Bất kể ngày nghỉ hay lễ, Tết, nhóm cộng đồng nhận khoán QLBVR làng Đê Kjiêng (xã Ayun, huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai) luôn làm tốt công tác trao đổi thông tin, phân công từng nhóm phối hợp với Trạm QLBVR số 1 (Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh) tiến hành tuần tra, kiểm soát diện tích rừng tự nhiên nhận khoán. Qua đó, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng và đất rừng trên những lâm phần đã nhận khoán quản lý, bảo vệ với Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh.
Ông A Mưm (làng Đê Kjiêng) cho biết: Nhóm cộng đồng làng chúng tôi nhận khoán quản lý, bảo vệ gần 1.000 ha rừng tự nhiên của Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh. Để bảo vệ diện tích rừng này không bị xâm hại, chúng tôi thành lập các tổ cộng đồng trong làng, luân phiên phối hợp với lực lượng của Vườn tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch đã xây dựng, nhất là các khu vực rừng tự nhiên có nguy cơ dễ bị xâm hại.
“Chúng tôi được Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh chi trả khoảng 140 triệu đồng/quý từ nguồn dịch vụ môi trường rừng để chia đều cho các gia đình tham gia QLBVR và dùng vào các hoạt động chung của làng. Không những vậy, người dân trong làng còn có nguồn thu nhập thêm từ các lâm sản phụ dưới tán rừng như: đót, mật ong, măng rừng…
Từ đó, bà con ý thức hơn trong việc QLBVR; diện tích rừng và đất rừng nhận khoán của cộng đồng làng Đê Kjiêng chưa ghi nhận vụ việc bị xâm hại.
Tương tự, ông Kưi (cùng làng) chia sẻ: Hàng ngày, chúng tôi thường xuyên trao đổi thông tin với cán bộ Trạm QLBVR để cùng phối hợp tuần tra, kiểm soát. Từ đó, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi có nguy cơ xâm hại tài nguyên rừng trong Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh.
Chúng tôi ý thức được việc bảo vệ rừng là giữ môi trường xanh và giữ mạch nước ngầm phục vụ sản xuất cây lúa nước và hoa màu, tạo nguồn lương thực tại chỗ để ổn định cuộc sống.
Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh hiện đang quản lý hơn 41.913 ha rừng tự nhiên, chủ yếu là rừng đặc dụng với hơn 41.445 ha và 468 ha nằm ngoài quy hoạch rừng đặc dụng. Phần lớn diện tích rừng trải dài tại 3 huyện Kbang (hơn 32.798 ha), Mang Yang (hơn 5.220 ha) và Đak Đoa (hơn 3.426 ha), nằm trong vùng lõi và vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới cao nguyên Kon Hà Nừng.
Thực hiện chủ trương khoán QLBVR cho người dân, cộng đồng và nhóm hộ gia đình, đơn vị đã ký hợp đồng khoán QLBVR cho 29 nhóm hộ thuộc 17 cộng đồng thôn, làng khu vực vùng đệm với diện tích 18.987 ha. Trong đó, huyện Kbang 13.787 ha, Mang Yang 3.799 ha và Đak Đoa 1.400 ha. Tổng kinh phí chi trả cho các cộng đồng và nhóm hộ nhận khoán trong năm 2024 của Vườn là hơn 8,9 tỷ đồng.
Ông Đinh Yư (làng Hyêr, xã Ayun) cho hay: Để bảo vệ tốt hơn 500 ha rừng tự nhiên nhận khoán, nhóm cộng đồng làng chúng tôi phối hợp với Trạm QLBVR số 8 xây dựng kế hoạch tuần tra, kiểm soát thường xuyên, nhất là tại các khu vực rừng có nguy cơ bị xâm hại.
Trong quá trình tuần tra, nếu phát hiện bẫy thú rừng, chúng tôi cũng sẽ tiến hành tháo gỡ, tránh gây hại các loài động vật hoang dã, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học. Các thành viên trong nhóm rất đoàn kết và cùng phối hợp tuyên truyền đến dân làng nhằm nâng cao ý thức bảo vệ rừng, tạo môi trường xanh cho thế hệ con cháu mai sau thụ hưởng.
Theo ông Trần Văn Thụ-Giám đốc Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật kiêm Trưởng trạm QLBVR số 8 (Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh): Hiện nay, khu vực của Trạm có làng Hyêr (xã Ayun, huyện Mang Yang) và làng Kon Jốt (xã Hà Đông, huyện Đak Đoa) nhận khoán QLBVR tự nhiên.
Quá trình nhận khoán, người dân đều thực hiện nghiêm túc những quy định trong hợp đồng; chủ động phối hợp cùng lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách tuần tra, kiểm soát các khu vực rừng nhận khoán.
Nhờ đó, vài năm trở lại đây, khu vực rừng tự nhiên mà 2 làng nhận khoán quản lý, bảo vệ chưa xảy ra vi phạm Luật Lâm nghiệp. Người dân đã ý thức được việc QLBVR tự nhiên là trách nhiệm chung của cộng đồng làng và cùng được hưởng lợi.
Trao đổi với P.V, ông Ngô Văn Thắng-Giám đốc Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh-thông tin: Những năm qua, từ nguồn kinh phí chi trả dịch vụ môi trường rừng, đơn vị đẩy mạnh giao khoán QLBVR cho các nhóm hộ và cộng đồng dân cư ở các vùng đệm của Vườn; qua đó, mang lại những kết quả rõ nét.
Hầu hết nhóm hộ nhận khoán thường xuyên cử người tuần tra, kiểm soát khu vực được giao; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi gây thiệt hại tài nguyên rừng như: phá rừng làm nương rẫy, lấn chiếm đất rừng, cháy rừng, đặt bẫy động vật hoang dã...
Bên cạnh đó, các nhóm hộ và cộng động dân cư còn phối hợp với lực lượng có liên quan đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong bảo vệ rừng, không xâm hại, lấn chiếm rừng làm nương rẫy, săn bắt thú rừng… Nhờ vậy, số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp giảm dần qua các năm.
“Giao khoán rừng cho cộng đồng dân cư và nhóm hộ ở vùng đệm là một trong những giải pháp hiệu quả trong công tác QLBVR của Vườn. Các nhóm hộ đang trở thành “tai mắt” quan trọng của lực lượng chức năng ở cơ sở, giúp kịp thời phát hiện, ngăn chặn các trường hợp xâm hại rừng. Đặc biệt, chính sách này đã tạo sinh kế, giúp người dân sống ở vùng đệm có nguồn thu nhập ổn định, cải thiện cuộc sống. Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh cũng thường xuyên hỗ trợ người dân ở các vùng đệm trong các hoạt động phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.
Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục khuyến khích cộng đồng và nhóm hộ cùng tham gia nhận khoán QLBVR để hưởng lợi từ các chính sách của Nhà nước”-Giám đốc Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh cho hay.
