Đại lễ Vu lan: Hướng về cội nguồn

(GLO)- Đạo Phật đã có mặt trên đất nước ta từ hơn 2.000 năm trước. Trong những ngày lễ chính của Phật giáo, Đại lễ Vu lan dịp Rằm tháng 7 là nét văn hóa hướng về cội nguồn, ăn sâu vào nếp sống gia đình của người Việt. Phát huy ý nghĩa và giá trị nhân văn sâu sắc của Vu lan báo hiếu tứ ân, đồng bào Phật giáo luôn quan tâm xây dựng đời sống văn hóa gia đình, góp phần thực hiện nếp sống “Tốt đời-Đẹp đạo”.
Thiêng liêng mùa hiếu hạnh  
Đề cập về sự tích ngày lễ Vu lan, Thượng tọa Thích Giác Hiền-Phó Trưởng ban Trị sự, kiêm Trưởng ban Văn hóa Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh-cho biết: Tương truyền xưa kia, ngài Mục Kiền Liên sau khi tu hành chứng được 6 phép thần thông, nhớ đến công ơn cha mẹ đã dùng đạo nhãn xem trong thế gian, nhận thấy mẹ mình sau khi mất bị đày làm ngạ quỷ, đói khát quanh năm. Ngài đau khổ trở về bạch Phật, sau đó Phật hướng dẫn Ngài phương pháp cứu thân mẫu: chờ đến Rằm tháng 7 là ngày tự tứ của chư tăng mười phương, với công đức sâu dày qua mùa an cư kiết hạ, thanh tịnh chuyên tâm tu hành thỉnh nhờ chư tăng cầu nguyện cho vong linh mẹ thoát khổ đau, báo đáp công ơn của mẹ. Nhờ công đức chí thành và đạo hạnh vô lượng của các bậc chư tăng, mẹ Ngài được siêu thoát về cảnh giới lành. Từ đó về sau, Rằm tháng 7 trở thành đại lễ báo hiếu”.
Tăng ni và phật tử trong Đại Lễ Vu lan. Ảnh: T.N
Tăng ni và phật tử trong Đại Lễ Vu lan. Ảnh: T.N
Từ khi Phật giáo truyền vào Việt Nam, Vu lan không còn đơn thuần ý nghĩa tôn giáo mà đã trở thành truyền thống tốt đẹp trong dòng chảy văn hóa của dân tộc. Theo Hòa thượng Thích Thanh Liên-thành viên Ban Chứng minh Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh: “Trong tất cả các ân nghĩa mỗi người thọ nhận thì ân nghĩa cha mẹ là sâu nặng hơn cả. Đức Phật dạy, ý nghĩa đúng đắn và đầy đủ của sự báo hiếu không chỉ dừng ở một lễ Vu lan. Công ơn cha mẹ như trời biển, làm con suốt đời báo đáp ơn cha mẹ vẫn không đủ. Báo hiếu không ngoài hai phương diện là vật chất và tinh thần. Trong đó, báo hiếu về tinh thần là căn bản nhất, phải làm cho cha mẹ được yên vui, thanh thản trong hiện tại và cả tương lai”.
Hòa thượng nhấn mạnh thêm: Trong ý nghĩa Vu lan báo hiếu tứ ân có ân quốc gia và dân tộc, nhằm giáo dục đạo lý uống nước nhớ nguồn, biết ơn các thế hệ cha anh, các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh xương máu cho quê hương đất nước được an bình, cuộc sống mọi người được ấm no, hạnh phúc. Ngoài các giá trị về mặt tôn giáo, ý nghĩa xã hội của Vu lan còn nhắc nhở mỗi người phải luôn phấn đấu làm tròn bổn phận của mình và xây dựng đời sống gia đình văn hóa, làm tròn nghĩa vụ của công dân đối với Tổ quốc...
Nếp sống ảnh hưởng Phật giáo
Trong dịp Đại lễ Vu lan, chúng tôi được gặp ông Trần Viết Hoài Việt, 50 tuổi, làm nghề lái xe tải, hiện ở xã Đak Jơ Ta, huyện Mang Yang. Ông Việt cho biết: “Tuy cuộc sống vật chất nhà tôi chỉ ở mức trung bình nhưng vợ chồng luôn xem trọng việc nuôi dạy con cái sống có nền nếp, làm ăn lương thiện. Ngày Rằm và mùng 1 hàng tháng, gia đình thường động viên nhau dành thời gian đi chùa lễ Phật”.
 Nghi thức cài hoa hồng trong Đại lễ Vu lan. Ảnh: T.N
Nghi thức cài hoa hồng trong Đại lễ Vu lan. Ảnh: T.N
Từ quê hương Hà Tĩnh, ông Bùi Ngọc Thuyến đi bộ đội vào Tây Nguyên năm 1969, sau giải phóng về làm công nhân Nông trường Cà phê Ia Sao 2 (huyện Chư Pah cũ, nay là huyện Ia Grai). Năm 1990, ông về quê đưa cả gia đình vào Gia Lai sinh sống, sau đó chuyển về làm công nhân cà phê tại xã Ia Phìn, huyện Chư Prông và định cư tại đây từ năm 1993 đến nay. Ông Thuyến cho biết: “Gia đình tôi có 4 người con. Trong đó, một người hiện là Thạc sĩ, Trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Gia đình ở TP. Đà Nẵng; 1 người đang làm tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Á châu-Chi nhánh TP. Hồ Chí Minh. 2 người con sau chưa lập gia đình nhưng cũng đã có công việc ổn định nhiều năm tại Bình Dương và TP. Hồ Chí Minh nên vợ chồng tôi rất yên tâm. Vợ chồng tôi vẫn luôn bảo ban con sống thật thà, trung thực, phát tâm giúp người cũng là giúp mình”.
Tại xã Ia Blứ, huyện Chư Pưh có ông Lê Mỹ nhiều năm là nông dân sản xuất giỏi, cũng là người rất mộ đạo Phật. Nay tuy hơn 65 tuổi nhưng ông vẫn thường xuyên theo dõi, hướng dẫn các con làm ăn, học hành, khiêm nhường đối nhân xử thế. Gia đình ông có 5 người con, trong đó có 1 con gái là Thạc sĩ ngành Sư phạm Sinh học, đang làm việc trong ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Chư Pưh, 3 con trai làm nông nghiệp... “Việc giáo dục đạo đức nhà Phật đã giúp con cái tôi biết sống hiếu hạnh. Tôi mong các chùa nên tăng cường tổ chức khóa tu mùa hè thu hút con em gia đình Phật tử và thanh-thiếu niên tìm hiểu học tập, rèn luyện tâm tính, đạo đức, có hiểu biết để trở thành người con hiếu thảo trong gia đình và công dân có ích cho xã hội. Thêm một con người được giáo dục tốt sẽ góp phần làm cho xã hội tốt hơn”-ông Mỹ chia sẻ.
 THANH NHẬT

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.