Ghi nhận tại các xã Đề Gi, Cát Tiến và Ngô Mây cho thấy phương án “4 tại chỗ” đang được thực hiện nghiêm túc, đồng thời các dự án tái định cư, di dời dân khỏi vùng nguy hiểm cũng đang được thúc đẩy khẩn trương.
Tại xã Đề Gi, khu vực núi Gành (thôn Đức Phổ 1) là điểm có nguy cơ sạt lở đất cao, đe dọa trực tiếp hàng chục hộ dân. Chính quyền địa phương cho biết, UBND tỉnh đã phê duyệt giai đoạn 2 dự án tái định cư để di dời khẩn cấp 66 hộ dân còn lại, song tiến độ cần được đẩy nhanh nhằm bảo đảm an toàn trước mùa mưa bão.
Ngoài nguy cơ sạt lở, Đề Gi là xã ven biển, ven đầm, thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của mưa lớn, bão, áp thấp nhiệt đới và gió mùa Đông Bắc. Để chủ động ứng phó, xã đã xây dựng phương án phòng, chống thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ” với tổng lực lượng hơn 140 người, gồm bộ đội biên phòng, công an và đội xung kích. Đồng thời, xã hiệp thương với các cơ sở kinh doanh tại chỗ để dự trữ hơn 25.000 gói mì tôm, 37 tấn gạo và gần 20.000 chai nước uống, sẵn sàng ứng phó trong trường hợp bị cô lập dài ngày. Trạm Y tế xã cũng đã chuẩn bị 4kg Cloramin B và 2 máy phun hóa chất phục vụ công tác phòng dịch sau thiên tai.
Chuyển sang xã Cát Tiến, khu vực núi Cấm-nơi từng xảy ra vụ sạt lở nghiêm trọng năm 2021 với khối lượng đất đá hơn 35.000m³, ảnh hưởng đến 117 hộ dân, đến nay khu tái định cư núi Cấm đã hoàn thành 64 lô đất. Tuy nhiên, tiến độ di dời vẫn còn chậm. Riêng khu vực thôn Trung Lương, chính quyền cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến triều cường và giải quyết các vướng mắc liên quan đến giao đất tái định cư.
Trong khi chờ được hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân vùng sạt lở, xã Cát Tiến vẫn chủ động triển khai phương án ứng phó tại chỗ. Tại thôn Chánh Thắng, nằm ngay dưới chân núi, xã đã thành lập tổ công tác phòng, chống thiên tai gồm 20 người, huy động lực lượng nòng cốt như công an, quân sự, thôn đội và người dân địa phương sẵn sàng ứng cứu khi có tình huống khẩn cấp.
Công tác chuẩn bị vật tư, phương tiện được thực hiện cụ thể với 2.000 bao cát, 20 đèn pin, 3 loa cầm tay, cùng các phương tiện cơ giới như máy đào, máy ủi, xe công nông và máy cưa. Ngoài ra, xã dự trữ nhu yếu phẩm thiết yếu như mì tôm, nước uống, củi, dầu hỏa và thuốc men tại trạm y tế, đồng thời huy động các đại lý, hộ kinh doanh địa phương tham gia hỗ trợ hậu cần để bảo đảm đời sống người dân trong thời gian chờ di dời.
Tại xã Ngô Mây, địa phương được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Cát Chánh, Cát Thắng và Cát Hưng, tình hình cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro do nằm hạ lưu sông Kôn, thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, lũ và ngập úng. Toàn xã có 12/16 thôn nằm trong vùng nguy cơ ngập, với 332 hộ (955 nhân khẩu) thuộc diện phải sơ tán khi mưa lũ lớn. Để chủ động ứng phó, xã đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự gồm 42 thành viên, cùng đội xung kích 103 người, nòng cốt là dân quân tự vệ. Xã cũng chuẩn bị đầy đủ áo phao, phao tròn, 5.500 bao cát, 18 thuyền nhôm, đồng thời dự trữ lương thực, nước uống, nhiên liệu và thuốc khử khuẩn. Ngoài ra, địa phương đã ký hợp đồng nguyên tắc với các cơ sở kinh doanh tại chỗ để bảo đảm nguồn cung ứng hàng hóa trong trường hợp bị chia cắt kéo dài.
Đánh giá về công tác chuẩn bị, ông Ngô Vĩnh Khánh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi-Chánh Văn phòng Thường trực Phòng chống thiên tai tỉnh (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cho biết: Hiện nay, công tác ứng phó thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ” tại các xã trọng điểm ven biển như Đề Gi và Cát Tiến đã được triển khai chủ động, sát thực tế và khá toàn diện. Hệ thống ban chỉ huy, lực lượng xung kích, phương tiện, vật tư và hậu cần đều được củng cố kịp thời. Tuy nhiên, các địa phương vẫn cần rà soát, bổ sung thêm vật tư còn thiếu như phao cứu sinh, đèn pin, phương tiện thông tin liên lạc và bảo đảm nguồn dự trữ lương thực, nhiên liệu đủ dùng trong trường hợp bị chia cắt dài ngày.
Điểm đáng ghi nhận là các xã đã xây dựng phương án chi tiết đến từng thôn, từng hộ dân trong vùng nguy cơ, đồng thời quán triệt tinh thần “phòng là chính, ứng phó kịp thời”. Đặc biệt, việc xã Ngô Mây chủ động gia cố hệ thống đê Phú Giáo và An Muộn trước mùa mưa là minh chứng rõ nét cho tinh thần chủ động đó. Dẫu vậy, các địa phương cần tiếp tục tăng cường thực tập, kiểm tra tính sẵn sàng của lực lượng xung kích và phương tiện cứu hộ nhằm bảo đảm hiệu quả cao nhất trong giải quyết các tình huống khi có thiên tai xảy ra.
