Chính sách răn đe hạt nhân của một số quốc gia

Các chuyên gia cho rằng, các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân không có ý định từ bỏ bom nguyên tử trong chiến lược quân sự.

Năm nay, giải Nobel hòa bình được trao cho tổ chức Nihon Hidankyo (Nhật Bản), được thành lập năm 1956, với thành viên là những người sống sót sau vụ đánh bom nguyên tử ở Hiroshima và Nagasaki hoạt động với mục tiêu chính là ngăn chặn chiến tranh hạt nhân và loại bỏ vũ khí hạt nhân. Ông Shigemitsu Tanaka, một trong những nạn nhân nói rằng, tình hình quốc tế đang ngày càng xấu hơn và nhiều cuộc chiến đang được phát động khi mà các nước đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân.

Các nước hiện sở hữu vũ khí hạt nhân bao gồm: Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Triều Tiên. Israel cũng được cho là có kho vũ khí hạt nhân nhưng nước này chưa chính thức thừa nhận. Mặc dù không có quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân nào biến lời đe dọa này thành hiện thực trong các cuộc xung đột từ sau năm 1945, nhưng trong chiến lược của các nước này vẫn có những đe dọa hạt nhân gián tiếp hay trực tiếp.

Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì phiên họp của Hội đồng An ninh tại Moscow ngày 25.9 để thảo luận về việc thay đổi quy định răn đe hạt nhân. Ảnh: POOL / AFP-JIJI

Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì phiên họp của Hội đồng An ninh tại Moscow ngày 25.9 để thảo luận về việc thay đổi quy định răn đe hạt nhân. Ảnh: POOL / AFP-JIJI

Chẳng hạn, Nga liên tục dùng vũ khí hạt nhân làm công cụ để ngăn chặn phương Tây hỗ trợ cho Ukraine kể từ khi xảy ra giao tranh với nước này từ tháng 2.2022. Theo ông Alexander Gabuev, Giám đốc Trung tâm Á - Âu Carnegie Russia, không phải ngẫu nhiên mà Tổng thống Nga Vladimir Putin úp mở về khả năng thay đổi học thuyết hạt nhân trước khi diễn ra cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky. 

Đáp trả đe dọa từ Nga, ngày 14.10, NATO bắt đầu cuộc tập trận hạt nhân quy mô lớn mang tên Steadfast Noon, kéo dài 2 tuần. Liên minh này nhấn mạnh rằng, đây là một trong những hoạt động nhằm đảm bảo hiệu quả của lực lượng răn đe hạt nhân. Nhà khoa học chính trị tại Quỹ Nghiên cứu Chiến lược Pháp Bruno Tertrais cho rằng, với giải thưởng này, Ủy ban Nobel muốn gửi 1 “thông điệp mạnh mẽ” đến Nga, khi mà lãnh đạo nước này đang “bình thường hóa”, thậm chí “đơn giản hóa” những vấn đề về sử dụng vũ khí hạt nhân. Còn tại Trung Đông, Israel, quốc gia duy nhất trong khu vực sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng đe dọa đáp trả một cách “chết chóc, chính xác và bất ngờ” sau vụ Iran tấn công trực tiếp vào lãnh thổ Israel ngày 1.10.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Tehran đạt được bước tiến quan trọng trong chương trình hạt nhân và hiện có đủ nguyên liệu để phát triển nhiều hơn 3 quả bom nguyên tử, trong khi Iran khẳng định hoạt động hạt nhân của nước này hoàn toàn vì mục tiêu hòa bình và để sản xuất năng lượng.

Trên Bán đảo Triều Tiên, quan hệ liên Triều đang căng thẳng sau khi Bình Nhưỡng cho nổ các tuyến đường kết nối 2 nước. Trước đó, khảo sát do Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc tiến hành cho thấy, 66% người được hỏi bày tỏ “sự ủng hộ” hoặc “ủng hộ mạnh mẽ” cho vấn đề răn đe hạt nhân độc lập. Mặc dù Thủ tướng Hàn Quốc Han Duck-soo nói rằng, nước này hiện không xem xét phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng Thị trưởng TP Seoul Oh Se-hoon, ứng cử viên tiềm tàng cho vị trí Tổng thống vào năm 2027, lại cho rằng Hàn Quốc cần có vũ khí hạt nhân ngay lập tức. “Vũ khí hạt nhân chỉ có thể được đáp trả bằng vũ khí hạt nhân”, ông nói.

Học thuyết hạt nhân tiêu chuẩn, vốn được phát triển trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô, được dựa trên giả định rằng các bên sẽ không bao giờ sử dụng vũ khí hạt nhân do hậu quả quá khốc liệt và vì sự trả đũa bằng hạt nhân cũng sẽ gây ra sự tàn phá tương tự ở nước phát động tấn công. Theo ông Lukasz Kulesa, Giám đốc về phổ biến vũ khí và chính sách hạt nhân tại Viện Các quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI), đây cũng là lý do tại sao Trung Quốc không bao giờ từ bỏ học thuyết “không tấn công đầu tiên”.

Các quốc gia khác cũng phát tín hiệu rằng, sử dụng vũ khí hạt nhân sẽ chỉ là giải pháp cuối cùng, nhưng việc giữ cân bằng giữa đe dọa và kiềm chế chưa bao giờ ở ngưỡng an toàn. “Luôn luôn xảy ra khả năng cam kết bị phá bỏ, cũng như nguy cơ căng thẳng leo thang đến mức độ sử dụng hạt nhân”, ông Lukasz Kulesa nói.

LÊ QUẢNG (Theo AFP)

Các tin khác

Tin thế giới tối 19-10

Tin thế giới tối 19-10: Iran cảnh báo sử dụng “cha của các loại tên lửa” nếu bị gây hấn

(GLO)- Bản tin có các nội dung: Ông Putin được cho là đề xuất thượng đỉnh 3 bên với lãnh đạo Mỹ, Trung Quốc về Ukraine; Iran cảnh báo sử dụng tên lửa tấn công đối thủ; tỷ lệ ủng hộ ông Trump giảm xuống 33% trước bầu cử giữa kỳ; cháy cỏ tại căn cứ quân sự Canada khiến 4 binh sĩ thiệt mạng...

Bão Trudy suy yếu, Mexico vẫn đề phòng sóng lớn và mưa lũ

Bão Trudy suy yếu, Mexico vẫn đề phòng sóng lớn và mưa lũ

(GLO)- Bão Trudy đang suy yếu nhanh và di chuyển xa bờ biển Mexico sau khi gây mưa lớn, gió mạnh tại một số khu vực ven Thái Bình Dương. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn khuyến cáo người dân theo dõi diễn biến thời tiết, đặc biệt là nguy cơ sóng lớn và dòng chảy xa bờ nguy hiểm.

Kenya thêm ca Ebola, CHDC Congo ghi nhận dịch tại tỉnh thứ tám

Kenya thêm ca Ebola, CHDC Congo ghi nhận dịch tại tỉnh thứ tám

(GLO)- Ngày 18-10, cơ quan y tế Kenya xác nhận thêm một trường hợp mắc Ebola, nâng tổng số ca bệnh tại nước này lên 8. Cùng ngày, Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo thông báo dịch đã lan tới tỉnh North Ubangi, trở thành tỉnh thứ 8 có dịch.

Tin thế giới tối 18-10: Venezuela ký thỏa thuận dầu mỏ gần 76 tỷ USD, hợp tác với Mỹ tại 17 mỏ

Tin thế giới tối 18-10: Venezuela ký thỏa thuận dầu mỏ gần 76 tỷ USD, hợp tác với Mỹ tại 17 mỏ

(GLO)- Iran đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày; bạo loạn tại Pháp khiến khoảng 1.200 người bị bắt; Venezuela ký các thỏa thuận đầu tư dầu mỏ gần 76 tỷ USD; cháy nổ tại căn cứ quân sự Canada khiến nhiều người thương vong, các bệnh viện quá tải là những tin tức quốc tế nổi bật hôm nay.

Ấn Độ: Giẫm đạp tại lễ hội Hindu khiến 19 người thiệt mạng

Ấn Độ: Giẫm đạp tại lễ hội Hindu khiến 19 người thiệt mạng

(GLO)- Ít nhất 19 người thiệt mạng và 25 người khác bị thương trong vụ giẫm đạp xảy ra tối 17-10 tại lễ hội Durga Puja ở thành phố Kolkata, bang Tây Bengal, miền Đông Ấn Độ. Cảnh sát đã bắt giữ 7 người liên quan đến công tác tổ chức lễ hội, đồng thời mở cuộc điều tra làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Mỹ yêu cầu Israel mạnh tay ngăn chặn bạo lực tại Bờ Tây

Mỹ yêu cầu Israel mạnh tay ngăn chặn bạo lực tại Bờ Tây

(GLO)- Mỹ kêu gọi Israel tăng cường các biện pháp ngăn chặn những vụ tấn công do người định cư Do Thái thực hiện tại Bờ Tây, sau khi hàng loạt vụ bạo lực khiến dân thường Palestine, một nhà báo Mỹ và các nhà ngoại giao châu Âu bị thương hoặc bị đe dọa.

Tin thế giới tối 17-10: Ông Zelensky đề nghị EU hỗ trợ 300 tên lửa Patriot, 70 tỷ euro

Tin thế giới tối 17-10: Ông Zelensky đề nghị EU hỗ trợ 300 tên lửa Patriot, 70 tỷ euro

(GLO)- Bản tin có các nội dung: Iran tuyên bố siêu tàu dầu trúng thủy lôi, bốc cháy ở eo biển Hormuz; Ukraine đề nghị EU viện trợ 300 tên lửa Patriot và 70 tỷ euro; Đức yêu cầu khôi phục đầy đủ Starlink tại Ukraine; cô giáo Mỹ dũng cảm giằng co với tay súng, góp phần ngăn thảm kịch trường học.

Tin thế giới tối 16-10: Tổng thống Donald Trump bác bỏ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran

Tin thế giới tối 16-10: Tổng thống Donald Trump bác bỏ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran

(GLO)- Bản tin có các nội dung: Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran; Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thách thức ông Trump; Hội đồng Hòa bình phản đối đình chỉ đưa hàng thương mại vào Gaza...

Ukraine đối mặt nguy cơ cạn kiệt tên lửa đánh chặn Patriot

Ukraine đối mặt nguy cơ cạn kiệt tên lửa đánh chặn Patriot

(GLO)- Kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine được cho là đã xuống mức cực kỳ thấp, thậm chí có thể cạn kiệt, khiến năng lực phòng không của nước này chịu sức ép lớn trong bối cảnh Nga tăng cường tập kích các cơ sở năng lượng trước mùa đông.