(GLO)- Tây Nguyên xưa, khi vợ sinh con, người chồng liền làm cho một món ăn rất kỳ công, đó là thịt gà nướng. Người Tây Nguyên quan niệm, phụ nữ sau khi sinh phải ăn những thứ khô, không có nước, không có màu đỏ để cơ thể nhanh hồi phục. Họ kiêng ăn thịt trâu, bò, dê, gà trống, heo đực, cá trê... Thức ăn thường là thịt gà mái, thịt heo cái và các loại cá trắng nướng. Trong đó phổ biến nhất, quý nhất là thịt gà mái nướng nguyên con.
Cách chế biến như sau: Con gà được vặt lông, mổ phanh bụng, sau đó kẹp vào que le cho dẹt ra như con cá bổ đôi kẹp tre. Đốt một đống than củi cho đỏ rực, cắm những cây le kẹp con gà vào cạnh đống than (cách khoảng 30 cm), sao cho tro bụi, khói không ám vào thịt. Cứ hơ như vậy, thỉnh thoảng trở ngoài vào trong, trong ra ngoài, để khoảng 6 tiếng đồng hồ, thịt vàng, xương vàng, dậy mùi thơm là được.
Nướng kiểu này thịt gà chín đều vàng thơm, không ám khói, không quá lửa gây độc. Xương gà giòn tan, không sợ hóc. Thịt gà xé tay, chấm muối é là món ngon của núi rừng Tây Nguyên.
Xuất phát từ món ăn truyền thống này, một nghệ nhân Jrai ở xã Tiên Sơn (TP. Pleiku) đã biến nó thành một món đặc sản. Ông kể, trước đây, ông đã làm món gà nướng độc đáo cho các nhà thờ tại vùng Hà Đông, Tiên Sơn. Sau rồi nhà thờ Kon Tum biết tiếng, ông được mời đến để làm những bữa tiệc 500 suất ăn với món gà nướng độc đáo này. Cũng từ đó, những người ở vùng Tiên Sơn tiếp tục mở thêm nhiều cơ sở gà nướng thu hút khá nhiều thực khách thích đổi món, hình thành nên một vùng ẩm thực mang màu sắc Tây Nguyên.
 |
| Gà nướng Tây Nguyên. Ảnh: INTERNET |
Khi kinh tế thị trường phát triển, rồi du lịch văn hóa ẩm thực khởi sắc, nhiều nhà hàng đã làm món gà nướng cả con mổ phanh như là một món đặc sản Tây Nguyên, thuê hẳn người Tây Nguyên phục vụ. Tuy nhiên, món này thời gian nướng ít hơn, mặt khác, gà bất kể trống mái, lại chăn nuôi kiểu thâm canh nên miếng thịt mềm, bở, hương vị cũng kém hơn.
Tôi có đọc câu chuyện về ông Sander-một thương gia nổi tiếng người Mỹ đã khởi nghiệp bằng sự đam mê chế biến món gà nướng. Ông dành cả đời để sáng tạo món gà nướng 12 vị đặc sắc thành thương hiệu lớn trên thế giới. Món gà nướng ấy cũng ba chìm bảy nổi trong quá trình khởi nghiệp của ông.
Khi tạo được món gà nướng 12 hương vị mà mình tâm đắc, ông Sander đi tiếp thị, tiếp xúc rất nhiều quán ăn, nhà hàng nhưng đều thất bại. Phải mất rất nhiều công sức, niềm đam mê gà nướng của Sander mới thành công. Món gà nướng 12 hương vị cuối cùng cũng trở thành thương hiệu lớn, đem đến cho ông Sander tiếng tăm và tiền bạc. Ông Sander chính thức trở thành tỷ phú ở tuổi 70, sau những vất vả mưu sinh và đam mê món gà nướng.
Thiết nghĩ, từ món gà nướng dành cho phụ nữ sinh đẻ ở Tây Nguyên, với những nghệ nhân tâm huyết nét văn hóa ẩm thực đặc sắc, Tiên Sơn rất có thể trở thành vùng ẩm thực gà nướng mang thương hiệu quốc gia.
PHẠM ĐỨC LONG
