Viện KSND tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố bị can Lê Văn Hưng, cựu cán bộ hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1, về tội nhận hối lộ.
Sai phạm của ông Hưng liên quan trong vụ án khai thác titan trái phép hơn 459.000 tấn khoáng vật nặng, trị giá hơn 1.508 tỉ đồng, xảy ra tại Công ty CP Tập đoàn khoáng sản đầu tư Hưng Thịnh (Tập đoàn Hưng Thịnh).
Người bị cáo buộc đưa hối lộ cho ông Hưng là Đỗ Tiến Hải (Giám đốc Công ty TNHH Hưng Hà). Ngoài ra, ông Hải còn bị truy tố tội buôn lậu, cùng với 4 người khác gồm: Hoàng Thượng Hạ (quốc tịch Trung Quốc), Trần Thị Lê Vi Vân (kinh doanh tự do), Phùng Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Châu Thành) và Lê Phong Nam (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thương mại dịch vụ Vận tải đầu tư Hòa Thuận).
Đánh tráo mẫu giám định để "tuồn" quặng sang Trung Quốc
Cáo trạng cho hay, Hoàng Thượng Hạ sinh sống tại Việt Nam từ 2009, chung sống như vợ chồng với Trần Thị Lê Vi Vân. Hạ làm nghề kinh doanh mua bán khoáng sản, là nhân viên và cộng tác viên của 3 công ty tại Trung Quốc.
Để có nguồn quặng vận chuyển về Trung Quốc, từ năm 2023 - 2024, Hạ thỏa thuận với ông Phan Thành Muôn (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hưng Thịnh) và Nguyễn Thị Phương Thu (nhân viên kinh doanh Công ty Sông Bình) về việc mua Ilmenite (khoáng vật ôxít sắt titan) từ phía hai doanh nghiệp này.
Theo quy định, Ilmenite muốn xuất khẩu từ Việt Nam đi nước ngoài phải có hàm lượng TiO2 đạt từ 56% trở lên. Tuy nhiên, nguồn quặng mua bán giữa các doanh nghiệp đều có hàm lượng dưới ngưỡng, vì thế các đối tượng tìm cách hợp thức nguồn gốc để "tuồn" quặng sang Trung Quốc.
Kết quả điều tra cho thấy, từ tháng 12.2023 - 7.2024, Hạ giao cho Vân thuê Phùng Văn Thành (Giám đốc Công ty Châu Thành) ký 4 hợp đồng mua 28.000 tấn quặng với Công ty Tú Doanh và Công ty Sông Bình, tổng giá trị hơn 104 tỉ đồng nhưng hợp đồng chỉ ghi hơn 81 tỉ đồng.
Công ty Châu Thành sau đó ký 4 hợp đồng bán toàn bộ số quặng cho các công ty Trung Quốc của Hạ. Và để thực hiện thủ tục hải quan, Thành thuê Công ty Hưng Hà do Đỗ Tiến Hải làm giám đốc.
Do hàm lượng quặng không đủ, Hải chủ động liên hệ, gặp Lê Văn Hưng là cán bộ hải quan được phân công công tác tại Đội thủ tục hàng hóa xuất khẩu (cảng Cát Lái), có nhiệm vụ kiểm tra thực tế hàng hóa.
Hải đề nghị Hưng giúp đỡ bằng cách tráo mẫu quặng Ilmenite để đem đi giám định, hòng qua mắt lực lượng chức năng. Đổi lại, Hải sẽ bồi dưỡng cho Hưng từ 3 - 9 triệu đồng mỗi container. Hưng đồng ý.
Cựu cán bộ hải quan tiếp tay, nhận hối lộ "khủng"
Theo yêu cầu từ Hải quan Cát Lái, khi quặng Ilmenite của Công ty Châu Thành vận chuyển vào cảng lần đầu để mở tờ khai thì phải kiểm tra thực tế và lấy mẫu giám định. Hưng, Hải và Lê Phong Nam (Giám đốc Công ty Hòa Thuận) phối hợp thực hiện việc này.
Hưng đến mở container lấy mẫu quặng Ilmenite, đưa vào 2 lọ nhưng chưa niêm phong mà mang vào phòng làm việc của mình. Tại đây, Nam đưa Hưng 2 lọ mẫu đạt chuẩn (có hàm lượng TiO2 trên 56%) do Hải chuẩn bị từ trước để niêm phong.
Cầm 2 lọ mẫu do Nam đưa, Hưng đưa lại cho Nam 1 lọ mang đi giám định, lọ còn lại lưu tại Hải quan khu vực I. "Còn 2 lọ mẫu lấy từ container quặng không đủ điều kiện hàm lượng TiO2, Hưng vứt đi", cáo trạng nêu.
Sau khi có kết quả giám định đạt chuẩn, Hưng đưa vào hồ sơ hải quan, thực hiện thủ tục thông quan.
Với thủ đoạn đã nêu, từ tháng 1.2024 - 8.2024, Hải và Nam đã gặp Hưng 22 lần để thực hiện việc tráo đổi mẫu giám định.
Hải đưa cho Hưng tổng số tiền hơn 8,5 tỉ đồng để làm thủ tục mở 22 tờ khai hải quan, xuất khẩu trái phép gần 28.000 tấn quặng Ilmenite có hàm lượng TiO2 từ 51 - 52% sang Trung Quốc, tổng giá trị hơn 95 tỉ đồng.
Cũng nhờ việc lo giấy tờ cho số quặng, Thành được hưởng lợi 750 triệu đồng, Hải hưởng lợi hơn 3,6 tỉ đồng, Nam hưởng lợi 535 triệu đồng.
Chưa kịp xuất khẩu thì bị phát hiện
Ngoài phi vụ trên, năm 2024, Hạ và Vân còn thỏa thuận và thuê pháp nhân ký hợp đồng mua 15.000 tấn quặng Ilmenite của Công ty Sông Bình, giá trị hơn 51 tỉ đồng, rồi ký hợp đồng bán quặng cho Công ty Trung Quốc.
Nhóm này thực hiện mở tờ khai xuất khẩu 28 container với hơn 780 tấn quặng Ilmenite, nhưng do cơ quan điều tra tiến hành khám xét, phát hiện nên chưa được xuất khẩu. Tuy nhiên, Hạ và Vân đã nhận đủ tiền từ phía Trung Quốc.
Theo Tuyến Phan (TNO)
