Cúng Thanh minh-nét đẹp văn hóa Việt

(GLO)- Vào dịp tháng 3 Âm lịch hàng năm, các khu dân cư trên địa bàn tỉnh Gia Lai lại cùng nhau sửa soạn mâm cúng Thanh minh với ước vọng đoàn kết, bình an. Nét đẹp văn hóa lâu đời của dân tộc đã góp phần gắn kết tình làng nghĩa xóm.

Cầu mong bình an

9 giờ sáng ngày 10-4 (10-3 Âm lịch), các hộ dân ở hẻm 79 (đường Nguyễn Đình Chiểu, tổ 5, phường Tây Sơn, TP. Pleiku) tập trung tại đầu hẻm để chuẩn bị cúng Thanh minh. Khu vực làm lễ được tổ chức ở 1 góc đường để đảm bảo an toàn cho các phương tiện lưu thông. Mâm lễ cúng gồm hoa tươi, trái cây, bánh kẹo và nhiều món ăn. Lễ cúng diễn ra chừng 30 phút, người dân trong hẻm lần lượt thắp nhang, bày tỏ lòng thành kính, cầu mong sự an yên cho tất cả mọi người.

Ông Phạm Văn Đạo (người dân hẻm 79) chia sẻ: “Đây là con hẻm cụt với khoảng 54 hộ dân sinh sống. Bà con trong hẻm thống nhất chọn ngày Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm để cúng Thanh minh. 2 năm trước, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên lễ cúng Thanh minh chỉ tổ chức đơn giản, không tập trung ăn uống. Năm nay, cuộc sống trở về trạng thái bình thường mới, mọi người mới có dịp tập trung đông đủ hơn”.

Người dân hẻm 79 đường Nguyễn Đình Chiểu (tổ 5m, phường Tây Sơn, TP. Pleiku) tổ chức lễ cúng Thanh minh. Ảnh: Minh Nhật
Người dân hẻm 79 đường Nguyễn Đình Chiểu (tổ 5, phường Tây Sơn, TP. Pleiku) tổ chức lễ cúng Thanh minh. Ảnh: Minh Nhật



Ông Chu Đại Nghĩa-Tổ trưởng tổ dân phố 5 (phường Tây Sơn, TP. Pleiku) cho biết: “Đại diện người dân hẻm 79 đã báo với chúng tôi việc tổ chức cúng Thanh minh. Chúng tôi đã nhắc nhở bà con không được tập trung số người quá quy định để đảm bảo phòng-chống dịch Covid-19, không dựng rạp lấn chiếm lòng lề đường ảnh hưởng đến an toàn giao thông”.

Dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay, những người con xa quê tại thôn Đoàn Kết (xã Ia Ma Rơn, huyện Ia Pa) cũng cùng nhau tổ chức lễ cúng Thanh minh. Ông Nguyễn Hữu Phước-Trưởng thôn Đoàn Kết-thông tin: “Với mục đích bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, nhiều năm nay, bà con trong thôn quyết định lấy ngày Giỗ Tổ Hùng Vương làm ngày cúng Thanh minh của cả làng. Làm như vậy sẽ thuận lợi đôi đường, bà con ai cũng được nghỉ lễ, con cháu đi học, đi làm ăn xa có dịp về quê tụ họp đông đủ”.

Theo ông Phước, nếu như ở quê, cúng Thanh minh được tổ chức theo từng dòng họ, con cháu cùng nhau đi tảo mộ, dọn dẹp phần mộ của ông bà, tổ tiên để tỏ lòng thành kính, cầu mong con cháu trong gia tộc mạnh khỏe, làm ăn phát tài, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau thì ở đây, nghi thức tảo mộ được lược bỏ. Dân làng tập trung về nhà văn hóa thôn làm lễ cúng cầu mong thôn xóm bình an, đoàn kết xây dựng quê hương thứ 2 ngày càng khởi sắc.

Ngày 9-4, người dân hẻm 168 đường Lê Thị Hồng Gấm (phường Yên Đổ, TP. Pleiku) cũng cúng Thanh minh. Là người lớn tuổi nên ông Lưu Văn Đào được 22 hộ dân sinh sống trong hẻm tín nhiệm giao đảm nhận trọng trách chủ lễ. Ông chia sẻ: “Chúng tôi làm lễ cúng Thanh minh hàng năm với ước nguyện bà con trong hẻm đoàn kết, tương trợ lẫn nhau; công việc của mọi nhà trong hẻm đều thuận lợi, con cháu học hành chăm ngoan”.

Gắn kết tình làng, nghĩa xóm

Để chuẩn bị cho lễ cúng Thanh minh, trước đó 2 tuần, các hộ dân trong hẻm 79 Nguyễn Đình Chiểu đã bàn bạc, đóng góp kinh phí và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng người. Mọi người trong hẻm tự nguyện đóng góp tiền cúng Thanh minh, tùy theo điều kiện của từng gia đình. Mỗi người một việc, đàn ông phụ trách việc dựng rạp, kê bàn ghế, sắp xếp đồ lễ; phụ nữ đảm nhận việc nấu ăn.

Chị Nguyễn Thị Luyến (người dân hẻm 79 đường Nguyễn Đình Chiểu) cho hay: “Tùy vào số tiền đóng góp được, chúng tôi tổ chức cúng Thanh minh sao cho phù hợp. Mỗi người mỗi việc, ai nấy đều vui vẻ vì việc chung để lễ cúng Thanh minh được tươm tất và đúng phong tục. Sau lễ cúng, đại diện các gia đình cùng nhau “hưởng lộc” tại hội trường tổ dân phố. Cũng vì vậy mà bà con trong hẻm có dịp để trò chuyện, gắn kết tình nghĩa xóm làng”.

Lễ cúng thanh minh tại thôn Đoàn Kết, xã Ia Ma Rơn, huyện Ia Pa được tổ chức trùng với ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Ảnh: Vũ Chi
Lễ cúng Thanh minh tại thôn Đoàn Kết (xã Ia Ma Rơn, huyện Ia Pa). Ảnh: Vũ Chi


Tương tự, cách đây 1 tháng, thôn Đoàn Kết đã tổ chức họp và vận động bà con quyên góp, ủng hộ tiền cúng Thanh minh. Với 301 hộ, bình quân mỗi năm, người dân trong thôn đóng góp được hơn 10 triệu đồng để tổ chức lễ cúng. Sau lễ cúng, nguồn quỹ còn dư sẽ được dùng vào các hoạt động chung của làng.

Ông Lê Đình Thanh-đại diện người cao tuổi thôn Đoàn Kết-phấn khởi cho biết: Gần 40 năm vào Gia Lai xây dựng kinh tế mới, bà con luôn nhắc nhở nhau nhớ những ngày lễ, phong tục truyền thống của dân tộc. “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”, bà con luôn coi nhau như anh em ruột thịt, giúp đỡ nhau xóa đói, giảm nghèo. Lễ cúng Thanh minh là dịp để bà con sum vầy, trò chuyện, tăng cường tình đoàn kết, các cháu nhỏ nhờ đó có cơ hội hiểu thêm về truyền thống quý báu của dân tộc mình”.


 

MINH NHẬT - VŨ CHI 

Các tin khác

Uống nước nhớ nguồn

Uống nước nhớ nguồn

(GLO)- Mỗi độ tháng ba âm lịch, khi dòng người hành hương về Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng, một mạch nguồn thiêng liêng lại được đánh thức trong tâm thức người Việt.

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

Củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng phát triển bền vững

(GLO)- Ở tỉnh Gia Lai hiện nay - vùng đất hội tụ nhiều tộc người và sắc thái văn hóa - việc phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Quốc Tổ Hùng Vương trở thành sợi dây vô hình gắn kết cộng đồng, góp phần củng cố tinh thần đại đoàn kết, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

Gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống từ trái bầu khô

(GLO)- Chỉ là một vật dụng quen thuộc trong đời sống thường ngày, nhưng theo thời gian, những trái bầu khô đã trở thành một phần ký ức văn hóa, gắn với nếp sống, tập quán và tâm hồn của cộng đồng người Jrai, Bahnar.

Gìn giữ âm vang cồng chiêng, hơmon nơi đại ngàn

Những nghệ nhân nặng lòng với văn hóa truyền thống

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

Nhơn Hải và nét văn hóa biển đặc sắc

(GLO)- Từ ngày 29-3 đến 1-4 (tức ngày 11 đến 14-2 âm lịch), làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) rộn ràng bước vào mùa vui Lễ hội cầu ngư - sự kiện văn hóa truyền thống lớn nhất trong năm ở địa phương. 

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

Đoàn xã Ia Dreh ra mắt Câu lạc bộ cồng chiêng thanh thiếu nhi

(GLO)- Ngày 26-3, Đoàn xã Ia Dreh (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Trường THCS Ngô Quyền tổ chức ra mắt Câu lạc bộ (CLB) cồng chiêng thanh thiếu nhi, nhằm góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời tạo sân chơi lành mạnh cho học sinh.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá

(GLO)- Xin được nói ngay - Tiếng vó ngựa trong từng thớ đá - là cách tôi nói văn vẻ về một góc trong nghệ thuật điêu khắc Chăm.

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

Gia Lai: Chung tay gìn giữ nghề dệt thổ cẩm

(GLO)- Trong những mái nhà sàn nơi buôn làng, tiếng khung cửi vẫn lặng lẽ vang lên như nhịp thở của ký ức. Nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra những sản phẩm thủ công mà còn gìn giữ giá trị văn hóa của đồng bào qua bao thế hệ.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.