều giải pháp như: tuyên truyền về nét đẹp của không gian văn hóa cồng chiêng, từng bước đưa cồng chiêng vào trường học. Đặc biệt, năm 2018, huyện đã mở lớp truyền dạy cồng chiêng cho các em học sinh dân tộc Bahnar tại Trường THCS Dân tộc Nội trú huyện. Lớp học đã khơi dậy niềm tự hào và ý thức bảo tồn không gian văn hóa cồng chiêng của các em học sinh. Sau khi lớp học kết thúc, hầu hết các em đều tham gia tập luyện tại các đội cồng chiêng của thôn, làng mình.
Đội cồng chiêng nữ của làng Jro Ktu Đak Yang vẫn duy trì đều đặn việc tập luyện cồng chiêng vào các buổi tối cuối tuần...Ảnh: Nhật Hào
Đội cồng chiêng nữ của làng Jro Ktu Đak Yang duy trì việc tập luyện cồng chiêng vào các buổi tối cuối tuần. Ảnh: Nhật Hào
Bên cạnh đó, huyện Đak Pơ cũng tạo điều kiện để các địa phương, tổ chức, cá nhân nghiên cứu, truyền dạy kiến thức về cồng chiêng; tổ chức các hội thi hoặc sự kiện văn hóa để người dân phát huy các nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Nhờ đó, đến nay, hầu hết các làng của người Bahnar đều đã thành lập đội cồng chiêng. Ngoài ra, huyện cũng đã vận động người dân lưu giữ được 164 bộ cồng chiêng và 3 chiếc chiêng lẻ với tổng số 2.120 chiếc. Những làng còn lưu giữ được nhiều cồng chiêng gồm: Leng Tô (thị trấn Đak Pơ), Hway (xã Hà Tam), Bung Bang Hven (xã Yang Bắc)…
Bà Bùi Thị Thương-Phó Chủ tịch UBND huyện Đak Pơ-cho biết: Công tác bảo tồn giá trị không gian văn hóa cồng chiêng của đồng bào dân tộc thiểu số đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thời gian tới, huyện sẽ tập trung tuyên truyền để người dân hiểu hơn về không gian văn hóa cồng chiêng. Đồng thời, tiếp tục mở các lớp dạy đánh cồng chiêng cho thế hệ trẻ. Huyện đẩy mạnh xã hội hóa về bảo tồn và phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng; thường xuyên tổ chức sự kiện giao lưu văn hóa-văn nghệ gắn với trình diễn cồng chiêng.
NHẬT HÀO

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.