Cây điều ở Chư Prông: Quan niệm "trồng chơi ăn thật"

(GLO)- Với đặc tính không kén đất, chịu được khô hạn nên cây điều đã bén rễ trên vùng đất Ia Lâu, Ia Piơr (huyện Chư Prông, Gia Lai) từ rất sớm và được người dân gọi là “cây xóa nghèo”. Tuy nhiên, hầu hết các hộ trồng điều nơi đây vẫn giữ quan niệm “trồng chơi ăn thật”, ít đầu tư chăm sóc vườn cây. Trước thực tế này, huyện Chư Prông đã quan tâm hỗ trợ giống, kỹ thuật để bà con nâng cao hiệu quả sản xuất.

 

Không chăm sóc... cũng có ăn

Cây điều được đưa về trồng thử nghiệm tại Ia Lâu và Ia Piơr cách đây hơn 20 năm. So với các loại cây trồng khác thì cây điều sinh trưởng và phát triển tốt hơn. Chính vì vậy, nhiều người dân quan niệm trồng điều chẳng cần chăm sóc, bón phân... cũng có ăn.  

Bởi quan niệm không đúng đắn ấy, suốt những năm qua, diện tích điều tại xã Ia Lâu, Ia Piơr chưa thật sự mang lại giá trị kinh tế cho người dân. Là người có thâm niên trồng điều, anh Vi Văn Quảng (thôn Lũng Vân, xã Ia Lâu) cho biết, loại cây này trước đây được trồng xen canh với quy mô nhỏ lẻ trong vườn nhà. “Gia đình tôi trồng 120 cây điều ngay cạnh nhà nhưng cũng nghĩ chỉ trồng chơi nên không bón phân, cắt tỉa cành, tưới nước. Năm nào thời tiết thuận lợi thì điều được mùa, còn không thì cũng chẳng mất mát gì”-anh Quảng chia sẻ.

 Những cây điều sau khi ghép cho rất nhiều quả. Ảnh: H.P
Những cây điều sau khi ghép cho rất nhiều quả. Ảnh: H.P



Tương tự, hộ ông Lê Văn Biến (làng Me, xã Ia Piơr) trồng hơn 3 ha điều từ trước năm 2000. Nhưng với quan niệm “trồng chơi ăn thật”, hàng năm, gia đình ông chỉ bỏ công phát quang bụi rậm, dọn cỏ vườn điều để trồng xen cây mì. Theo ông Biến, trước đây, cây điều chỉ cho năng suất khoảng vài tạ quả/ha, giá cả lại quá thấp. Nếu so với nhiều cây trồng khác, cây điều rõ ràng không có giá trị kinh tế bằng.

Ông Hoàng Văn Long-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Lâu-cho biết: Toàn xã có khoảng 400 ha điều, phân bố ở 10 thôn, làng. Cây điều bén rễ trên vùng đất Ia Lâu chừng 20 năm nay nhưng lại rơi vào cảnh “lẹt đẹt” do người dân chưa quan tâm đúng mức đến việc chăm sóc, thiếu kỹ thuật canh tác và có thời điểm bỏ mặc do chạy theo cây trồng mới.

Còn theo thống kê của UBND xã Ia Piơr, diện tích điều trên địa bàn cũng xấp xỉ 400 ha, được trồng rải rác, manh mún. Ông Bùi Văn Tiến-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Piơr-cho hay: Năng suất điều phụ thuộc vào kỹ thuật canh tác của mỗi hộ gia đình nhưng cũng chỉ đạt từ 8 tạ đến 1,3 tấn/ha. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, lai ghép và chọn giống nên năng suất nhiều vườn điều đã tăng rõ rệt.

Nâng cao hiệu quả kinh tế của cây điều

Trên thực tế, giá điều luôn giữ ở mức ổn định và có lúc tăng cao giúp nhiều hộ nông dân có thu nhập khá. Ông Long cho biết: “Năm 2019, UBND xã đưa một số nông dân đi tham quan, học hỏi kỹ thuật lai ghép, trồng và chăm sóc cây điều tại tỉnh Bình Phước. Với chủ trương người đi học về truyền đạt kinh nghiệm, kỹ thuật cho người ở nhà, hiện nay, nhiều người đã nắm vững kiến thức, kinh nghiệm và biết lai ghép điều”.

Những cây điều sau khi ghép phát triển rất nhanh. Ảnh: Hà Phương
Những cây điều sau khi ghép phát triển rất nhanh. Ảnh: Hà Phương



Điển hình như anh Vi Văn Quảng sau khi đi tham quan, học tập ở Bình Phước về đã hỗ trợ, hướng dẫn kỹ thuật trồng, lai ghép điều già cỗi cho 50 hộ gia đình. Ông Nguyễn Văn Chung (thôn Lũng Vân, xã Ia Lâu) cho hay, nhờ được sự hỗ trợ của anh Quảng, gia đình ông đã lai ghép 120 cây điều già cỗi. Diện tích điều này hiện sinh trưởng, phát triển rất tốt. Cây điều lai ghép có ưu điểm là chỉ khoảng 2 năm đã cho thu hoạch, mất ít thời gian hơn trồng điều từ cây nhỏ, vì vậy giúp bà con tiết kiệm chi phí trồng, thời gian chăm sóc.

Ông Lưu Hoàng Hưng-Giám đốc Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện Chư Prông-cho biết: Toàn huyện có khoảng 2.000 ha điều, riêng xã Ia Piơr và Ia Lâu có khoảng 800 ha. Dù cây điều đã trồng và thích ứng rất tốt tại một số xã nhưng đến nay vẫn chưa được xem là cây trồng chính. Về lâu dài, huyện xác định chỉ duy trì diện tích điều hiện có và tập trung hỗ trợ nông dân nâng cao kỹ thuật canh tác, tuyển chọn giống. Năm 2018 và 2019, Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện đã hỗ trợ giống cho nông dân trồng 129 ha tại 6 xã. Riêng tại xã Ia Lâu, năm 2019, Trung tâm hỗ trợ 6.400 cây giống, chủ yếu là giống điều PN1, AB29 có năng suất cao, khả năng thích ứng tốt với khí hậu địa phương.


Cũng theo ông Hưng, việc thay đổi quan niệm “trồng chơi ăn thật” của bà con là rất khó nhưng khó nhất là việc kiểm soát diện tích điều. Ngoài ra, người trồng điều bị thương lái ép giá do chưa có doanh nghiệp liên kết, hỗ trợ bao tiêu sản phẩm, khi giá điều lao dốc rất dễ làm bà con dao động phá bỏ vườn điều để chạy theo cây trồng khác.
 

 HÀ PHƯƠNG

Các tin khác

gia-lai-huong-dan-ngu-dan-khai-thac-hai-san-an-toan-hieu-qua

Gia Lai tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản an toàn, hiệu quả

(GLO)- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Dương Mah Tiệp đã ký ban hành Văn bản 12566/UBND-NNMT gửi các sở, ngành, địa phương ven biển yêu cầu tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người, tàu cá hoạt động trên biển.

tau-ca-gia-lai-chu-dong-thich-ung-thoi-tiet-nang-cao-hieu-qua-khai-thac

Chủ động thích ứng thời tiết, nâng cao hiệu quả khai thác hải sản

(GLO)- Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Văn bản số 11620/BNNMT-TSKN đề nghị các tỉnh, thành phố ven biển tăng cường hướng dẫn ngư dân khai thác hải sản phù hợp với ngư trường, thời tiết, nâng cao hiệu quả chuyến biển và bảo đảm an toàn cho người, tàu cá.

Nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

Gia Lai đầu tư nâng cao giá trị ngành hàng chanh dây

(GLO)- Gia Lai có khoảng 5.500 ha chanh dây, sản lượng khoảng 210 nghìn tấn/năm. Từ quả chanh dây tươi, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã tạo ra nhiều sản phẩm như dịch cấp đông, nước ép cô đặc, tinh cốt..., qua đó mở rộng đầu ra, nâng giá trị và giảm áp lực tiêu thụ trong mùa thu hoạch.

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

2,5 triệu ha rừng keo và nghịch lý bán nguyên liệu giá rẻ

(GLO)- Việt Nam hiện có khoảng 2,5 triệu ha rừng keo, chiếm phần lớn diện tích rừng keo của thế giới. Thế nhưng khoảng 80% sản lượng gỗ keo vẫn được đưa vào sản xuất dăm gỗ và viên nén, đặt ra bài toán chuyển từ bán nguyên liệu giá trị thấp sang chế biến sâu, tạo giá trị cao hơn.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi.

Gia Lai: Nạo vét hơn 1,8 triệu m³ đất bồi lắng tại 7 hồ thủy lợi

(GLO)- Ông Hồ Nguyên Sĩ - Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định - cho biết: Qua kiểm tra, đơn vị xác định 7 hồ chứa nước cần nạo vét để khôi phục dung tích trữ nước, bảo đảm khả năng điều tiết, nâng cao hiệu quả phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

Học làm nông nghiệp qua những mùa cây

(GLO)- Từ mô hình sản xuất thực tế, Khoa Nông nghiệp và Môi trường đưa bài học vào kỹ năng nghề, lấy những vấn đề phát sinh làm chất liệu đổi mới đào tạo, gắn nhà trường với sản xuất và nhu cầu doanh nghiệp.

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

Chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mở hướng giảm nghèo

(GLO)- Từ những diện tích sản xuất kém hiệu quả, người dân xã Ia Tôr (tỉnh Gia Lai) đang từng bước thay đổi tư duy, lựa chọn cây trồng phù hợp để nâng cao hiệu quả sản xuất. Ðây cũng là hướng đi được xã thúc đẩy, đưa sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, tạo sinh kế và giảm nghèo bền vững.

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

Hạt dổi rớt giá, người trồng tiến thoái lưỡng nan

(GLO)- Từng được thu mua với giá hơn 2 triệu đồng/kg, hạt dổi nay chỉ còn khoảng 20-25 ngàn đồng/kg nhưng vẫn khó tìm đầu ra. Tại các xã Sơn Lang, Đak Rong, Krong (tỉnh Gia Lai), nhiều hộ rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan: giữ cây thì không có thu nhập, chặt bỏ lại tiếc vốn đầu tư và chăm sóc.

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

Ưu tiên nghiên cứu các giống cây trồng chủ lực

(GLO)- Bám sát định hướng sản xuất của tỉnh Gia Lai và các địa phương trong khu vực, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung Bộ (phường Quy Nhơn Nam) tập trung chọn tạo, chuyển giao các giống cây trồng có năng suất, chất lượng, khả năng thích ứng tốt.

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

Từ vùng nguyên liệu mía đến chuỗi tuần hoàn

(GLO)- Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Gia Lai đang phát triển vùng nguyên liệu mía theo hướng tập trung, gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ và từng bước hình thành chuỗi giá trị tuần hoàn.

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

Gia Lai đẩy nhanh tiến độ trồng rừng trong mùa mưa

(GLO)- Sau khi hợp nhất các đơn vị chủ rừng, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang tranh thủ thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh trồng rừng tập trung, rừng thay thế và cây phân tán tại khu vực phía Tây, phấn đấu hoàn thành kế hoạch năm 2026, góp phần nâng cao độ che phủ rừng.

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

Mở hướng nuôi cá mú Úc trên cao nguyên Gia Lai

(GLO)- Từ 1 loài cá vốn quen thuộc ở các tỉnh phía Nam, ông Nguyễn Đình Nhị (tổ dân phố 6, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đã mạnh dạn đưa cá mú Úc về nuôi thử nghiệm bằng hệ thống tuần hoàn khép kín.

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

Gạo hữu cơ, gạo đồ được nới điều kiện xuất khẩu từ tháng 10

(GLO)- Từ ngày 1-10, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, tạo cơ chế thông thoáng hơn cho thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng. Các mặt hàng này được xuất khẩu mà không phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường.